حق زنان به شناسایی برابر با مردان؛ از منظر نظام بین‌المللی حقوق بشر و اسلام

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت ‌علمی دانشگاه الزهراء (س)

2 دانش‌آموختۀ دکتری حقوق بین‌الملل دانشگاه علامه طباطبائی و مدرس دانشگاه

چکیده

قرن‌هاست که زنان موضوع ظلم و تعدی‌های فراوان هستند و کمتر از یک قرن است که اندیشۀ دفاع از حقوق زنان در جامعۀ بین‌المللی ظهور یافته است. ازجمله حقوقی که تحول جدی را در عرصۀ حقوق زنان ایجاد کرده حق بر شناسایی حقوقی است که عقایدی را که زن را جنس درجۀ دوم تلقی می‌کردند، انکار می‌نمود. این حق که متضمن شناسایی حقوقی برابر زنان و مردان است، مقارنت ویژه‌ای با حق زنان بر برابری دارد. در این ‌میان، تمایز رفتاری در هر دو حوزۀ حقوق بین‌الملل و اندیشۀ اسلامی لزوماً ناقض برابری نیست، لکن به جهت اختلاف مبنایی میان حقوق بین‌الملل بشر و حقوق مدنظر اسلام، درعمل شاهد رویۀ یکسانی در خصوص شناسایی حقوق برابر زنان و مردان نیستیم. از این ‌رو، نگارندگان نوشتار حاضر سعی دارند بر اساس روشی اکتشافی- توصیفی و مستند به منابع و تفاسیر معتبر اسلامی و همچنین اسناد و رویه‌های حقوق بین‌المللی موضوع موردبحث را بررسی نمایند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Women's Right to Equal Recognition with Men from the Perspective of the International System of Human Rights and Islam

نویسندگان [English]

  • Maryam Ahmadinejad 1
  • Yaser Aminroaya 2
1 Assistant Professor, Al-Zahra University,Tehran,Iran
2 PhD in International Law, Allameh Tabatabai UniversityTehran,Iran
چکیده [English]

For centuries, women are subject to many oppressions and abusesAnd the thought of defending women's rights in the international community has emerged in the less than a century.  One of the rights that created a serious development in the field of women's rights, there is the right to recognition before the law (Right to Legal Personality) that denied beliefs that considered women a second-rate. This right, which guarantees equal legal recognition between men and women, has a special proximity to women's rights to equality. Thus, although difference treatment in both of the international law and Islamic thought, does not necessarily violate equality. But, due to fundamental differences between international human rights and Islamic law. In the field of recognizing the equal rights between women and men, in practice is not similar function.Therefore, the present article seeks to examine the subject based on a descriptive and exploratory approach whit citing to the credible Islamic sources and interpretations, as well as international law documents and procedures.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Islam
  • Equality
  • Difference Treatment
  • human rights
  • Women
  • Non-discrimination
الف) کتاب‌ها
  1. استوارت میل، جان (1379)، انقیاد و زنان، مترجم: علاء‌الدین طباطبایی، تهران: انتشارات هرمس.
  2. جاوید، محمدجواد (1388)، نظریۀ نسبیت در حقوق شهروندی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  3. خرم‏دل، مصطفى (1384)، تفسیر نور، چ 4، تهران: نشر احسان.
  4. دورانت، ویل (1371)، لذات فلسفه، تهران: سازمان و انتشارات آموزش انقلاب اسلامی.
  5. طباطبایى، محمدحسین (1374)، ترجمۀ تفسیر المیزان، ج 4، چ 5، جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیه، قم: دفتر انتشارات اسلامى.
  6. طباطبایى، محمدحسین (1374)، ترجمۀ تفسیر المیزان، ج 2، چ 5، جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیه، قم: دفتر انتشارات اسلامى.
  7. عظیم‌زاده اردبیلی، فائزه و خسروی، لیلا (1388)، مطالعۀ تطبیقی حقوق زنان از منظر اسلام و غرب(2): حق مالکیت و اشتغال، ریاست جمهوری، مرکز امور زنان و خانواده، تهران.
  8. قرائتى، محسن (1388)، تفسیر نور، ج 1، چ 1، تهران: مرکز فرهنگى درس‌هایی از قرآن.
  9. مطهری، مرتضی (1381)، نظام حقوق زن در اسلام، چ 31، تهران: اﻧﺘﺸﺎرات ﺻﺪرا.
10.مکارم شیرازى، ناصر (1371)، تفسیر نمونه، ج 3، چ 10، تهران: دارالکتب الإسلامیة.
 
