Comp Law Rev دانشگاه تهران مطالعات حقوق تطبیقی 1735-496X دانشگاه تهران 75 10.22059/jcl.2017.218731.633403 حقوق تجارت بین الملل مطالعۀ تطبیقی تأثیر عرف و عادت در تفسیر قرارداد در کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا و حقوق ایران مطالعۀ تطبیقی تأثیر عرف و عادت در تفسیر قرارداد در کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا و حقوق ایران اصغری آقمشهدی فخرالدین استاد گروه حقوق خصوصی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران تقی پور درزی نقیبی محمدحسین دکتری حقوق خصوصی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران 23 09 2017 8 2 413 442 03 01 2017 27 08 2017 Copyright © 2017, دانشگاه تهران. 2017 https://jcl.ut.ac.ir/article_65154.html

 تفسیر عبارت است از زدودن نکات مبهم و رفع اجمال قرارداد به‌منظور کشف و احراز مقصود گوینده و تشخیص ماهیت و تعیین مفاد و آثار قرارداد که از سوی قاضی یا داور صورت می‌گیرد. در حقوق ایران ارادۀ باطنی طرفین قرارداد اولویت داشته، برای تفسیر قرارداد، معیار شخصی ملاک قرار داده شده است. اما با توجه به اینکه کشف و احراز قصد واقعی افراد اغلب دشوار و یا حتی غیرممکن است و دادرس نمی‌تواند با توجه به اوضاع و احوال به ارادۀ واقعی و درونی اشخاص دست یابد، ناگزیر معنای متعارف الفاظ و اعمال برای تفسیر به‌عنوان معیار قرار می‌گیرد (مادۀ 224 قانون مدنی)؛ مگر اینکه اثبات گردد که قصد واقعی متعاقدین برخلاف آن بوده است. مادۀ 8 کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا در تفسیر قرارداد، تلفیقی از دو معیار شخصی و نوعی را پذیرفته است. بر این اساس در درجۀ اول، کشف قصد مشترک طرفین ملاک قرار می‌گیرد و اگر به دلایل متعارف و معقول، این امر قابل احراز نباشد، درنهایت قرارداد بر طبق معیار نوعی تفسیر می‌‌شود؛ یعنی برای رفع نکات مبهم و تاریک از الفاظ و عبارات قرارداد باید وقایع عینی، جنبه‌های بیرونی و استنباط یک فرد متعارف از صنف متعاقدین در اوضاع و احوال مشابه را مورد توجه قرار داد. در این پژوهش برآنیم که نقش عرف را در تفسیر قرارداد در کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا مصوب 1980م و حقوق ایران تحلیل و بررسی کنیم.

 بیع بین‌المللی تفسیر قرارداد عرف تجاری عرف و عادت معیار نوعی الف) فارسی السان، مصطفی (1385)، «جایگاه قصد در تفسیر قراردادها»، ماهنامۀ کانون، آذر، ش65، ص 28-15. الماسی، نجادعلی و طباطبایی، سیداحمد (1389)، «شرط ضمنی عرفی مطالعۀ موردی ذیل مادۀ 356 قانون مدنی، قاعده یا استثنا؟»، پژوهش‌نامۀ حقوق اسلامی، سال یازدهم، ش2، ص 206-189. امامی، سیدحسن (1368)، حقوق مدنی، ج1، چ7، تهران: انتشارات اسلامیه. ایزدی فرد، علی‌اکبر (1380)، حیله های شرعی، بخش عقود، چ1، مازندران: انتشارات دانشگاه مازندران. آل‌کجباف، حسین (1393)، «جایگاه عرف در تجارت الکترونیکی بین‌المللی»، دوفصلنامۀ دانش حقوق مدنی، سال سوم، ش2، پاییز و زمستان، (پیاپی 6)، ص 37-29. جعفری فشارکی، محمد و خالقی‌پور، نرگس (1389)، «مفهوم اصل حقیقت و نقش آن در تفسیر قراردادها»، فصلنامۀ تخصصی فقه و مبانی حقوق اسلامی، سال ششم، ش19، بهار، ص 62-41. جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1389)، دورۀ حقوق مدنی، حقوق تعهدات، چ4، تهران: کتابخانه گنج دانش. ------------------------ (1388)، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، ج2و4، چ4، تهران: کتابخانه گنج دانش. حبیبی، محمود (1392)، تفسیر قراردادهای تجاری بین‌المللی، چ2، تهران: نشر میزان. حبیبی درگاه، بهنام (1389)، اصول حقوق قرارداد اروپا، چ1، تهران: انتشارات مجد. خسروی‌نیا، بابک (1391)، «قواعد مورد استناد قاضی در تفسیر عقد در فقه اسلامی، حقوق موضوعه ایران، مصر و لبنان»، دوفصلنامۀ دانش حقوق مدنی، ش2، پاییز و زمستان، ص 93-83. زمانی، محمود (1390)، عرف و عادت در نظم حقوقی ایران، چ1، تهران: انتشارات جاودانه. عرفانی، توفیق (1386)، «تفسیر قراردادها (بخش اول)»، ماهنامۀ کانون، سال چهل و نهم، مرداد، ش71، ص 28-13. ------------ (1386)، «تفسیر قراردادها (بخش دوم)»، ماهنامۀ کانون، سال چهل و نهم، شهریور، ش72، 88-80. ------------ (1386)، «تفسیر قراردادها (بخش سوم)»، ماهنامۀ کانون، سال چهل و نهم، مهر، ش73، 69-36. علوی، محمدتقی و بابازاده، بابک (1389)، «تفسیر قرارداد در نظام حقوقی کامن‌لا»، دوفصلنامۀ علمی- تخصصی علامه، نامۀ پژوهشی فقه و حقوق (7)، سال دهم، شماره پیاپی 29، پاییز و زمستان، ص 176-149. فلاحتی شهاب‌الدینی، علی (1384)، «عرف در قلمرو حقوق قراردادها»، فصلنامۀ پژوهش‌های مدیریت راهبردی، سال دوازدهم، ش34، ص 226-193. قاسم‌زاده، مرتضی (1376)، «حل اختلافات قراردادی»، دیدگاههای حقوق قضایی، ش5و6، بهار، ص 70-57. قشقایی، حسین (1378)، شیوۀ تفسیر قراردادهای خصوصی در حقوق ایران و نظام‌های حقوقی معاصر، چ1، قم: مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی. قمی دهنوی، محمدرضا (1378)، عرف و عادت در کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا و حقوق ایران، پایان‌نامه برای أخذ درجۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی. سلجوقی، محمود (1388)، نقش عرف در حقوق مدنی ایران و مطالعۀ اجمالی آن در نظام های بزرگ حقوقی، چ1، تهران: نشر میزان. سلطان احمدی، جلال (1389)، تأثیر عرف در تفسیر قرارداد، چ1، تهران: انتشارات جنگل جاودانه. شعاریان، ابراهیم و رحیمی، فرشاد (1393)، حقوق بیع بین‌المللی، شرح کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا در پرتو دکترین و رویۀ قضایی، چ1، تهران: مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش. شهیدی، مهدی (1388)، حقوق مدنی، اصول قراردادها و تعهدات، ج2، چ5، تهران: مجد. شیخ انصاری، مرتضی (1415ق)، کتاب المکاسب المحرمة و البیع و الخیارات، ج3، چ1، قم: کنگرۀ جهانی بزرگداشت شیخ انصاری. صفایی، حسین (1392)، دورۀ مقدماتی حقوق مدنی، قواعد عمومی قراردادها، ج2، چ14، تهران: نشر میزان. صفایی، حسین؛ کاظمی، محمود؛ عادل، مرتضی؛ میرزانژاد، اکبر (1392)، حقوق بیع بین‌المللی، بررسی کنوانسیون بیع بین‌المللی 1980، با مطالعۀ تطبیقی در حقوق ایران، فرانسه، انگلیس و امریکا، چ4، تهران: انتشارات دانشگاه تهران. طاهری، حبیب‌الله (1418ق)، حقوق مدنی، ج2، چ2، قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم. علومی یزدی، حمیدرضا و بابازاده، بابک (1389)، «شیوه‌‌های تفسیر قرارداد در نظام حقوقی ایران و انگلستان»، فصلنامۀ پژوهش حقوق، سال دوازدهم، ش29، تابستان، ص 270-225. کاتوزیان، ناصر (1385)، فلسفۀ حقوق، منابع حقوق، ج2و3، چ3، تهران: شرکت سهامی انتشار. ------------ (1384)، «تفسیر قرارداد»، مجلۀ دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، ش70، ص 309-277. ------------ (1387)، قواعد عمومی قراردادها، آثار قرارداد، ج3، چ5، تهران: شرکت سهامی انتشار. ------------ (1388)، مقدمۀ علم حقوق و مطالعه در نظام حقوقی ایران، چ73، تهران: شرکت سهامی انتشار. گوود، روی ام (1386)، «عرف و پذیرش آن در حقوق بازرگانی فراملی»، مترجم: حمیدرضا علومی یزدی، مجلۀ حقوقی، نشریۀ مرکز امور حقوقی بین‌المللی معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست‌جمهوری، بهار و تابستان، ش36، ص 241-201. میقاتی، علی‌اکبر (1379)، «موارد رجوع به عرف و عادت در قانون مدنی»، ماهنامۀ دادرسی، ش23، سال چهارم، آذر و دی، ص 68-62. میرزایی، اقبالعلی (1390)، «قانون متروک، مبانی، مفهوم و مصادیق»، مجلۀ حقوقی دادگستری، سال هفتاد و پنجم، تابستان، ش74، ص 102-69. هانولد، جان او (1394)، حقوق متحدالشکل بیع بین‌المللی کالا طبق کنوانسیون 1980 ملل متحد، مترجم: همایون مافی، نارک امیرخان، محمدکاظم تقدیر، مادح جمشیدی و عقیل حسینی مدقق، چ1، تهران: مجد. هجده نفر از دانشمندان حقوق (1391)، تفسیری بر حقوق بیع بین‌المللی کنوانسیون 1980 وین، مترجم: مهراب داراب‌پور، ج1، چ2، تهران: گنج دانش. ب) خارجی 39.   Bonell, Michael Joachim(1987), in Bianca-Bonell Commentary on the International Sales Law, Itally., Giuffrè: Milan: A Giuffrè Editore, S.p.A. Ch. Pamboukis (2005-2006), "The Concept and Function of Usages in The United Nations Convention on The International Sale of Goods", Journal of Law and Commerce, Vol. 25: 107. Danilenko, G.M (1983), Law-Making in the International Community, Dodrecht, Boston, London: Martinus Nijhoff Publishers. Enderlein, Fritz & Dietrich Maskow (1992), International Sale Law: United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods : Convention on the Limitation Period in the International Sale of Goods : Commentary, Oceana Publications. Eörsi, Gyula (1984), International Sales: The United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods, Matthew Bender, Hungary: Published in Galston & Smit ed, Reproduction authorized by juris publishing. Fidler, David (1996), Challenging the Classical Concept of Custom, GER. Y.B. INT LL. 198-216/31. Fiffoot, Cheshire (1992), Law of Contract, 20th edit, London, Batter Worths Pub. Huber, Peter & Alastair Mullis (2007), The CISG A New Textbook For Students and Practitioners, Mainz and Norwich, June, sellier. European law publishers. Leng Sun, Chan (2005), Interpreting an International Sale Contract in "Celebrating Success: 25 Years United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods", (Collation of Papers at UNCITRAL -- SIAC Conference 22-23 September, Singapore), published by the Singapore International Arbitration Centre. Marie, Diane (2014), International Sale of Goods, Am. Socy Int 1L, Amann ed, in Benchbook on International Law III.C. pp. 1-20. Mckendrick, Ewan (2002), Contract Law, 4th edit, London, Millan Pub. Mitchell Catherine (2007), Interpretation of Contract, Routledge Cavendish. Hart, H. L.A (1997), The Concept of Law, Second Edition, Oxford. U. Press. Kroll, Stefan, Loukas A. Mistelis & Maria del Pilar Perales Viscasillas (2011), Un Convention on Contracts for the International Sale of goods (CISG), Hart publishers. Schmitt Hoff, C.Clive M. Schmitt Hoffs (1988), Selected Essays on International Trade Law, London: Stevens & Sons, Brill Publishers. Schwenzer, Ingeborg, Pascal Hachem & Christopher Kee (2012), Global Sales and Contract Law, Published in the United States by Oxford University Press Inc., New York, First Published. Vogenauer, Stefan & Jan Kleinheisterkamp (2009), Commentary on the UNIDROIT Principles of International Commercial Contracts(PICC), Oxford University Press, New York. Wolfke, K (1993), Custom in Present International Law, London: Martinus Nijhoff Publishers. Zeller, Bruno (2002), "Determining the Contractual Intent of Parties under the CISG and Common Law_ A Comparative Analysis", European Journal of Law Reform Kluwer, Vol. 4, No. 4, pp. 629-634. 41.   Coetzee, Juana (2015), “The Role and Function of Trade Usage in Modern International Sales Law”, Unif. L. Rev, 10 July, Vol. 20. Pp. 243-270. 45.   Farnsworth, E. Allan (1987), in Bianca-Bonell Commentary on the International Sales Law, U.S., Giuffrè: Milan: A Giuffrè Editore, S.p.A. 48.   Ferrari, Franco (2004), Interpretation of Statements: Article 8, The Draft Uncitral Digest and Beyond: Cases, Analysis and Unresolved Issues in the U.N. Sale Convention, edited by Franco Ferrari and Harry Flechtner and Ronald A. Brand, Papers of the Pittsburgh Conference Organized by the Center for International Legal Education (CILE), Seiler. European Law Publishers. 49.   Ferrari, Franco (2004), Trade Usage and Practices Established Between The Parties: Article 9, The Draft Uncitral Digest and Beyond: Cases, Analysis and Unresolved Issues in the U.N. Sale Convention, edited by Franco Ferrari and Harry Flechtner and Ronald A. Brand, Papers of the Pittsburgh Conference Organized by the Center for International Legal Education (CILE), Seiler. European Law Publishers. 56.   Kritzer, Albert H (1998), Guide to Practical Applications of the United Nations Convention on contracts for the International Sale of Goods, Deventer, Boston: Kluwer Law and Taxations Publishers. 58.   Lookofsky, Joseph (2000), The 1980 United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods, J. Herbots editor / R. Blanpain general editor, International Encyclopaedia of Laws - Contracts, Suppl. 29, December, Denmark/U.S.: Kluwer Law and Taxations Publishers. 60.   Schlechtriem, Peter (1986), Uniform Sales Law - The UN-Convention on Contracts for the International Sale of Goods, Germany: Published by Manz, Vienna. 61.   Schlechtriem, Peter (1998), Commentary on the UN Convention on the International Sale of Goods (CISG), Second Edition(in translation), Translated by Geoffrey Thomas, Clarendon Press, Oxford. 