همه‌گیری کرونا و تأثیر آن بر رسیدگی کیفری (مطالعۀ تطبیقی فرانسه، بلژیک و ایران)

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق کیفری، دانشگاه کاتولیک لوون، بروکسل، بلژیک

چکیده

گرچه تنها بیش از یک سال از اعلام همه‌گیری ویروس کرونا می‌گذرد، ولی در این مدت کوتاه این ویروس زندگی بشر را در ابعاد مختلف تحت تأثیر قرار داده است. رسیدگی کیفری نیز از این همه‌گیری تأثیر پذیرفته است. مجازی شدن فرایند دادرسی کیفری به‌منظور کاهش مراجعۀ مردم به دادگستری، تغییر در ساختار دادگاه‌ها، تغییر در مواعد دادرسی و تعلیق مرور زمان ازجمله مواردی است که در اثر همه‌گیری کرونا دستخوش تحول شده است. این مقاله در صدد است با رویکردی تطبیقی تغییرات صورت‌گرفته در اثر همه‌گیری کرونا در رسیدگی‌های کیفری را در نظام کیفری فرانسه، بلژیک و ایران بررسی کند. مطالعۀ نظام حقوقی در این سه کشور نشان می‌دهد که گسترش دادرسی الکترونیکی وجه مشترک سه نظام بوده است. تغییر در مواعد دادرسی و تعلیق مرور زمان وجه مشترک نظام فرانسه و بلژیک بوده است و تغییر در ساختار دادگاه‌ها صرفاً در نظام فرانسه مشاهده می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Covid-19 Pandemic and its Impact on Criminal Proceeding (Comparative Study in France, Belgium and Iran)

نویسندگان [English]

  • Mohammad Bagher Moghaddasi 1
  • Ehsan Ghasemi 2
1 Assistant Professor of Criminal Law and Criminology, University of Bojnord, Bojnord, Iran
2 M.A Student in Criminal Law, Catholic University of Louvian, Brussels, Belgium
چکیده [English]

More than a year has passed since the Corona-virus pandemic, but in this short period of time, this virus has affected various dimensions of human life. Criminal proceeding has not been immune to the deleterious effects of this pandemic. Virtualizing the criminal justice process in order to reduce referral to the courts, changing in the structure of the courts, modifying the terms of trial and suspending the prescription are some of changes introduced in the wake of Corona-virus pandemic. This article aims to examine criminal proceeding adjustments in the penal systems of France, Belgium and Iran from a comparative approach. The analysis of the legal systems of France, Belgium and Iran suggests that the expansion of the electronic process is a common feature shared by all three systems. Changes in trial terms and suspension of prescription were shared by the French and Belgian systems, whereas alterations in the structure of courts was exclusive to the French system.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Covid-19 pandemic
  • Criminal Proceeding
  • Electronic Hearings
  • Suspension of Prescription
  1. الف) فارسی

    1. بیگ‌زاده، ابراهیم؛ قاری سید فاطمی، سید محمد؛ محمودی، سید هادی؛ لطیفیان، محمدحسین (1399). «معضل کرونا در آیینۀ حقوق بین‌الملل معاصر»، فصلنامۀ تحقیقات حقوقی- ویژه‌نامۀ حقوق و کرونا.
    2. حاجی ده‌آبادی، محمدعلی (1399). «از بحران کرونا تا بحران سیاست جنایی»، فصلنامۀ حقوق اسلامی، سال هفدهم، ش 64.
    3. شاملو، باقر (1399). «بازخوانی سیاست جنایی پیشگیرانه در پرتو پاندمی کووید- 19 و تئوری آشوب»، فصلنامۀ تحقیقات حقوقی- ویژه‌نامۀ حقوق و کرونا.
    4. شریفی، محسن (1399). «مسئولیت کیفری ناشی از انتقال ویروس کرونا، آموزه‌های حقوق کیفری»، دورۀ 17، ش 19.
    5. عامری، زهرا و حبیب‌نژاد، احمد (1400). «اعمال قرنطینه برای کنترل بیماری‌های واگیردار»، فصلنامۀ مطالعات حقوق عمومی، دورۀ 51، ش 1.
    6. عباسی، محمود؛ فلاح، محمدرضا؛ کلهرنیا گلکار، میثم (1399). «پاندمی کرونا؛ از ملاحظات حقوق بشری تا الزامات شهروندی»، فصلنامۀ حقوق پزشکی، سال چهاردهم، ش 55.