ب) مقالات
11.احمدی‌نژاد، مریم و امین‌الرعایا، یاسر (تابستان 1395)، «ماهیت حقوقی دکترین حاشیۀ مجاز تفسیر»، فصلنامۀ سیاست خارجی، سال سی‌ام، ش 2.
12.احمدی‌نژاد، مریم و امین‌الرعایا، یاسر (بهار 1395)، «دکترین صلاحدید و منافع ملی دولت‌های عضو کنوانسیون اروپایی حقوق بشر» فصلنامۀ مطالعات راهبردی، سال نوزدهم، ش 1.
13.جاوید، محمدجواد؛ اشرفی، عباس؛ شاهمرادی عصمت (1393)، «تبعیض مثبت به نفع زنان با تأکید بر حقوق شهروندی»، فصلنامۀ مطالعات راهبردی زنان، سال هفدهم، ش 66.
14.زمانی، سید قاسم، (پاییز و زمستان 1388)، «جایگاه اصل تناسب در سازمان تجارت جهانی»، پژوهش حقوق و سیاست، سال یازدهم، ش 27.
16. قاری سید فاطمی، سید محمد (1380)، «تحلیل مفاهیم کلیدی حقوق بشر معاصر حق، تعهد، آزادی، برابری و عدالت»، مجلۀ تحقیقات حقوقی، ش 34- 33.
17.موسوی، سید فضل‌الله؛ احمدی‌نژاد، مریم؛ امین‌الرعایا، یاسر (پاییز و زمستان 1396)، «جایگاه حق فرد به شناسایی شخصیت حقوقی در اسناد بین‌المللی جهانی و منطقه‌ای و اسناد ملی»، حقوق تطبیقی، دورۀ 8، ش 2.
 
 
 
2. انگلیسی
A) Books
18. Andersen, Erik André, Birgit Lindsnaes (2007), Towards New Global Strategies: Public Goods and Human Rights, Netherlands: Martinus Nijhoff Publishers.
19. Bailey,S.H (2005(, Cases, Materials and Commentary on Administrative Law, 4th Edition: Sweet & Maxwell Ltd, Swiss Cottage.
20. Bishop, David (2006), The Wheel of Ideals: Lulu Ltd.
21. Burri, Susanne, Prechal,Sacha (2008), EU Gender Equality Law, European Commission.
22. Council of Europe (2011), Combating discrimination on grounds of sexual orientation or gender identity: Council of Europe Publishing.
23. Council of Europe, Council of Europe Gender Equality Strategy 2018-2023, April 2018.
24. Deller Ross, Susan (2013), Women's Human Rights: The International and Comparative Law Casebook, Philadelphia: University of Pennsylvania Press.
25. Diezmann, Carmel, Grieshaber, Susan (2019), Women Professors: Who Makes It and How?, Australia:Springer.
26. Kirilova,Eriksson Maja (2000), Reproductive Freedom: In the Context of International Human Rights and Humanitarian Law, Netherlands:,Martinus Nijhoff Publishers.
27. Louis,Anja(2005), Women and the Law: Carmen de Burgos, an Early Feminist, Tamesis Books.
28. Pegorier, Clotilde (2013), Ethnic Cleansing: A Legal Qualification, Routledge.
29. Reinbold,Jenna (2007), Making and Unmaking Political Myth in the Era of Human Rights, USA, ProQuest.
30. Roger, Normand and Sarah, Zaidi (2008), Human Rights at the UN: The Political History of Universal Justice, Bloomington: Indiana University Press.
31. Shanshan,Du (2013), Chopsticks Only Work in Pairs: Gender Unity and Gender Equality Among the Lahu of Southwestern China, Columbia, New York: University Press.
32. United Nations Office of the High Commissioner for Human Rights (2003), Human Rights In The Administration Of Justice: A Manual On Human Rights For Judges Presecutors And Lawyers, New York and Geneva, United Nations Publications.
33. Van der Wolf,Willem-Jan, Haardt, S. de (2007), Global human rights law collection ,Part 3 ,Global Law Association.
34. Warwick,Mckean (1983), Equality and Non-Discrimination Under International Law: Clarendon Press.
35. Yogi, Praveen (2006), Human Rights and Equal Opportunities, india: Gyan Publishing House.
36. Ziemele, Ineta (2005), Expanding the Horizons of Human Rights Law, Netherland: Martinus Nijhoff Publishers.
B) Article
37. Andreevska,Elena, Aziri,Etem (2009), "Principle of Equality in International Law: The Right to Equality", Lex ET Scientia International Journal, Juridical Series, vol. 2, pp. 91-136.
 