62.   Schwenzer, Ingeborg and Christiana Fountoulakis (2006), International Sales Law, London and New York: Routledge.Cavendish, Taylor & Francis Group. 67.   Ziegel, Jacob S.(1981), Report to the Uniform Law Conference of Canada on Convention on Contracts for the International Sale of Goods, july, Canada, available at http://www.cisg.law.pace.edu/cisg/text/ziegel8.html_||_ Elsan, M., (2006), The Place of Intent in The Interpretation of Contracts, Kannon Monthly, No. 65, pp. 15-28. (In Persian) Almasi, N.A. and Tabatabaei, A. (2010),Customary Implied Term: A case Study of Article 356 of the Civil Code: Rule or Exception, ISLAMIC LAW RESEARCH JOURNAL, Year. 11, No. 2, pp. 189-206. (In Persian) Emami, H., (1989), Civil Law, Volume. 1, Seventh Print, Tehran, Eslamieh Pub. (In Persian) Izadi fard, A. (2001),Religious Tricks, Section of the contract, First Print, University of Mazandaran Pub. (In Persian) Ale Kajbaf, J., (2014), The place of Usage in international e-commerce, SEMI-ANNUALLY of CIVIL LAW KNOWLEDGE, Year. 3, No. 2, pp. 29-37. (In Persian) Jaefari Fesharaki, M., Khaleghi pour, N., (2010), The concept of the Principle of truth and its role in the interpretation of contracts, Quarterly journal of jurisprudence and the principles of Islamic law, Year. 6, No. 19, pp. 62-41. (In Persian) Jaefari Langerodi, M.j., (2010), Civil rights course, Rights obligations, fourth Print, Tehran, Ganje Danesh Pub. (In Persian) Jaefari Langerodi, M.j., (2009), Extensive in the terminology of law, Second Volume, fourth Print, Tehran, Ganje Danesh Pub. (In Persian) Jaefari Langerodi, M.j., (2009), Extensive in the terminology of law, fourth Volume, fourth Print,  Tehran, Ganje Danesh Pub. (In Persian) Habibi, M., (2013), Interpretation of International Commercial Contracts, Second Print, Tehran, Mizan Pub. (In Persian) Habibi Dargah, B., (2010), Principles of European Contract Law, First Print, Tehran, Majd Pub. (In Persian) Khosravi nia, B., (2012), The rules are judged by the judge In the interpretation of contract In Islamic jurisprudence, Iranian, Egypt and Lebanon Law, SEMI-ANNUALLY of CIVIL LAW KNOWLEDGE, No. 2, pp. 83-93. (In Persian) Zamani, M., (2011), Practicr and Usage in Legal order of Iran, First Print, Teran, Jungle Pub. (In Persian) Erfani, T., (2007), The Iterpretation of Contracts, Kannon Monthly, Year. Forty-ninth, August, No. 71, pp. 13-28. (In Persian) Erfani, T., (2007), The Iterpretation of Contracts (The second part), Kannon Monthly, Year. Forty-nine, No. 72, pp. 80-88. (In Persian) Erfani, T., (2007), The Iterpretation of Contracts (The Third part), Kannon Monthly, Year. Forty-nine, No. 73, pp. 36-69. (In Persian) Alavi, M.T. and Babazadeh Babak (2010), The Iterpretation of Contracts, In Common Law Legal system, Journal of jurisprudence and law, Allameh Specialized Scientific Journal(7), Tenth year, No. 29, pp 149-176. (In Persian) Falahati, A., (2005), Usage In The Scope of contract law, Journal of Strategic management researchs, The twelfth year, No. 34, pp. 193-226. (In Persian) Ghasem zadeh, M., (1997). Resolving Contract Disputes, Quarterly Journal of Judicial Law Views, No. 5&6, pp 57-70. (In Persian) Ghashghaei, H., (1999), The method of interpreting private contracts In Iranian Law and Contemporary legal systems, First Print, Qom: Islamic Advertising Office Pub. (In Persian) Qomi Dehnavi, M.R., (1999), Practice and Usage Under Convention on Contracts for The International Sales of Goods and Iranian Law, MSc thesis, Faculty of Law,  University of Shahid Beheshti. (In Persian) Saljoghi, M., (2009), The role of Usage in Iranian civil Law and its overview in major legal systems, First Print, Tehran, Mizan Pub. (In Persian) Soltan Ahmadi, J., (2010),The impact of Usage on the interpretation of the contract, First Print, Tehran, Jungle Pub. (In Persian) Shoarian, E., and Rahimi, F., (2014), International Sales Law, Commentary on the CISG From the Perspective of Doctrine and Case Law, First print, Tehran, The SD Institute of Law Research & Study. (In Persian) Shahidi, M., (2009), Civil Law, principles of contracts and obligations, Volume. 2, Fifth Print, Tehran, Majd Pub. (In Persian) Sheikh Ansari, M., (2000), Books of  Forbidden gains, Sale and options, Volume. 2, First Print, Qom: World Congress commemorating Sheikh Ansari. (In Persian) Safaei, H., (2013), Introductory course of Civil Law, General rules of contracts, Volume. 2, Fourteenth Print, Tehran, Mizan Pub. (In Persian) Safaei, H., and Kazemi, M., and Adel, M., and Mirzanejad, A., (2013), The Law of International Sale of Goods, Fourth print, Tehran, University of Tehran Pub. (In Persian) Taheri, H., (1997), Civil Law, Volume 2, Second Print, Qom, Islamic Advertising Office Pub. (In Persian) Olomi yazdi, H.R., (2010), The methods of interpreting contracts In Legal system of Iran and England, LAW RESEARCH QUARTERLY, year. 12, No. 29, pp 225-270. (In Persian) Katozian, N., (2006), Philosophy of Law, Law sources, Volume. 2, Enteshar Joint Stock Company. (In Persian) Katozian, N., (2006), Philosophy of Law, The logic of Law, Volume. 3, Enteshar Joint Stock Company. (In Persian) Katozian, N., (2005), Interpretation of contract, JOURNAL OF FACULTY OF LAW AND POLITICAL SCIENCE, No. 70, pp. 277-309. (In Persian) Katozian, N., (2008), General rules of contracts, Impact of Contract, Volume. 3, Fifth Print, Tehran, Enteshar Joint Stock Company. (In Persian) Katozian, N., (2009), Introduction to Law of Science and Study in the legal system of Iran, Seventy third print, Tehran, Enteshar Joint Stock Company. (In Persian) Roy M. Good., (2007) Usage and its Reception in Transnational Commercial Law, Translated by Hamid Reza Oloumi Yazdi, Article 7, Winter and Spring, Volume 24, No. 36, pp. 201-241. (In Persian) Mighati, A.A., (2000), Items of Refer to the Usage and Practice In civil Code, Dadrasi Monthly, Year. 4, No. 23, pp 62-68. Mirzaei, E. (2011) Abandoned Act: Fundamentals, Concepts & Examples, The Judiciary Law Journal, Article 3, Volume 75, No. 74, Spring, pp 69-102. (In Persian) Honnold, J. o. (2015), Uniform Law for International Sales under the 1980 United Nations Convention, First Print, Tehran, Majd Pub. (In Persian) Eighteen of the Law scholars, (2012),  An Interpretation of International sales Law of the Vienna Convention of 1980, translated by Darab pour, M., first volume, Second Print, Tehran, Gange danesh Pub. (In Persian). Bonell, Michael Joachim(1987), in Bianca-Bonell Commentary on the International Sales Law, Itally., Giuffrè: Milan: A Giuffrè Editore, S.p.A. Ch. Pamboukis (2005-2006), "The Concept and Function of Usages in The United Nations Convention on The International Sale of Goods", Journal of Law and Commerce, Vol. 25: 107. Coetzee, Juana (2015), The Role and Function of Trade Usage in Modern International Sales Law, Unif. L. Rev, 10 July, Vol. 20. Pp 243-270. Danilenko, G.M (1983), Law-Making in the International Community, Dodrecht, Boston, London: Martinus Nijhoff Publishers. Enderlein, Fritz & Dietrich Maskow (1992), International Sale Law: United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods : Convention on the Limitation Period in the International Sale of Goods : Commentary, Oceana Publications. Eörsi, Gyula (1984), International Sales: The United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods, Matthew Bender, Hungary: Published in Galston & Smit ed, Reproduction authorized by juris publishing. Farnsworth, E. Allan (1987), in Bianca-Bonell Commentary on the International Sales Law, U.S., Giuffrè: Milan: A Giuffrè Editore, S.p.A. Fidler, David (1996), "Challenging the Classical Concept of Custom", GER. Y.B. INT LL. 198-216/31. Fiffoot, Cheshire (1992), Law of Contract, 20th edit, London, Batter Worths Pub. Ferrari, Franco (2004), Interpretation of Statements: Article 8, The Draft Uncitral Digest and Beyond: Cases, Analysis and Unresolved Issues in the U.N. Sale Convention, edited by Franco Ferrari and Harry Flechtner and Ronald A. Brand, Papers of the Pittsburgh Conference Organized by the Center for International Legal Education (CILE), Seiler. European Law Publishers. Ferrari, Franco (2004), Trade Usage and Practices Established Between The Parties: Article 9, The Draft Uncitral Digest and Beyond: Cases, Analysis and Unresolved Issues in the U.N. Sale Convention, edited by Franco Ferrari and Harry Flechtner and Ronald A. Brand, Papers of the Pittsburgh Conference Organized by the Center for International Legal Education (CILE), Seiler. European Law Publishers. Huber, Peter & Alastair Mullis (2007), The CISG A New Textbook For Students and Practitioners, Mainz and Norwich, June, sellier. European law publishers.  Leng Sun, Chan (2005), Interpreting an International Sale Contract in "Celebrating Success: 25 Years United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods", (Collation of Papers at UNCITRAL -- SIAC Conference 22-23 September, Singapore), published by the Singapore International Arbitration Centre. Marie, Diane (2014), International Sale of Goods, Am. Socy Int 1L, Amann ed, in Benchbook on International Law III.C. Pp 1-20. Mckendrick, Ewan (2002), Contract Law, 4th edit, London, Millan Pub. Mitchell Catherine (2007), "Interpretation of Contract", Routledge Cavendish. Hart, H. L.A (1997), The Concept of Law, Second Edition, Oxford. U. Press. Kritzer, Albert H (1998), Guide to Practical Applications of the United Nations Convention on contracts for the International Sale of Goods, Deventer, Boston: Kluwer Law and Taxations Publishers. Kroll, Stefan, Loukas A. Mistelis & Maria del Pilar Perales Viscasillas (2011), Un Convention on Contracts for the International Sale of goods (CISG), Hart publishers. Lookofsky, Joseph (2000), The 1980 United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods, J. Herbots editor / R. Blanpain general editor, International Encyclopaedia of Laws - Contracts, Suppl. 29, December, Denmark/U.S.: Kluwer Law and Taxations Publishers. Schmitt Hoff, C.Clive M. Schmitt Hoffs (1988), "Selected Essays on International Trade Law", London: Stevens & Sons, Brill Publishers. Schlechtriem, Peter (1986), Uniform Sales Law - The UN-Convention on Contracts for the International Sale of Goods, Germany: Published by Manz, Vienna. Schlechtriem, Peter (1998), Commentary on the UN Convention on the International Sale of Goods (CISG), Second Edition(in translation), Translated by Geoffrey Thomas, Clarendon Press, Oxford. Schwenzer, Ingeborg and Christiana Fountoulakis (2006), International Sales Law, London and New York: Routledge.Cavendish, Taylor & Francis Group. Schwenzer, Ingeborg, Pascal Hachem & Christopher Kee (2012), Global Sales and Contract Law, Published in the United States by Oxford University Press Inc., New York, First Published. Vogenauer, Stefan & Jan Kleinheisterkamp (2009), Commentary on the UNIDROIT Principles of International Commercial Contracts(PICC), Oxford University Press, New York. Wolfke, K (1993), Custom in Present International Law, London: Martinus Nijhoff Publishers. Zeller, Bruno (2002), "Determining the Contractual Intent of  Parties under the CISG and Common Law_ A Comparative Analysis", European Journal of Law Reform Kluwer, Vol. 4, No. 4, Pp 629-634. Ziegel, Jacob S.(1981), Report to the Uniform Law Conference of Canada on Convention on Contracts for the International Sale of Goods, july, Canada, available at http://www.cisg.law.pace.edu/cisg/text/ziegel8.html.
