مطالعات حقوق تطبیقی

مطالعات حقوق تطبیقی

مطالعۀ تطبیقی حق فسخ قراردادهای تامین محتوا و خدمات دیجیتال توسط مصرف‌کننده در حقوق اتحادیۀ اروپا و حقوق ایران

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2 استاد گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
3 دانشیار گروه حقوق خصوصی ، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
10.22059/jcl.2026.408676.634853
چکیده
حق فسخ یکی از حقوق اساسی مصرف‌کننده محتوا و خدمات دیجیتال در برابر نقض تعهدات قراردادی ارائه‌کنندگان آن است. با وجود این، گسترش محصولات دیجیتال و ویژگی‌های خاص آن‌ها، از جمله ماهیت غیر ملموس مورد معامله، امکان ارائه داده‌های شخصی توسط مصرف‌کننده به عنوان عوض قراردادی، عدم وجود محصول در عالم ماده برای اعاده، چالش‌های متعدد را در خصوص فسخ قراردادهای دیجیتال در بسیاری از نظام‌های حقوقی پدید آورده است. از این رو اتحادیه اروپا برای نخستین‌بار در دستورالعمل 770/2019 مبادرت به تدوین مقررات مشخص در خصوص حق فسخ قراردادهای مزبور با توجه به مسائل متعدد این حوزه نموده است. وانگهی در حقوق ایران در قواعد عمومی قراردادها به صورت مفصل به حق فسخ مصرف‌کننده تصریح شده است؛ لیکن اعمال این مقررات در مورد محصولات دیجیتال با توجه به ماهیت متفاوت آن‌ها با چالش‌های متعدد روبرو است. از این رو هدف پژوهش حاضر آن است که اسباب و آثار فسخ قراردادهای دیجیتال را در حقوق اتحادیۀ اروپا به جهت نوآوری، ضرورت و اهمیت وجود آن در حقوق ایران مورد واکاوی قرار دهد تا با تطبیق این دو، در راه توسعۀ حقوقی کشور گامی بردارد. بررسی‌ها نشان داده است که در حقوق ایران همانند اتحادیۀ اروپا ظهور مسائل حقوقی متعدد در حوزه فسخ قراردادهای دیجیتال، وجود مقررات معین در موضوع مربوطه را در جهت انطباق مقررات موجود با واقعیت‌های نوین اقتصاد دیجیتال و شفافیت حقوق و تکالیف طرفین قرارداد ضرورت بخشیده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

A Comparative Study of the Right to Terminate Digital Content and Digital Services Supply Contracts by Consumer under EU Law and Iranian Law

نویسندگان English

Ali Soleimani andarvar 1
Hamid Abhary 2
Seyyed Hasan hosseini moghaddam 3
1 Ph. D Student of Private Law, University of mazandaran, babolsar, iran
2 Professor, Department of Private Law, Faculty of Law and Political Science, Mazandaran University, Babolsar, Iran.
3 Associate Professor, Department of Private Law, Faculty of Law and Political Science, University of Mazandaran, Babolsar, Iran
چکیده English

The right of termination is one of the fundamental rights of consumers of digital content and digital services in cases of providers’ breach of contractual obligations. Nevertheless, the expansion of digital products and their distinctive characteristics—such as the intangible nature of the subject matter, the possibility for consumers to provide personal data as contractual consideration, and the absence of a tangible product that can be returned—have created numerous challenges regarding the termination of digital contracts in many legal systems. Consequently, for the first time, the European Union adopted specific rules governing the right of termination of such contracts in Directive (EU) 2019/770, taking into account the various issues arising in this field. Moreover, Iranian contract law extensively recognizes the consumer’s right of termination under general contract rules. However, applying these rules to digital products is challenging due to their unique nature. Therefore, this study examines the grounds and effects of terminating digital contracts in EU law, considering its innovation and relevance for Iranian law. The findings show that, as in the EU, the emergence of new legal issues in digital contract termination highlights the need for specific regulations in Iran to align existing rules with the realities of the digital economy and to clarify the rights and obligations of contracting parties.

کلیدواژه‌ها English

Conformity
Consumer
Digital Contract
Personal Data
Right of Termination

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 13 مرداد 1405