     

    ب) خارجی

    1. Andersen, M., Hodgkinson, T. (2020). “Somehow i always end up alone: covid-19, social isolation and crime in Queensland, Australia”, Crime Science, Vol. 9 (25), pp. 9-25.
    2. Burgorgue-Larsen, L., (2002). L’appréhension constitutionnelle de la vie privée en Europe: Analyse croisée des systèmes constitutionnels allemand, espagnol et français, La Revue Hal.archives-ouvertes, hal-01743616.
    3. Byrom, N., (2020). What we know about the impact of remote hearings on access to justice: a rapid evidence review. Briefing paper. London: Nuffield Family Justice Observatory, Published on the site: www.nuffieldfjo.org.uk
    4. Gori, P., Pahladsingh, A. (2021). “Fundamental rights under Covid-19: An European perspective on videoconferencing in court”, Era Forum, Vol. 21, pp. 561-577.
    5. Ingrain. C., Lorrain, R., (2020). État d’urgence sanitaire: quelques difficultés pratiques consécutives à l’ordonnance n° 2020-303, Dalloz, Édition du 2 avril 2021.
    6. Poncela, P. (2004). Peine et crédit: Le droit des aménagements de peine, essor et désordre, sc. crim.
    7. Stickle, B., Felson, M. (2020). “Crime rate in a pandemic: the largest criminological experiment in history”, American Journal of Criminal Justice, Vol. 45, pp. 525-536.
    8. Waeterinckx, P., Vandeuren, J., et Fierens, A. (2020). le corona fait la loi, Publié dans le site de: https://waeterinckx.law/fr/

     

    ج) سایت‌های اینترنتی

    1. http://www.ejustice.just.fgov.be/cgi_loi
    2. http://www.millebabords.org/spip.php?article15838
    3. http://www.stat.policefederale.be/statistiquescriminalite/interactif/tableau-par-zone-de-police/
    4. https://avocats.be/sites/default/files/21.06.18 Communiqué de presse - On ne vend pas un chat dans un sac.pdf
    5. https://eadl.ir/news/140108902
    6. https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01743616
    7. http://hudoc.echr.coe.int/fre?i=001-62415
    8. http://hudoc.echr.coe.int/fre?i=001-62678
    9. https://lesad.be/category/activites/recours-juridictionnels/acces-a-la-justice/
    10. https://lesad.be/category/activites/recours-juridictionnels/acces-a-la-justice/
    11. https://plus.lesoir.be/335503/article/2020-11-02/justice-la-videoconference-casse -tete-pour-la-nouvelle-loi-covid
    12. https://plus.lesoir.be/335503/article/2020-11-02/justice-la-videoconference-casse -tete-pour-la-nouvelle-loi-covid
    13. https://plus.lesoir.be/338895/article/2020-11-20/le-ministre-de-la-justice-patron-du-parquet-et-chef-de administration-justice
    14. 28. https://unric.org/fr/covid-19-lonu-appelle-a-des-mesures-urgentes-pour-les -prisons/
    15. https://www.brennancenter.org/our-work/research-reports/impact-video-proceedingsfairness -and-access-justice-court
    16. https://www.cglpl.fr/2020/situation-sanitaire-des-prisons-et-centres-de-retention-administrative-le-cglpl-demande-la-prise-de-mesures-pour-la-protection-des-personnes-privees-de-liberte/
    17. https://www.cnb.avocat.fr/fr/actualites
    18. https://www.dalloz-actualite.fr/sites/dalloz-actualite.fr/files/resources/2014/03/ annual_report_2013_prov_fra.pdf
    19. https://www.infomie.net/spip.php?article5724&lang=fr
    20. https://www.interieur.gouv.fr/Interstats/Publications/Interstats-Analyse/ Insecurite-et-delinquance-en-2020-une-premiere-photographie-Interstats-Analyse-N-32
    21. https://www.legifrance.gouv.fr/juri/id/JURITEXT000019219076
    22. https://www.service-public.fr/particuliers/actualites/A14449
    23. ww.actu-juridique.fr/justice/le-sm-attaque-les-ordonnances-de-la-chancellerie-devant-le-conseil-detat/
    24. www.justice.gouv.fr/bo/2020/20200326/JUSD2008571C.pdf