Comp Law Rev دانشگاه تهران مطالعات حقوق تطبیقی 1735-496X دانشگاه تهران 75 10.22059/jcl.2017.219630.633410 حقوق اسلامی بررسی تطبیقی چالش‌های ناشی از سکوت قانون در حقوق کیفری ایران و فقه امامیه بررسی تطبیقی چالش‌های ناشی از سکوت قانون در حقوق کیفری ایران و فقه امامیه الهام غلامحسین دانشیار دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران زهروی رضا استادیار دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران 23 09 2017 8 2 443 473 16 02 2017 31 08 2017 Copyright © 2017, دانشگاه تهران. 2017 https://jcl.ut.ac.ir/article_65155.html

سکوت قوانین و‌ راه‌حل رویارویی با آن در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در اصل 167 با ارجاع به منابع و فتاوی معتبر تبیین گردیده است و نظر شورای محترم نگهبان بارها و در موارد متعددی مبنی بر جریان اصل 167 در امور کیفری منتشر شده است و تحلیل‌ها و نقدهای مختلف برخی حقوق‌دانان را در پی داشته و چالش‌های گوناگون فقهی- حقوقی را مطرح ساخته است. بر این پایه، مطالعه و بررسی ابعاد و چالش‌های عقلی و نقلی مربوط به سکوت قوانین در شاخۀ کیفری ‌و‌ راه‌حل مواجهه با آن در جهت تشریح مبانی نظریۀ شورای محترم نگهبان از زمرۀ مسائل مهمی است که بخشی از موضوع مقالۀ پیش رو می‌باشد که با تحلیل و نقد دیدگاه‌های متعارض موافقان و مخالفان در خصوص راه‌حل ارائه‌شده در قوانین جمهوری اسلامی ایران با توجه به قانون مجازات اسلامی 1392ش همراه است. یافتۀ اساسی تحقیق این است که هیچ‌یک از اشکالات طرح‌شده نمی‌تواند به نحو سالبۀ کلیه مانع استناد به این اصل در امور کیفری باشد و نگارندگان کوشیده‌اند در عین احترام به حریم خصوصی مردم که به جنبۀ اثباتی جرم مربوط می‌شود و نه ثبوتی آن، درنهایت گامی در جهت حل و رفع این تعارضات بردارند.

 ابهام قوانین جهل به قانون سکوت قوانین شورای نگهبان مشروعیت قوانین الف) فارسی آقایی‌نیا حسین و زهروی رضا (1388)، «مطالعۀ تطبیقی جهل بسیط متهم در فقه امامیه، حقوق ایران و آمریکا»، مجلۀ علمی پژوهشی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شمارۀ زمستان، ص 19-1 آشوری، محمد (1385)، آیین داردسی کیفری، چ3، تهران: سمت. آیتو، جان (۱۳۸۶)، فرهنگ ریشه‌شناسی انگلیسی، مترجم: حمید کاشانیان،  تهران: نشر نو و نشر معین‏‫. اکرمی، روح‌الله (1393)، «تحلیل فرایند نظارت شرعی شورای نگهبان بر مصوبات مجلس»، فصلنامۀ دانش حقوق عمومی، سال سوم، ش9، ص 26-1. اردبیلی، محمدعلی (1382)، حقوق جزای عمومی، تهران: میزان. الهام، غلامحسین (۱۳۸1)، تقریرات درس حقوق جزای عمومی یک، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران. الهام، غلامحسین و زهروی رضا (1394)، «بررسی تطبیقی حمایت از حیات انسانی قبل از انعقاد نطفه، فصلنامۀ علمی- پژوهشی مطالعات راهبردی زنان»، سال هجدهم، ش68، ص 114-81. بجنوردی، سیدمحمد (بی‌تا)، قواعد فقهیه، چ2، تهران: میعاد. پرادل، ژان و کورسنتنز، گرت (1386)، حقوق کیفری اروپایی، مترجم: محمد آشوری، چ1، تهران: سمت. پیمانی، ضیاءالدین (1380)، حقوق کیفری اختصاصی (جرائم علیه امنیت و آسایش عمومی)، تهران: نمیزان. حاجی ده‌آبادی، احمد (1395)، «ﺣﺎﮐﻤﯿﺖ ﯾﺎ ﻋﺪم ﺣﺎﮐﻤﯿﺖ اﺻﻞ 167 ق.ا. در اﻣﻮر ﮐﯿﻔﺮی ﺑﺎ ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺠﺎزات اﺳﻼﻣﯽ 1392»، ﭘﮋوﻫﺶﻫﺎی ﻓﻘﻬﯽ، دورة 12، ش2 ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن، ص288-257. حسینی، سیدمحمد (1383)، سیاست جنایی (در اسلام و جمهوری اسلامی ایران)، تهران: سمت. زهروی، رضا (1384)، «جایگاه قاعدۀ درء در نظام حقوق کیفری ایران و فقه امامیه»، پایا‌ن‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشکدۀ حقوق دانشگاه شهید بهشتی. -------- (1386)، بازوهای تورم جمعیت کیفری زندان‌ها بر پیکر سیاست جنایی قانون‌گذارانه، (مجموع مقالات همایش راهکارهای کاهش جمعیت کیفری زندان) با مقدمۀ دکتر محمد آشوری، تهران: میزان. زهروی، رضا و احمد‌زاده رسول (1394)، «تن‌نمایی زنان در فضای مجازی»، فصلنامۀ علمی- پژوهشی مطالعات راهبردی زنان، سال هجدهم، ش70، ص 237-199. زهروی، رضا (1395)، «ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﻄﺒﻴﻘﻲ ﻓﺮدیﻛﺮدن ادﻟﻪ درﺳﻴﺎﺳﺖ ﺟﻨﺎﻳﻲ اﺳﻼم، اﻳﺮان و ﻓﺮاﻧﺴﻪ»، فصلنامۀ علمی- پژوهشی، سال سیزدهم، ش50، ص 156-125. صفری، محسن (1377)، فریب‌کاری و آثار آن در حقوق مدنی ایران و فقه امامیه، چ1، تهران: دادگستر. صفری، محسن و زهروی ،رضا (1388)، «مطالعۀ تطبیقی شبهۀ قاعده درء در نظام حقوق کیفری ایران، فقه امامیه و انگلستان»، مجلۀ دانشکدۀ حقوق دانشگاه تهران، تابستان 88، ش2، ص 212-193. کاتوزیان، ناصر (1383)، مقدمۀ علم حقوق و مطالعه در نظام حقوقی ایران، چ41، تهران: سهامی انتشار. گرجی، ابوالقاسم (1381)، حدود تعزیرات و قصاص، چ1، تهران: انتشارات دانشگاه تهران. گلدوزیان، ایرج (1386)، حقوق جزای عمومی (3، 2، 1)، تهران: میزان. لفیو، واین آر (1379)، جهل و اشتباه و آثار آن در مسئولیت متهم در حقوق کیفری امریکا، مترجم: حسین آقایی‌نیا، تهران: انتشارات دانشگاه تهران. -------- (1387)، سببیت و قتل در نظام کیفری ایالات متحدۀ امریکا، مترجم: حسین آقایی‌نیا، تهران: میزان. موسی‌زاده، ابراهیم (۱۳۸۹)، دادرسی اساسی در جمهوری اسلامی ایران: ‏‫اصول قانون اساسی در پرتو نظرات شورای نگهبان ۱۳۸۹-۱۳۵۹ [ و دیگران] زیر نظر: غلامحسین الهام، تحقیقات شورای نگهبان، تهران: معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات. ----------- (1391)، مبانی آراء و نظرات شورای نگهبان مستنبط از مشروح مذاکرات سال ۱۳۸۷، تهیه و تنظیم مرکز تحقیقات شورای نگهبان زیر نظر غلامحسین الهام، همکاران سیدسجاد آل‌صاحب‌فصول [و دیگران]، مشاور ابراهیم موسی‌زاده، تهران: ریاست‌جمهوری، معاونت پژوهش، ادارۀ کل تدوین و تنقیح قوانین و مقررات کشور‏‫. ----------- (1391)، مبانی فقهی آرای فقهای شورای نگهبان: پیرامون لایحه حدود و قصاص و مقررات آْن، محقق: محمدحسین بیاتی، زیرنظر غلامحسین الهام، تهران: ریاست‌جمهوری، معاونت پژوهش، ادارۀ کل تدوین و تنقیح قوانین و مقررات کشور‏‫. مومنی، عابدین (1383)، اصول عملیه از دیدگاه امام خمینی ره و شیخ انصاری ره، تهران: عروج. میر محمد صادقی، حسین (1383)، دادگاه کیفری بین‌المللی، چ1، تهران: دادگستر. ----------- (1382)، حقوق جزای اختصاصی (3) جرائم علیه امنیت وآسایش عمومی، تهران: میزان. نوربها، رضا (1379)، زمینۀ حقوق جزای عمومی، چ2، تهران: گنج دانش. ب) خارجی جوهرى، اسماعیل‌بن حماد (1410ق)، الصحاح - تاج اللغة و صحاح العربیة، 6 جلد، چ1، لبنان، بیروت: دارالعلم للملایین. خمینی سیدمصطفی (1418ق)، تحریرات فی‌الاصول، چ1، تهران: مؤسسۀ نشر آثار امام خمینی. طریحی، فخر‌الدین نجفی (1339)، مجمع‌البحرین، چاپ سنگی، تهران: مکتبه المصطفوی. شهید ثانی، زین‌الدین‌بن علی (1396)، روضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه، طبعه الثانیه، قم: حوزۀ علمیه. شهید ثانی، زین‌الدین‌بن علی (بی‌تا)، مسالک الافهام فی شرح شرایع الاسلام، ج2، سنگی، البصیرتی. شیخ طوسی، ابوجعفر محمد‌بن حسن (بی‌تا)، المبسوط، ج8. فراهیدی، الخلیل‌بن احمد (1409ق)، العین، الجزء الثانی ، طبعه الاولی، قم: مؤسسۀ دار‌الهجره. عاملی، محمد جواد (1419ق)، مفتاح الکرامه فی شرح قواعد العلامه، ج9، قم: مؤسسۀ النشر الاسلامی. عاملی، محمّد‌بن الحسن الحر (1389)، وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، قم: مکتبه الاسلامیه. محقق حلی، جعفربن الحسن (1403ق)، شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، قم: ارالمهدی. مظفر، محمدرضا (1423ق)، اصول الفقه، ج3 و 4، قم: مؤسسۀ النشر الاسلامی. مظفر، محمدرضا (1381)، المنطق (تصحیح حسین دشتی)، چ1، تهران: مدرسۀ فرهنگی آرایه. میرسجادی، السیدعلی (1429ق)، الهدایه الی غوامض الکفایه، الجزء الثانی، طبعه الاولی، لبنان: سید‌الشهدا (ع). نجفی، شیخ محمدحسن (بی‌تا)، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، ج 29 و 41، لبنان: احیاء التراث العربی. .Elliott, Catherine, and Quinn, Frances, (2000), Criminal Law, Third Edition, Longman. .Garner, Bryan, (2000), Black's law Dictionary, 5 edition new pocket edition- revised from A t Z, Free press. .Horder, Jeremy, (2007), Excusing Crime, First Published in paper back, oxford University. .Lafave, wayne R. (2000),Criminal law , Third Edition, west Group. .Model penal code , (1985), complete statutory Text , American law Institute. .Martin, Elizabeth, A ,(1997) A dictionary of law, Fourth Edition , oxford university  press. _||_ A) persian 1. Aghaynia,  H and Zahravi , R .(2009) A Comparative Study of Plaintive Intelligence in Imam's Jurisprudence, Iranian and American Law. Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Winter No. 19-1(in Persian). 2. Ashoori , M.