C) Documents
38. Committee on Economic, Social and Cultural Rights, General Comment No. 20 (2009), Non-Discrimination in Economic, Social and Cultural Rights, U.N. Doc. E/C.12/GC/20.
39. Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women, New York, 18 December 1979.
40. European Court of Human Rights (2019), Factsheet–Gender equality.
41. Human Rights Committee (2007), General Comment No. 32, Article 14: Right to equality before courts and tribunals and to a fair trial, U.N. Doc. CCPR/C/GC/32.
42. Human Rights Committee (2005), Fact Sheet No. 15 (Rev.1),New York.
43. Human Rights Committee (2000), General Comment No. 28: Equality of rights between men and women (article 3), CCPR/C/21/Rev.1/Add.10
44. Human Rights Committee, General Comment No. 18,Non-discrimination,Thirty-seventh session, 1989.
45. International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR) General Assembly resolution 2200A (XXI), 16 December 1966.
46. The Charter of the United Nations(1945).
47. UN Office of the High Commissioner for Human Rights (2005), Civil and Political Rights: The Human Rights Committee, Fact Sheet No. 15 (Rev.1).
48. Universal Declaration of Human Rights (UDHR), ‏10 December 1948.
 
D) International Law Cases
49. Abdulaziz, Cabales and Balkandali v. the United Kingdom(no. 9214/80; 9473/81; 9474/81), ECtHR, Series A, Judgment of 28 May 1985.
50. Belgian Linguistics Case(no 1474/62; 1677/62; 1691/62; 1769/63; 1994/63; 2126/64), ECtHR, Series A, no. 6, (I) B. Interpretation adopted by the Court.
51. Bikramjit Singh v. France (2013), Human Rights Committee, Communication No. 1852/2008,4 February 2013.
52. Carvalho Pinto de Sousa Morais v. Portugal (no. 17484/15), ECtHR, Judgment of 25 July 2017.
53. Darby v. Sweden (no:11581/85), ECtHR,Series A, No. 187, judgment of 23 October1990.
54. Di Trizio v. Switzerland (no. 7186/09), ECtHR, Judgment of 2 February 2016.
55. Dietmar Pauger v. Austria, HRC., Communication No. 415/1990, U.N. Doc.
56. Dogru v. France (no. 27058/05), ECtHR, Judgment of 4 December 2008
57. Ebrahimian v France(no. 64846/11), ECtHR, Judgment of 26 November 2015.
58. Emel Boyraz v. Turkey (no.61960/08), ECtHR, Final 2 March 2015.
59. Fretté v. France (no.36515/97), ECtHR, judgment of 26 February 2002 Joint partly dissenting opinion of Judge Sir Nicolas Bratza and Judges Fuhrmann and Tulkens
60. Gas and Dubois v. France (no. 25951/07), ECtHR, judgment of 15 March 2012.