(1385) The Criminal Code of Darius. Third Book. Tehran . (in Persian) 3. Ayto, , J (2007) English Culture of English Etymology / Translated by Hamid Kashanian. Specifications of Tehran Publishing House: Culture of New Publishing: Moin. (in Persian) 4. Akrami, R  (1393) Analysis of the process of religious supervision of the Guardian Council on the decisions of the Majlis, Publication of the Journal of General Law Third Year. Number nine. 26-1(in Persian) 5. Ardebili , M  (2003) General Penal Law. Publishing rate. Tehran . (in Persian) 6. Elham, GH (1381). Transcripts of the Law of Public Penal Law of a Law School and Political Science University of Tehran. (in Persian) 7. Elham, GH and Zahravi , R (1394) Comparative Study of Supporting Human Life Before Composting Intact Journal of Strategic Studies in Women Eighteenth Age No. 68, 81-114. (in Persian) 8. Equal, J and Corsentz, G, (2007) European Criminal Law, translated by Mohammad Ashoori, First Printing, Tehran: Position. (in Persian) 9. Peymani, Z (2001), Special Criminal Law (Crimes Against Security and General Comfort), Publishing. (in Persian) 10. Haji Deh Abadi, A (1395) Rule of Principle 167 QA. In Criminal Matters, Looking at Islamic Penal Code 1392 Jurisprudential Studies, Period 12, Summer 2, 2588-257(in Persian) 11. Hosseini, S, (2004), Criminal Policy (in Islam and the Islamic Republic of Iran), Tehran: Publication. (in Persian) 12. Zahravi, R, (2005) The position of the law of the law in the Iranian criminal law system and Imamie jurisprudence, Master thesis. Faculty of Law, Shahid Beheshti University. (in Persian) 13. --------, (2007), Influence of Criminal Injuries on Criminal Legislation Policy, (Sum of Articles of the Conference on the Reduction of Prison Criminal Code) with the introduction of Dr. Mohammad Ashuri, Tehran: Publishing the Sum. (in Persian) 14. Zahravi,  R and Ahmadzadeh , R; (1394) Women's Empowerment in Cyberspace. Journal of Strategic Studies in Women Eighteenth Age No. 70. 199-237. (in Persian) 15. Zahravi R (1395) A Comparative Study on the Exemplification of Evidence of the Criminal Investigation of Islam, Iran and Farsi. P. 125 to 156. (in Persian) 16. Safari, M (1998), deception and its effects on Iranian civil rights and Imamie jurisprudence, first edition of the judiciary. (in Persian) 17. Safari, M and Zahravi, R, (2009) Comparative study of the dilemma in the Iranian system of criminal law, Imamieh and English jurisprudence, Journal of Tehran University Law School, No. 88, No. 2., pp. 193-212. (in Persian) 18. Katouzian, N (2004), Introduction to Law and Study in the Legal System of Iran, Edition 41, Publication. (in Persian) 19. Georgian, A (2002), The Limits of Imprisonment and Qesas, First Edition, Tehran: Tehran University Press. (in Persian) 20. Gamvizyan, I (2007), General Penal Law (3, 2, 1), Tehran: Publishing the Amount. (in Persian) 21. Lafiu, W (2000), Ignorance and Mistakes, and its effects on the accused in American Criminal Law (translated: H,  Aghainia), Tehran. University of Tehran. (in Persian) 22. Lefevu, W (2008), Custody and Murder in the United States Penal Code (translated: H,  Aghanaynia): Amount. (in Persian) 23. Musa Zadeh, E  (2010) Basic Proceedings in the Islamic Republic of Iran: Principles of the Constitution in the light of the Guardian Council's views of 1359-1359 / ... [and others]; Following: Gholam Hossein Elham; Surveillance Council of Guardians, Tehran: Deputy Compilation, publication and publication of laws and regulations. (in Persian) 24. ----------- (1391) Basics of opinions and views of the Guardian Council related to the detailed negotiations in 2008 / Preparation and setting up of the Guardian Council Research Center; Under the supervision of Gholam Hossein Elham, associates Seyyed Sayyid Alsahabfus [and others]; Consultant Ibrahim Musa Zadeh, Tehran: Presidency, Research Deputy, General Directorate for the Compilation and Consultation of the Laws and Regulations of the Country. (in Persian) 25. ----------- (1391) The Legal Principles of the Jurists' Guild Council: Around the Limit Bill and Qisas and its Rules / Researcher Mohammad Hosein Bayati; Under the View of Gholam Hossein Elham. Tehran: Presidential, Research Deputy, Tehran: Presidency, Research Deputy, General Directorate for Drafting and Enacting the Laws and Regulations of the country. (in Persian) 26. Bojnourdi, S, (Bey), The rules of jurisprudence, Second edition, Tehran: Miyad publishing. (in Persian 27. Momeni, A (2004) Operational Principles in the Viewpoint of Imam Khomeini and Sheikh Ansari Rah Tehran: The Outlet of Arouz. (in Persian) 28. Mir Mohammad Sadeghi, H (2004), International Criminal Court, Tehran First Printing: Judge's Publishing. (in Persian) 29. Mir Mohammad Sadeghi, H, (2003), Exclusive criminal law (3) Crimes against public security and public health, publication of rates. (in Persian) 30. Nourbakh, R (2000) The field of public criminal law. Treasure of knowledge. Tehran Second Edition. (in Persian) B) foreign 31. Jouhari, I  (1410 AH) The Sahih - the crown of the language and the Sahih Arab, 6 skin, Dar al-Ilm for millions, Beirut - Lebanon, (in Arabic) 32. Khomeini,S, (1418), Liberation in the Origins, Chapp Iol, Tehran: The Institution of the Propagation of the Imam Khomeini. (in Arabic) 33 Tarhhi, F, (1339), Bahrain Complex, Jaap Singhi, Tehran: his office Mustafa. (in Arabic) 34. Shahid Thani, Z (1396), Al-Baha'i School in the Explanation of the Damascus Glossary, second edition, ed. (in Arabic) 35. Shahid Thani, Z, (PBUH), Masalik al-Afham in Sharh Sharayat al-Islam, Dul Dum, Sanjay, Al-Basiri. (in Arabic) 36. Shaikh Tousi, A (Bae Ta) Al-Maboutout, Hishmat. (in Arabic) 37. Farahidi, KH, (1409) Al Ain, second part, first edition of Dar Al-Hijra. (in Arabic) 38. Amali, M, (1419), the key to explaining the rules of the mark, skin 9, Q: Islamic publishing institution. (in Arabic) 39. My Worker, M (1389), The Means of the Shia to Collect Shari'a Issues, his Islamic Book. (in Arabic) 40. Muhajq al-Hali, J (1403), Shariah al-Islam on matters of halal and haraam, Qom: Ar-Mahdi. (in Arabic) 41. Muzaffar, M, (1423), Principles of Jurisprudence, Aleppo, Sum and Jeharm, Q: Islamic Publishing Institution. (in Arabic) 42. Muzaffar, M, (1381), Logic (Tahaheen Hossein Dashti), Chapp-eul, Tehran: Farhangi-e-Arai School. (in Arabic) 43. Muir Sajjadi, S, (1429), Al-Hadayah to Al-Qawadh Al-Kafi, Part Two, First Edition, Sayyid Al-Shahda (p). (in Arabic) 44. Najafi, M (B-Ta), Jawahar al-Kalam in Sharh Sharayat al-Islam, 29 and 41, revival of Arab heritage. (in Arabic) 45.Elliott, Catherine, and Quinn, Frances, (2000), Criminal Law, Third Edition, Longman. 46. Garner, Bryan, (2000), Black's law Dictionary, 5 edition new pocket edition- revised from A t Z, Free press. 47. Horder, Jeremy, (2007), Excusing Crime, First Published in paper back, oxford University 48. Lafave, wayne R. (2000),Criminal law , Third Edition, west Group . 49. Model penal code , (1985), complete statutory Text , American law Institute. 50. Martin, Elizabeth, A ,(1997) A dictionary of law, Fourth Edition , oxford university  press
Comp Law Rev دانشگاه تهران مطالعات حقوق تطبیقی 1735-496X دانشگاه تهران 75 10.22059/jcl.2017.245777.633579 حقوق تجارت بین الملل مبانی دکترین انتظارات مشروع در حقوق بین‌الملل سرمایه‌گذاری مبانی دکترین انتظارات مشروع در حقوق بین‌الملل سرمایه‌گذاری بهمئی محمد علی استادیار دانشکدۀ حقوق دانشگاه شهید بهشتی تقوی نجمه دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد حقوق تجارت بین‌الملل دانشگاه شهید بهشتی 23 09 2017 8 2 475 497 09 04 2017 16 08 2017 Copyright © 2017, دانشگاه تهران. 2017 https://jcl.ut.ac.ir/article_65156.html

     در سالیان اخیر در داوری‌های سرمایه‌گذاری نظریه‌ای مبنی بر تأثیر نقض «انتظارات مشروع» سرمایه‌گذار خارجی (نسبت به اینکه دولت میزبان باید به شکل باثبات و یکنواخت عمل نماید) در تصمیم‌گیری نسبت به نقض معاهدۀ سرمایه‌گذاری مطرح شده و آرای داوری به‌صورت فزاینده‌ای آن را تأیید کرده است. اما تصویری که از این رویه برداشت می‌شود، روشن و شفاف نیست، زیرا دیوان‌های داوری بدون توجیه مبنای حمایت از این انتظارات (صرفاً با ارجاع به آرای داوری پیشین) به حمایت از انتظارات مشروع حکم داده‌اند. در این نوشتار با توجه به حمایت از انتظارات مشروع سرمایه‌گذار به‌عنوان یکی از عناصر استاندارد رفتار عادلانه و منصفانه در رویۀ داوری، مبانی حمایت از انتظارات سرمایه‌گذار تحت این استاندارد تشریح می‌شود.

 اصول کلی حقوقی انتظارات مشروع ثبات رفتار عادلانه و منصفانه الف) فارسی - کتاب‌ها  1. موحد، محمدعلی (1384)، درس‌هایی از داوری‌های نفتی، ملی کردن و غرامت، تهران: نشر کارنامه - مقاله‌ها 2. بولانژه، ژان (1376)، «اصول کلی حقوق و حقوق موضوعه»، ‌‌مترجم: علیرضا محمدزاده وادقانی، مجلۀ دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ش36. 3. موحد، محمدعلی (1369)، «دعاوی کنسرسیوم در برابر دیوان داوری ایران- ایالات متحده»، مجلۀ کانون وکلا، ش152 و 153. 4. محبی، محسن (1385)، «رویه داوری بین‌المللی درباره‌ی غرامت (دعاوی نفتی)»، مجلۀ حقوقی، نشریۀ مرکز امور حقوقی بین‌المللی معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست جمهوری، ش35. ب) خارجی 5. Byers, Michael (1999), Custom Power and the Power of Rules (International Relations and Customary International Law), Cambridge University Press 6. Klager, Roland (2011), Fair and Equitable Treatment in International Investment Law, Cambridge University Press 7. Mclachlan, Campbell (2010), International Investment Arbitration: Substantive Principles, Oxford University Press 8. Montt, Santiago (2009), State Liability in Investment Treaty Arbitration (Global Constitutional and Administrative Law in the BIT Generation), Hart Publishing 9. Reinisch, August (2008), Standards of Investment Protection, Oxford University Press 10. Sasson, Monique (2010), Substantive Law in Investment Treaty Arbitration: The Unsettled Relationship between International Law and Municipal Law, Published by Kluwer Law International 11. Schill, Stephan W (2010), International Investment Law and Comparative Public Law, Oxford University Press 12. Sornarajah M (2010), The International Law on Foreign Investment, Cambridge University Press 13. Tudor, Ioana (2008), the Fair and Equitable Treatment Standard in International Foreign Investment Law. Oxford Monographs in International Law - Articles 14. Dumberry, Patrick (2014), «The Protection of Investor's Legitimate Expectations and the Fair and Equitable Treatment under NAFTA Article 1105», Journal of International Arbitration 31, no.1 15. Fietta, Stephen (2006), «Expropriation and the Fair and Equitable Standard: The Developing Role of Investors’ Expectations in International Investment Arbitration» Journal of International Arbitration, Vol.23 (5) 16. Kreindler, Richard (2006), «Fair and Equitable Treatment– A Comparative International Law Approach», Transnational Dispute Management Journal, Vol. 3, issue 3 17. Marshall, Fiona (2007), «Fair and Equitable Treatment in International Investment Agreements», Paper Presented at the Forum for Developing Country Investment Negotiators, Singapore 18. Monebhurrun, Nitish, «Gold Reserve Inc. v. Bolivarian Republic of Venezuela: Enshrining Legitimate Expectations as a General Principle of International Law?» (2015) 32 Journal of International Arbitration, Issue 5 19. Nowak, Lucja (2012), «The Use of Other Areas of Law to Develop and Analyze The Concept of Legitimate Expectations in International Law», Paper Presented at International Economic Law Research in Progress Symposium 20. Perry, Adam & Ahmed, Farrah (2012), «Promises, Practices, and Policies: A Rule - Based Unification of the Doctrine of Legitimate Expectations», Melbourne Legal Studies Research Paper,  No.614 21. Potesta, Michele (2013), «Legitimate Expectations in Investment Treaty Law: Understanding the Roots and the Limits of a Controversial Concept», ICSID Review, Vol. 28, No. 1 22. Smith, Stephen A (2009), «The Reasonable Expectations of the Parties: An Unhelpful Concept», Canadian Business Law Journal, Vol. 48, Issue 3 23. Snodgrass, Elizabeth (2006), «Protecting Investors’ Legitimate Expectations: Recognizing and Delimiting a General Principle», ICSID Review- Foreign Investment Law Journal, Vol.21 24. Vandevelde, Kenneth J(2010), «A Unified Theory of Fair and Equitable Treatment», New York University Journal of International Law and Politics, Vol. 43, Issue 1 25. Yannaca-Small, Catherine (2004), «Fair and Equitable Treatment Standard in International Investment Law», Working Papers on International Investment by OECD_||_ 1. Movahhed, Mohammadali(1384), ”Lessons of Petroleum Arbitations, Nationalization & Compensation”, Tehran, Karnameh Publication 2)Articles 2. Bulanje, Jan(1376), ”General Principles of Law & Statute Law”, Translated by Dr. Alireza Mohammadzadeye Vadaghani, Faculty of Law & Political Science Magazine, University of Tehran, No.36 3. Mohebbi, Mohsen(1385), .”International  Arbitration Procedure about Petroleum Claims”, Legal Magazine, Presidential International Legal Affairs Center Journal, No.35 4. Movahhed, Mohammadali(1369), .”Consortium Claims v. Iran-United States Claims Tribunal”, Bar Association Magazine, No.152 & 153 5. Byers, Michael (1999), Custom Power and the Power of Rules (International Relations and Customary International Law), Cambridge University Press 6. Klager, Roland (2011), Fair and Equitable Treatment in International Investment Law, Cambridge University Press 7. Mclachlan, Campbell (2010), International Investment Arbitration: Substantive Principles, Oxford University Press 8. Montt, Santiago (2009), State Liability in Investment Treaty Arbitration (Global Constitutional and Administrative Law in the BIT Generation), Hart Publishing 9. Reinisch, August (2008), Standards of Investment Protection, Oxford University Press 10. Sasson, Monique (2010), Substantive Law in Investment Treaty Arbitration: The Unsettled Relationship between International Law and Municipal Law, Published by Kluwer Law International 11. Schill, Stephan W (2010), International Investment Law and Comparative Public Law, Oxford University Press 12. Sornarajah M (2010), The International Law on Foreign Investment, Cambridge University Press 13. Tudor, Ioana (2008), the Fair and Equitable Treatment Standard in International Foreign Investment Law. Oxford Monographs in International Law 2) Articles 14. Dumberry, Patrick (2014), “The Protection of Investor's Legitimate Expectations and the Fair and Equitable Treatment under NAFTA Article 1105”, Journal of International Arbitration 31, no.1 15. Fietta, Stephen (2006), “Expropriation and the Fair and Equitable Standard: The Developing Role of Investors’ Expectations in International Investment Arbitration”, Journal of International Arbitration, Vol.23 (5) 16. Kreindler, Richard (2006), “Fair and Equitable Treatment –  A Comparative International Law Approach”, Transnational Dispute Management Journal, Vol. 3, issue 3 17. Marshall, Fiona (2007), “Fair and Equitable Treatment in International Investment Agreements”, Paper Presented at the Forum for Developing Country Investment Negotiators, Singapore 18. Monebhurrun, Nitish, “Gold Reserve Inc. v. Bolivarian Republic of Venezuela: Enshrining Legitimate Expectations as a General Principle of International Law?” (2015) 32 Journal of International Arbitration, Issue 5. 19. Nowak, Lucja (2012), “The Use of Other Areas of Law to Develop and Analyze The Concept of Legitimate Expectations in International Law”, Paper Presented at International Economic Law Research in Progress Symposium 20. Perry, Adam & Ahmed, Farrah (2012), “Promises, Practices, and Policies: A Rule - Based Unification of the Doctrine of Legitimate Expectations”, Melbourne Legal Studies Research Paper,  No.614 21. Potesta, Michele (2013), “Legitimate Expectations in Investment Treaty Law: Understanding the Roots and the Limits of a Controversial Concept”, ICSID Review, Vol. 28, No. 1 22. Smith, Stephen A (2009), “The Reasonable Expectations of the Parties: An Unhelpful Concept”, Canadian Business Law Journal, Vol. 48, Issue 3. 23. Snodgrass, Elizabeth (2006), “Protecting Investors’ Legitimate Expectations: Recognizing and Delimiting a General Principle”, ICSID Review- Foreign Investment Law Journal, Vol.21 24. Vandevelde, Kenneth J(2010), “A Unified Theory of Fair and Equitable Treatment”, New York University Journal of International Law and Politics, Vol. 43, Issue 1 25. Yannaca-Small, Catherine (2004), “Fair and Equitable Treatment Standard in International Investment Law”, Working Papers on International Investment by OECD
Comp Law Rev دانشگاه تهران مطالعات حقوق تطبیقی 1735-496X دانشگاه تهران 75 10.22059/jcl.2017.228961.633460 آیین دادرسی مدنی تجزیه‌پذیری و تجزیه‌ناپذیری دعوای مدنی با مطالعۀ تطبیقی در حقوق فرانسه تجزیه‌پذیری و تجزیه‌ناپذیری دعوای مدنی با مطالعۀ تطبیقی در حقوق فرانسه پوراستاد مجید استادیار دانشکدۀ حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز اقبال اسگویی ندا دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشکدۀ حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز 23 09 2017 8 2 499 519 03 03 2017 29 04 2017 Copyright © 2017, دانشگاه تهران. 2017 https://jcl.ut.ac.ir/article_65157.html

دعوای قابل تجزیه و غیرقابل تجزیه یکی از مفاهیم حقوقی است که از حیث قانون‌گذاری، رویۀ قضایی و دکترین همواره در پرده‌ای از ابهام باقی مانده است. عناصری چون تعدد ذی‌نفع‌ها یا اصحاب دعوا در بعضی موارد دادگاه‌ها را با مشکلات رسیدگی و اجرایی متعددی مواجه می‌کند. این مشکلات ضرورت شناخت این دعاوی را اجتناب‌ناپذیر می‌نماید. یکی از مهم‌ترین پیامد‌های منفی عدم تشخیص صحیح این دو نوع دعوا از یکدیگر، صدور احکام معارض است. در حال حاضر رویۀ قضایی از الگوی خاصی برای تمییز این دو دعوا پیروی نمی‌کند و به همین دلیل در تشخیص مصادیق هریک از آن‌ها اختلاف نظر‌های زیادی وجود دارد. این پژوهش قصد دارد با استمداد از حقوق تطبیقی، ضمن معرفی عناصری برای تمییز این دو دعوا، راه‌حل مناسبی برای پیشگیری از صدور آرای معارض و تضییع حقوق اشخاص ارائه دهد.