61. Hamidović v. Bosnia and Herzegovina (no. 57792/15), ECtHR, Judgment of 5 December 2017.
62. Inze v. Austria (no. 8695/79), ECtHR, Judgment of 28 October 1987, Series A, No. 12.
63. Izzettin Doğan and Others v. Turkey (no. 62649/10), ECtHR, Judgment of 26 April 2016.
64. Karner v. Austria (no. 40016/98), ECtHR, judgment of 24 July 2003.
65. Konstantin Markin v. Russia(no. 30078/06), ECtHR, Judgment of 22 March 2012.
66. Kopecký v. Slovakia (no. 44912/98), ECtHR, Judgment of 28 September 2004.
67. Lithgow and others v. UK, ECtHR, Series A, No.102, 1986.
68. Pajić v. Croatia (no. 68453/13), ECtHR, Judgment of 23 February 2016.
69. Refah Partisi (the Welfare Party) and Others v. Turkey(nos. 41340/98, 41342/98, 41343/98 and 41344/98), ECtHR, Judgment of 13 February 2003.
70. S. W. M. Broeks v. the Netherlands, Human Rights Committee, Communication No. 172/1984, UN doc. GAOR, A/42/40.
71. S.A.S. v. France (no. 43835/11), ECtHR, Judgment of 1 July 2014.
72. Şerife Yiğit v. Turkey (no. 3976/05), ECtHR, Judgment of 2 November 2010.
73. South West Africa cases, Second Phase Judgment, Dissenting Opinion of Judge Tanaka, ICJ Reports, 1966.
74. Stec and Others v. UK (nos. 65731/01 and 65900/01), ECtHR, Judgment of 12 April 2006.
75. Van Raalte v. the Netherlands (no. 20060/92), ECtHR, Judgment of 21 February 1997.
76. X v. Turkey (no. 24626/09), ECtHR, 27/05/2013.
77. Zarb Adami v. Malta (no. 17209/02), ECtHR, Judgment of 20 June 2006.
 
3. عربی
78.ابن منظور، محمدبن مکرم ‏(1414ق)، لسان العرب، مجلد الثانی عشر، بیروت: دارالفکر للطباعه و النشر و التوزیع‏.
79.الدمشقى، أبوالفداء ابن کثیر (1986مالبدایه والنهایه، المجلد الرابع، بیروت: دارالفکر.
80.راغب اصفهانى، حسین‌بن محمد (1412ق)،‏ مفردات ألفاظ القرآن، بیروت: دارالقلم.
81.شیخ حر عاملى، محمدبن حسن (1409ق)، ‏‏وسائل الشیعه، الجزء العشرین‏، قم: مؤسسة آل البیت علیهم السلام.
82.فضل‌الله، محمدحسین(1419ق)، من وحى القرآن، المجلد السابع، الطبعه الاول، بیروت: دارالملاک.
83.کراجکى، محمد‌بن على(1410 ق)، کنز الفوائد، المجلد الثانی، قم: دارالذخائر.
84. کلینى، محمد‌بن یعقوب (1429ق)، کافی، الطبعه الاول، قم: دارالحدیث.
85.مجلسى، محمدباقر بن محمدتقى (1404ق)، مرآه العقول فی شرح أخبار آل الرسول، المجلد الواحد و عشرین، مصحح: سید هاشم ‏رسولى محلاتى، تهران: دارالکتب الإسلامیه.
86. مجلسى، محمدباقر بن محمدتقى ‏(1403ق)، بحار الأنوار، المجلد ‏100، بیروت: دارإحیاء التراث العربی.
87.مغنیه، محمدجواد (1999مفی‏ظلال ‏نهج‌‏البلاغه: محاوله لفهمٍ جدید، المجلد الأول، بیروت: دارالعلم الملایین.
88.مغنیه، محمدجواد (1424ق)، التفسیر الکاشف، المجلد الثانی، قم‏: دارالکتاب الإسلامی.