 تعارض آرا تعدد اصحاب دعوا دعوای غیرقابل تجزیه دعوای قابل تجزیه الف) فارسی 1. ابهری، حمید و زارعی، رضا (پاییز 1391)، «تخلیۀ اماکن تجاری مشاع به درخواست بعضی از مالکین»، فصلنامۀ دیدگاه‌های حقوق قضایی، ش59، ص 53-82. 2. پوراستاد، مجید (پاییز 1387)، «اصل حاکمیت اصحاب دعوای مدنی»، فصلنامۀ حقوق، ش3، ص 97-126. 3. جهانیان، مجتبی (1393)، قانون اجرای احکام مدنی در نظم حقوقی کنونی، چ1، تهران: انتشارات جاودانه. 4. حیاتی، علی‌عباس (1385)، شرح قانون آیین دادرسی مدنی، چ2، تهران: انتشارات سلسبیل. 5. زراعت، عباس (1383)، آیین دادرسی مدنی در نظم حقوقی ایران، تهران: انتشارات خط سوم. 6. ----------- (1389)، محشّای قانون آیین دادرسی مدنی، چ3، تهران: انتشارات ققنوس. 7. زندی، محمدرضا (1389)، رویۀ قضایی دادگاه‌های تجدیدنظر استان تهران در امور مدنی 6 (اجاره‌بها 1384)، چ2، تهران: انتشارات جنگل. 8. زندی، محمدرضا (1390)، رویۀ قضایی دادگاه‌های تجدید نظر استان تهران در امور مدنی 8 (خلع ید، رهن، اراضی و املاک، افراز و فروش املاک مشاع)، چ1، انتشارات جنگل. 9. شمس، عبدالله (1388)، آیین دادرسی مدنی (دورۀ پیشرفته)، ج2 و 3، چ21، تهران: انتشارات دراک. 10. ---------- (1389)، آیین دادرسی مدنی (دورۀ بنیادین)، ج2، چ9، تهران: انتشارات دراک. 11. صدرزاده افشار، محسن (1390)، آیین دادرسی مدنی و بازرگانی، چ11، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی. 12. متین دفتری، احمد (1388)، آیین دادرسی مدنی و بازرگانی، ج1، چ3، تهران: انتشارات مجد. 13. محسنی، حسن (زمستان 1391)، «اجرای مؤثر رأی مدنی مفهوم راهکارها و موانع»، فصلنامۀ حقوق مجلۀ دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، ش4، ص 197-216. 14. مهاجری، علی (1391)، دادرسی و حکم غیابی در حقوق ایران، چ1، تهران: انتشارات فکرسازان. 15. ---------- (1392)، مبسوط در آیین دادرسی مدنی، ج1 و 3، چ4، تهران: انتشارات فکرسازان. 16. نوبخت، یوسف (1385)، اندیشه‌های قضایی، چ1، تهران: انتشارات تولید کتاب. 17. یوسف‌زاده، مرتضی (1391)، آیین دادرسی مدنی، چ2، تهران: انتشارات شرکت سهامی انتشار. ب) خارجی 18. Cadiet, loic & Jeuland, Emmanuel (2013), Droit Judiciare Prive, 8e Edition, Paris: LexisNexis. 19. Cornu, Gerard (2012), Vocabulaire Juridique, 9e Edition, Paris: Presses Universitaires de France. 20. Couchez, Gerard & Langlade, Jean-Pierre & Lebeau, Daniel (1998), Procedure Civil, Paris: Dalloz. 21. Couchez, Gerard (2008), Procedure Civil, 15e Edition, Paris: Dalloz. 22. Croze, Herve & Morel, Cristian (1988), Procedure Civil, 1er Edition, Paris: Presses Universitaires De France. 23. Delaporte, J.B (1807), Commentaire Sur Le Code De Procedure Civil, Tome premiere, Paris: Garnery. 24. Guinchard, Serge & Ferrand, Frederique & Chainais, Cecile (2008), Procedure Civil: Droit Interne Et Droit Communautaire, 29e Edition, Paris: Dalloz.  25. Gainchard, Serge & Montagnier, Gabriel (2009), Lexique Des Termes Juridiques, 17e Edition, Paris: Dalloz. 26. Julien, Pierre & Fricero, Natalie (2009), Droit Judiciaire Prive, 3e Edition, Paris: Lextenso. 27. Lefort, Cristophe (2009), Procedure Civil, 3e Edition, Paris: Dalloz. 28. NOUVEAU Code de Procedure Civil (2003), 95e Edition, Paris: Dalloz. 29. Vincent, Jean & Guinchard, Serge (2003), Procedure Civil, 27e Edition, Paris: Dalloz._||_ 1. Abhari, H. & Zarei, R. (2012), The determination of the applicable law on vacation of commercial places, Judicial law views Quarterly, No. 59, pp.53-82. (in Persian) 2. Cadiet, loïc & Jeuland, Emmanuel (2013), Droit judiciare prive, 8e Edition, Paris: LexisNexis. 3. Cornu, Gerard (2012), Vocabulaire juridique, 9e Edition, Paris: Presses Universitaires de France. 4. Couchez, Gerard & Langlade, Jean-Pierre & Lebeau, Daniel (1998), Procedure civil, Paris: Dalloz. 5. Couchez, Gerard (2008), Procedure civil, 15e Edition, Paris: Dalloz. 6. Croze, Herve & Morel, Cristian (1988), Procedure civil, 1er Edition, Paris: Presses Universitaires De France. 7. Delaporte, J.B (1807), Commentaire Sur Le Code De Procedure civil, Tome premiere, Paris: Garnery. 8. Guinchard, Serge & Ferrand, Frederique & Chainais, Cecile (2008), Procedure civil: droit interne et droit communautaire, 29e Edition, Paris: Dalloz.  9. Gainchard, Serge & Montagnier, Gabriel (2009), Lexique des termes juridiques, 17e Edition, Paris: Dalloz. 10. Hayati, A.A. (2006), Commentary on code of civil procedure, 2nd Edition, Tehran: Salsabil. (in Persian) 11. Jahanian, M. (2014), Law on enforcement of civil judgments in the current legal order, 1st Edition, Tehran: Javdaneh. (in Persian) 12. Julien, Pierre & Fricero, Natalie (2009), Droit judiciaire prive, 3e Edition, Paris: Lextenso. 13. Lefort, Cristophe (2009), Procedure civil, 3e Edition, Paris: Dalloz. 14. Matin Daftari, A. (2009), Civil and commercial procedure, Volume I, 3rd Edition, Tehran: Majd. (in Persian) 15. Mohajeri, A. (2012), Trial in absentia and default judgement, 1st Edition, Tehran: Fekrsazan. (in Persian) 16. Mohajeri, A. (2013), Expanded civil procedure, Volume I, 4th Edition, Tehran: Fekrsazan. (in Persian) 17. mohajeri, A. (2013), Expanded civil procedure, Volume III, 4th Edition, Tehran: Fekrsazan. (in Persian) 18. Mohseni, H. (2013), Effective enforcement of civil judgements, Law Quarterly  Journal of the Faculty of Law and Political Science, No. 4, pp. 197-216. (in Persian) 19. Nobakht, Y. (2006), Judicial thoughts, 1st Edition, Tehran: Tolid Ketab. (in Persian) 20. NOUVEAU code de procedure civil (2003), 95e Edition, Paris: Dalloz. 21. Pourostad, M. (2008), The Principle of party disposition, Law Quarterly, No. 3, pp. 97-126. (in Persian) 22. Sadrzadeh Afshar, M. (2011), Civil and commercial procedure, 11th Edition, Tehran: Jahad Daneshgahi. (in Persian) 23. Shams, A. (2009), Civil procedure (Advanced), Volume II, 21st Edition, Tehran: Derak. (in Persian) 24. Shams, A. (2009), Civil procedure (Advanced), Volume III, 21st Edition, Tehran: Derak. (in Persian) 25. Shams, A. (2010), Civil procedure (Elementary), Volume II, 9th Edition, Tehran: Derak. (in Persian) 26. Vincent, Jean & Guinchard, Serge (2003), Procedure civil, 27e Edition, Paris: Dalloz. 27. Yousefzadeh, M. (2012), Civil procedure, 2nd Edition, Tehran: Enteshar co. (in Persian) 28. Zandi, M. (2010), Appeal courts jurisprudence of Tehran province (The Rent), 2nd Edition, Tehran: Jungle. (in Persian) 29. Zandi, M. (2011),  Appeal courts jurisprudence of Tehran province (Dispossession, mortgage, lands and properties possession, sale and partition of joint properties), 1st Edition, Tehran: Jungle. (in Persian) 30. Zera’at, A. (2004), Procedure civil in the current legal order, Tehran: Khate Sevom. (in Persian) 31. Zera’at, A. (2010), Annotated code of civil procedure, 3rd Edition, Tehran: Qoqnoos. (in Persian)
Comp Law Rev دانشگاه تهران مطالعات حقوق تطبیقی 1735-496X دانشگاه تهران 75 10.22059/jcl.2017.235976.633511 حقوق مدنی حق اتباع خارجی در زمینۀ تملک اموال در ایران با نگاهی به نظام حقوقی ترکیه حق اتباع خارجی در زمینۀ تملک اموال در ایران با نگاهی به نظام حقوقی ترکیه توحیدی احمدرضا استادیار گروه حقوق عمومی- بین‌الملل دانشگاه قم کوشش کار ریحانه دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی اراک 23 09 2017 8 2 521 544 18 06 2017 13 09 2017 Copyright © 2017, دانشگاه تهران. 2017 https://jcl.ut.ac.ir/article_65158.html

یکی از مصادیق حقوق خصوصی حق تملک اموال است که امروزه بیشتر کشورها این حق را چه در مورد اموال منقول و چه غیرمنقول برای اتباع بیگانه شناسایی کرده‌اند. با‌این‌حال، همچنان مهم‌ترین محدودیتی که برای بیگانگان در ایران وجود دارد، همین حق تملک اموال غیرمنقول است که با لحاظ شرایطی امکان دسترسی به آن فراهم شده است و بر اساس مادۀ 8 قانون مدنی، وجود عهدنامه و رفتار متقابل برای شناسایی این حق عنصر ضروری به‌شمار می‌رود. درمقابل، ترکیه با حذف محدودیت‌هایی مانند عمل به شرط متقابل برای تملک اموال غیرمنقول، راه خرید املاک و زمین از سوی خارجیان را هموار نموده است، زیرا تفکر اشخاص مسئول در ترکیه این است که این امر به اقتصاد کشور و جذب سرمایۀ فراوان کمک قابل‌توجهی خواهد کرد. البته پوشیده نیست که جهانی شدن و تلاش ترکیه برای ورود به اتحادیۀ اروپا نیز بر اشتیاق اتباع خارجی در خرید ملک تأثیر داشته است؛ به‌طوری که می‌توان گفت عضویت در اتحادیۀ اروپا با فروش اموال غیرمنقول به خارجیان مربوط است. در خصوص اموال منقول مانند تملک سهام و سرمایه‌گذاری هم ترکیه شرایط سهل‌تری نسبت به ایران مقرر کرده و این امر نیز ناشی از تفکر جلب سرمایه‌های خارجی برای بهبود بخشیدن به وضعیت اقتصادی ترکیه است که تاکنون نیز در این راه موفق بوده است.

 اموال غیرمنقول اموال منقول تبعۀ خارجی سرمایه‌گذاری خارجی شرط رفتار متقابل الف) فارسی ال مدکس، رابرت (1385)، قوانین اساسی کشورهای جهان، چ1، مترجم: سید مقداد ترابی، مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش. «ایران مهاجرپذیر است یا مهاجرفرست» (24/7/93)، کد خبر: 106698، در سایت اقتصاد نیوز به نشانی:eghtesadnews.com/news/den-106698>94/4/5                            برازش، محمودرضا (1389)، ترکیه، چ3، مشهد: انتشارات آفتاب هشتم. دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی (1388)، ترکیه، چ2، انتشارات وزارت امورخارجه. «رکورد فروش ملک به اتباع خارجی در ترکیه» (5/11/93)، کد خبر: 469672 در سایت تابناک به نشانی: https://www.tabnak.ir/fa/news/469672>1394/9/3 «شرایط تملک و اجاره اموال غیرمنقول» (4/5/91)، روزنامۀ دنیای اقتصاد، ش 2698 در:http://www.donya-e-eqtesad.com/news/654742> 1394/2/22 صفایی، حسین (1388)، مباحثی از حقوق بین‌الملل خصوصی، چ2، تهران: میزان. طلابکی طرقی، اکبر و مزروعی ابیانه، یحیی (1391)، «بررسی لزوم قانونگذاری جدید در خصوص تملک اموال غیرمنقول»، مجلۀ دانش حقوق عمومی، سال اول، ش2، ص 154-123. .عبادی، شیرین (1373)، حقوق پناهندگان، چ1، تهران: گنج دانش. قایمی، محمدحسن (1384)، «بیگانه و احکام آن در حقوق ایران»، ماهنامۀ دادرسی، سال نهم، ش53، ص 48-42. -------------- (1384)، «بیگانه و احکام آن در حقوق ایران/قسمت پایان»، ماهنامۀ دادرسی، سال نهم، ش54، ص 74-71. کاتوزیان، ناصر (1385)، اموال و مالکیت، چ13، تهران: میزان. نجفی، حسین (1387)، «مالکیت اتباع خارجه نسبت به اموال غیرمنقول در ایران»، ص 5-1، در سایت امور حقوقی مجلس به نشانی: http://www.hvm.ir/detailnews.asp?id=3610>1394/2/14.                                      نصیری، محمد (1372)، حقوق بین‌الملل خصوصی، تهران: آگاه. ب) انگلیسی 15. «Guidance for Freigners« (2012),p.1-4, available at: http://www.mfa.gov.tr/guidance-for-foreigners.en.mfa>5/5/2015. Atty. Gokhanc indemir (2013), »Sales of Real Estates To Foreigners In Turkey«,  p.1-11 available at: file:///F/, Sales of Real Estates To Foreigners In Turkey-HG.org.htm> 3/5/2015. Cetingulec, Mehmet  (2014), » Sales of Tukish property to foreign buyers«, p- 1-2 Ekinci, Huseyin (2008),»Constitutionl Rights of Foreiners in Turkey«, 3rd Edition, University of Trento, Depatmentof  Legal Sciences, p.2-7. FOREIGN  DIRECT  INVESTMENT LAWNo. 4875. http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2015/05/turkey-foreign-property-purchases-boom.html.> 25/11/2015 KILIÇ, ALİ ASLAN (2012)»New legislation to facilitate property sales«,p.1-3, available at:  http://www.todayszaman.com/national_new-legislation-to-facilitate-property-sales-to-foreigners_269395.html.> 19/5/2015. Land Registry Law No. 2644, amended by Law No. 6302. Simsek, Nida (2015), »Procedure of real estate acquisition by foreigners in Turkey«,The world Cadastre summit Cong ress& Exhibition wcadastre.org. p. 1- 7. ج) قوانین و مقررات آیین‌نامۀ سرمایه‌گذاری خارجی در بورس و بازارهای خارج از بورس مصوب 29/1/89 هیئت وزیران. آیین‌نامۀ استملاک اتباع بیگانه مصوب 5/9/27 هیئت وزیران و تصویب‌نامۀ استملاک اتباع خارجه مصوب 13/7/1342 هیئت وزیران.  آیین‌نامۀ اجرایی قانون تشویق و حمایت از سرمایه‌گذاری خارجی مصوب 24/6/81 هیئت وزیران. بخشنامۀ شمارۀ 37097/10 مورخ 25/11/79 کانون سردفتران و دفتریاران تهران (مورد تأیید سازمان ثبت اسناد و املاک کشور طبق نامۀ  10687/34-28/10/79  ادارۀ کل امور اسناد و سردفتران) در سایت سازمان ثبت به نشانی:http://www.ssaa.ir/SubjectView/tabid/73/Code/447/Default.aspx بند 417 مجموعۀ بخشنامه‌های تا آخر سال 49 در سایت سازمان ثبت به نشانی: http://www.ssaa.ir/SubjectView/tabid/73/Code/447/Default.aspx قانون راجع به اموال غیرمنقول خارجی مصوب 16/3/1310 مجلس وقت. قانون تشویق و حمایت از سرمایه‌گذاری خارجی مصوب 19/12/1380 مجلس شورای اسلامی. مقررات ناظر بر مشارکت اشخاص خارجی در سرمایۀ بانک‌ها مصوب 25/5/90 شورای پول و اعتبار. _||_ "The conditions for the possession and rental of immovable property" (4/5/91), The World Economy, No. 2698, in: Abadi, Shirin (1373), Refugee rights, First edition, Tehran, Ganj Danesh. Fitzah, Mohammad Reza, Turkey, Aftab Eighth Edition, Third Edition 2010 Katozian, Naser (2006), Property and Property, Thirteenth Edition, Tehran, Volume. Najafi, Hussein (2008), "Ownership of foreign nationals in relation to immovable property in Iran," p. 1-5, on the site of parliamentary affairs, at: http://www.hvm.ir/detailnews.asp?id. = 3610> 1394/2/14. Nasiri, Mohammad (1993), Private International Law, Tehran, Awareness. Office of Political and International Studies, Turkey, Ministry of Foreign Affairs, Second Edition, 2009 Http://www.donya-e-eqtesad.com/news/654742> 1394/2/22. Qayami, Mohammad Hassan (1384), "Alien and its Sentences in Iranian Law / Part End », The Monthly Gazette of the Court, ninth year, No. 54, pp. 71-74. Qayami, Mohammad Hassan (2005), "The Alien and Its Orders in Iranian Law," The Monthly Gazette of the Court, ninth year, No. 53, pp. 42-48. Robert El Mads, Translated by Torabi Seyyed Moghadad, Basic Laws of the World, Legal Studies and Research Institute of the City of Knowledge, First Printing, 2006 Safa'i, Hossein (2009), Discussed International Private Law, Second Edition, Tehran, Volume. 2 Talabki Taragi, Akbar and Mazrooei Abyaneh, Yahya (2012), "The Study of the Necessity of New Legislation on the Procurement of Immovable Property", Journal of Public Law Knowledge, Vol. 1, No. 2, pp. 123-154. Atty. Gokhanc indemir (2013), »Sales of Real Estates To Foreigners In Turkey«,  p.1-11 available at: file:///F/, Sales of Real Estates To Foreigners In Turkey-HG.org.htm> 3/5/2015. Cetingulec, Mehmet  (2014), » Sales of Tukish property to foreign buyers«, p- 1-2 Ekinci, Huseyin (2008),»Constitutionl Rights of Foreiners in Turkey«, 3rd Edition, University of Trento, Depatmentof  Legal Sciences, p.2-7. FOREIGN  DIRECT  INVESTMENT LAWNo. 4875. KILIÇ, ALİ ASLAN (2012)»New legislation to facilitate property sales«,p.1-3, available at:  http://www.todayszaman.com/national_new-legislation-to-facilitate-property-sales-to-foreigners_269395.html.> 19/5/2015. Land Registry Law No. 2644, amended by Law No. 6302. Simsek, Nida (2015), » Procedure of real estate acquisition by foreigners in Turkey«,The world Cadastre summit Cong ress& Exhibition wcadastre.org. p. 1- 7. Safa'i, Hossein (2009), Discussed International Private Law, Second Edition, Tehran, Volume1. Talabki Taragi, Akbar and Mazrooei Abyaneh, Yahya (2012), "The Study of the Necessity of New Legislation on the Procurement of Immovable Property", Journal of Public Law Knowledge, Vol. 1, No. 2, pp. 123-154. Abadi, Shirin (1373), Refugee rights, First edition, Tehran, Ganj Danesh. Qayami, Mohammad Hassan (2005), "The Alien and Its Orders in Iranian Law," The Monthly Gazette of the Court, ninth year, No. 53, pp. 42-48. Qayami, Mohammad Hassan, (1384), "Alien and its Sentences in Iranian Law / Part End », The Monthly Gazette of the Court, ninth year, No. 54, pp. 71-74 Katozian, Naser (2006), Property and Property, Thirteenth Edition, Tehran, Volume. Najafi, Hussein (2008), "Ownership of foreign nationals in relation to immovable property in Iran," p. 1-5, on the site of parliamentary affairs, at: http://www.hvm.ir/detailnews.asp?id. = 3610> 1394/2/14. Nasiri, Mohammad (1993), Private International Law, Tehran, Awareness. Robert El Mads, Translated by Torabi Seyyed Moghadad, Basic Laws of the World, Legal Studies and Research Institute of the City of Knowledge, First Printing, 2006 Fitzah, Mohammad Reza, Turkey, Aftab Eighth Edition, Third Edition 2010 Office of Political and International Studies, Turkey, Ministry of Foreign Affairs, Second Edition, 2009 Http://www.donya-e-eqtesad.com/news/654742> 1394/2/22. "The conditions for the possession and rental of immovable property" (4/5/91), The World Economy, No. 2698, in: "Iran is Immigrant or Moghavefrstvist" (24/7/93), News Code: 106698, on the Economic News website at: eghtesadnews.com/news/den-106698/4/4/5 "Iran is Immigrant or Moghavefrstvist" (24/7/93), News Code: 106698, on the Economic News website at: eghtesadnews.com/news/den-106698/4/4/5 "Record of Sale of Property to Foreigners in Turkey" (11/5/93), news code 469672 at Tabnak site: https://www.tabnak.ir/fa/news/469672> 1394/9/ 3 "Record of Sale of Property to Foreigners in Turkey" (11/5/93), news code 469672 at Tabnak site: https://www.tabnak.ir/fa/news/469672> 1394/9/ 3 http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2015/05/turkey-foreign-property-purchases-boom.html.> 25/11/2015 »Guidance for Freigners« (2012),p.1-4, available at: http://www.mfa.gov.tr/guidance-for-foreigners.en.mfa>5/5/2015. Circular No. 37097/10 dated 11/25/79, the headquarters of the notaries and officers of Tehran (approved by the organization of registration of documents and real estate of the country in accordance with document 10687 / 34-28 / 10/79 of the Office of Documents and Translators) at the registration site Address: http://www.ssaa.ir/SubjectView/tabid/73/Code/447/Default.aspx Law on foreign movable property approved by Parliament on 16/3/1310. Paragraph 417 of the set of circulars by the end of the year 49 at the registration office at: Http://www.ssaa.ir/SubjectView/tabid/73/Code/447/Default.aspx Regulations on the Participation of Foreign Persons in the Capital of Banks, approved by the Council of Money and Credit of 25.5 / 90. The Foreign Investments Regulations in Exchanges and Exchanges Marked by the Cabinet of Ministers on 29/1/89. The Foreigners' Acquisition Act approved by the Cabinet of Ministers on 5/9/27 and the passage of the Citizenship Act approved by the Cabinet of Ministers on 13/7/1342. The Law on the Encouragement and Protection of Foreign Investments approved by the Islamic Consultative Assembly on 19/12/1380. The Regulations on the Promotion and Protection of Foreign Investment Act of 24/6/81 of the Cabinet of Ministers.
Comp Law Rev دانشگاه تهران مطالعات حقوق تطبیقی 1735-496X دانشگاه تهران 75 10.22059/jcl.2017.228712.633459 حقوق بانکی و بیمه تحلیل تطبیقی وقوع اشتباه انسانی یا خطای فنی در پرداخت‌های مبتنی بر کارت بدهی در حقوق ایران و امریکا تحلیل تطبیقی وقوع اشتباه انسانی یا خطای فنی در پرداخت‌های مبتنی بر کارت بدهی در حقوق ایران و امریکا جلالی مریم دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه اصفهان الشریف محمدمهدی دانشیار گروه حقوق دانشگاه اصفهان فصیحی زاده علیرضا استادیار گروه حقوق دانشگاه اصفهان جلالی محمود دانشیار گروه حقوق دانشگاه اصفهان 23 09 2017 8 2 545 564 28 02 2017 01 05 2017 Copyright © 2017, دانشگاه تهران. 2017 https://jcl.ut.ac.ir/article_65159.html

ماهیت حقوقی پرداخت‌های مبتنی بر کارت‌های بانکی همواره از مسائل چالش‌برانگیز در حقوق بانکی به‌شمار می‌آید. نگارندگان این جستار می‌کوشند با توجه به فراوانی استفاده از کارت بدهی در ایران و با رویکردی تطبیقی با حقوق ایالات متحدۀ امریکا، اشتباه انسانی و خطای فنی در پرداخت‌های مبتنی بر کارت بدهی را تحلیل نموده، با بیان وجه تمایز آن دو با مفهوم انتقال غیرمجاز وجه، مسئولیت حقوقی بانک و دارندگان کارت را در فرض صدور اشتباه دستور پرداخت از جانب دارنده، و یا اجرای همراه با اشتباه و خطا از سوی بانک را در حقوق ایران بررسی کنند. به‌عنوان برون‌داد این مقاله، در فرض صدور اشتباه دستور پرداخت، حکم به عدم مسئولیت بانک در برابر دارندۀ کارت داده شده است و درمقابل پژوهشگران مقالۀ حاضر مسئولیت قراردادی و نیز مسئولیت مدنی محض برای بانک در برابر مشتری، ناشی از اشتباه و خطا در اجرای دستور پرداخت قائل شده‌‌اند.

 اشتباه انسانی خطای فنی دارندۀ کارت بدهی دستور پرداخت کارت بدهی الف) فارسی 1. احمدی‌راد، حمید (1391)، آثار حقوقی انتقال الکترونیک وجوه در ارتباط با مؤسسات مالی، پایان‌نامۀ دکتری حقوق خصوصی، به راهنمایی میرقاسم جعفر‌زاده، دانشگاه شهید بهشتی. 2. ابهری، حمید و رحیمی، ساناز (1393)، «بررسی حقوقی و فقهی ماده265 قانون مدنی»، فصلنامۀ پژوهش‌های فقه و حقوق اسلامی، سال10، شمارۀ 36، ص32-11. 3. السان، مصطفی (1390)، حقوق پرداخت‌های بانکی، تهران: پژوهشکدۀ پولی و بانکی. 4. ........................... (1391)، حقوق تجارت الکترونیکی، تهران: سمت. 5. ...........................(1392)، حقوق بانکداری اینترنتی، تهران: پژوهشکدۀ پولی و بانکی. 6. بادینی، حسن؛ شعبانی کندسری، هادی؛ رادپرور، سجاد (1391)، «مسئولیت محض؛ مبانی و مصادیق»، مجلۀ مطالعات حقوق تطبیقی، دورۀ 3، ش1، ص 36-19. 7. باریکلو، علیرضا (1387)، مسئولیت مدنی، تهران: میزان. 8. بیگدلی، سعید (1393)، «تطبیق دیدگاه «آندره تنک» در خصوص مبنای مسئولیت مدنی و قراردادی با موضع قانون مدنی ایران»، پژوهشنامۀ حقوق اسلامی، سال یازدهم، ش2، ص 160-133. 9. جهان، زهرا؛ کمیجانی، محمد؛ کراری، مهدی (1392)، «پیش‌بینی کوتاه‌مدت و میان‌مدت تراکنش‌های بانکی با بهره‌گیری از شبکه‌های عصبی مصنوعی»، مجموعه مقالات دومین همایش بانکداری الکترونیک و نظام‌های پرداخت، تهران: پژوهشکدۀ پولی و بانکی، ص 126-105. 10. حسنیان، اکرم (1390)، حمایت از مصرف‌کنندگان خدمات بانکداری الکترونیکی، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد رشتۀ حقوق اقتصادی، با راهنمایی عباس قاسمی حامد، دانشگاه شهید بهشتی. 11. رضایی، علی (1387)، حقوق تجارت الکترونیکی، تهران: میزان. 12. ساردوئی نسب، محمد (1393)، اسناد تجاری الکترونیکی (برات سفته و چک الکترونیکی)، تهران: میزان. 13.فرهنگ، منوچهر (1371)، فرهنگ بزرگ علوم اقتصادی، تهران: البرز. 14.کاتوزیان، ناصر (1378)، مسؤولیت مدنى (ضمان قهرى)، چ2، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.  15. ......................... (1387)، قواعد عمومی قراردادها. ج1و3و4، تهران: شرکت سهامی انتشار. 16. محقق داماد، سید مصطفی و عیسایی تفرشی، محمد (1381)، «قلمرو مسئولیت مدنی ناشی از تخلف از اجرای تعهد»، مجلۀ نامۀ مفید، ش33، ص40-21. 17. موسویان، عباس (1383)، «کارت‌های اعتباری در بانکداری بدون ربا»، فصلنامۀ اقتصاد اسلامی، ش13، ص 74-43. 18. میری، حمید (1394)، مسئولیت مدنی ارائه‌کنندگان خدمات اینترنتی، تهران: مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش. 19. یزدانیان، علیرضا (1386)، قواعد عمومی مسئولیت مدنی، ج1، تهران: میزان ب) خارجی 20. Algudah, Fayyad (1992), The liability of banks in electronic fund transfer transaction. Phd thesis, University of Edinburgh. 21. American Bank (2016), «Framework contract for payment services», available at: https://www.americanbank.com.2017/02/15  22. Baker, Donald I. Brandel, Roland E. (1992), «Reviewed Work: The Law of Electronic Fund Transfer Systems», Review by: William B. Davenport, The Business Lawyer, Vol. 47, No. 3, pp. 1361-1394. 23. Brandel, Roland E.; Olliff, Eustace A. (1979), «The Electric Fund Transfer Act: A Primer», Ohio State Law Journal, vol. 40, no. 3, pp. 531-567. 24. Brindle. Micheal, Cox. Raymond (2004), Law of Bank Payments, Third edition London: Sweet & Maxwell. 25. Clarke, robert & Zywicki, Todd j (2013-2014), «Payday Lending, Bank Overdraft Protection, and Fair Competition at the CFP», Review Of Banking & Financial Law Vol. 33,PP.235-281. 26. «Code of Federal Regulation» (C.F.R) (1937) last update(2014), executive departments and agencies of the federal government of the United States. Available at: http://www.ecfr.gov/cgi-bin/ECFR?page=browse.2016/06/11. 27. «Electronic Fund Transfer Act»(E.F.T). 15 U.S. Code Subchapter VI. (1978 ) Congress of United States of America.Available at:  https://www.law.cornell.edu/uscode/text/15/1693. 2016/06/05. 28. Furletti, Mark (2005), «The Laws, Regulations, and Industry Practices That Protect Consumers Who Use Electronic Payment Systems: Policy Considerations», Payment Cards Center, Federal Reserve Bank of Philadelphia.PP.1-23. 29. Gkoutzinis, Apostolos (2006), Internet Banking and the law in Europe, England: Cambrige university press. 30. Laidlaw, Andrew  (1992), «EFT and EDI - Legal Consequences of Fraud, Malfunctions and Mistakes in Payment Card Transactions», International year book of law computers and technology, Volume6. 31. O’Mahony, Dinal; Peirce, Michel; Tewari, Hitesh (2001), Electronic Payment Systems for E-commerce, UK, London, Artech house. 32. Oxford English Dictionary (last update2016), Oxford University Press. Available at:  http://www.oed.com/.2017/01/17 33. Sulivan, Richard J. (2010), «The Changing Nature of U.S Card Payment Fraud: Industry and Public Policy Options», Economic Review, Second quarter 2010, Federal Reserve Bank of Kansas City. 34. Taffer, Lewis M. (1979), «The Making of the Electronic Fund Transfer Act: A Look At Consumer Liability and Error Resolution». University of San Francisco Law Review, Vol.13, Num.2, P. 231. 35. «Uniform commercial code» (U.C.C). (1952), Last seen (07/05/2016). The American Law Institute and the National Conference of Commissioners on Uniform State Laws. Available at:  https://www.law.cornell.edu/ucc.2016/05/07 36. UNCITRAL Model Law of International Credit Transfer. (1987), United Nation. New York: United Nation Publication. 37. Uniform Computer Information Transaction Act (UCITA). (1999), Last reform 2000. National Conference of Commissioners on Uniform State Laws (NCCUSL). 38. Uniform Electronic Transactions Act (UETA), (1999), National Conference of Commissioners on Uniform State Laws (NCCUSL)._||_ 1.Ahmadi Rad, H. (2012), Legal effects of electronic transfer funds in relation to financial institution, PhD thesis in Private Law, University of Shahid Beheshti .(in Persian) 2.Abhari, H. and Rahimi, S. (2014), Legal and Jurisprudential review of Article 265 of the Civil Code, Quarterly Journal of Islamic Jurisprudence and Law, Vol. 10, No. 36, pp. 11-32. (in Persian) 3.Elsan, M. (2011), The law of bank payments, Tehran: Monetary and Banking Research Institute.(in Persian) 4.Elsan, M. (2012),  E-commerce law, Tehran: S.A.M.T.(in Persian) 5.Elsan, M. (2013), Internet banking law, Tehran: Monetary and Banking Research Institute. .(in Persian) 6.Badini, H. Shabani Kondsari, H. and Radparvar, S. (2012), Strict liability; principles and examples, Journal of Comparative Law Studies, Volume 3, Issue 1, Pages 19-36. .(in Persian) 7.Barikloo, A. (2008), Civil responsibility, Tehran: Mizan.(in Persian) 8.Bigdeli, S. (2014), Adapting the view of André Tunc on the basis of civil and contractual liability with the position of Iranian civil code , Journal of Islamic Law, 11th Year, No. 2, pp. 135-163. .(in Persian) 9.Jahan, Z. and Komeijani, M. and Karari, M., (2013), Short-term and medium-term forecasting of banking transactions using artificial neural networks, the Second Conference on Electronic Banking and Payment Systems, Tehran: Monetary and Banking Research Institute. .(in Persian) 10.Hoseinian, A. (2011), Support of consumers of e-banking services, MSc thesis, University of Shahid Beheshti .(in Persian) 11.Rezaee, A. (2008), E- commerce law, Tehran: Mizan.(in Persian) 12.Sardooee Nasab,  M. (2014), Electronic commercial documents, Tehran: Mizan.(in Persian) 13.Farhang, M. (1992), Great encyclopedia of  economic sciences, Tehran: Alborz.(in Persian) 14.Katoozian, N. (1999), Civil liability, Tehran: Tehran University .(in Persian) 15.Katoozian, N. (2008), General rules of contracts, Tehran: Corporation of publication(in Persian) 16.Mohaghegh Damad, S.M. and Esaee Tafreshi, M. (2002), Civil liability area resulting from breach of obligation, Journal of  Mofid, No. 33, pp. 21-40 .(in Persian) 17.Mosavian, A. (2004), Credit Cards in Banking without Riba, Quarterly Journal of Islamic Economies, No. 13, pp. 43-74.(in Persian) 18.Miri, H. (2015), Civil liability of Internet Service Providers, Tehran: Institute for Legal Studies and Research of Knowledge City.(in Persian) 19.Yazdian, A. (2007), General rules of civil liability, V.1, Tehran: Mizan.(in Persian) 20. Algudah, Fayyad (1992) The liability of banks in electronic fund transfer transaction. Phd thesis, University of Edinburgh. 21.American Bank (2016) "Framework contract for payment services", available at: https://www.americanbank.com.2017/02/15  22.Baker, Donald I. Brandel, Roland E. (1992) "Reviewed Work: The Law of Electronic Fund Transfer Systems", Review by: William B. Davenport, The Business Lawyer, Vol. 47, No. 3, pp. 1361-1394. 23.Brandel, Roland E.; Olliff, Eustace A. (1979) "The Electric Fund Transfer Act: A Primer", Ohio State Law Journal, vol. 40, no. 3, pp. 531-567. 24.Brindle. Micheal, Cox. Raymond (2004) Law of Bank Payments, Third edition London: Sweet & Maxwell. 25.Clarke, robert & Zywicki, Todd j (2013-2014) "Payday Lending, Bank Overdraft Protection, and Fair Competition at the CFP", Review Of Banking & Financial Law Vol. 33,PP.235-281. 26."Code of Federal Regulation"(C.F.R) (1937) last update(2014). executive departments and agencies of the federal government of the United States. Available at: http://www.ecfr.gov/cgi-bin/ECFR?page=browse.2016/06/11. 27."Electronic Fund Transfer Act"(E.F.T). 15 U.S. Code Subchapter VI. (1978) Congress of United States of America.Available at:  https://www.law.cornell.edu/uscode/text/15/1693. 2016/06/05. 28.Furletti, Mark (2005) "The Laws, Regulations, and Industry Practices That Protect Consumers Who Use Electronic Payment Systems: Policy Considerations", Payment Cards Center, Federal Reserve Bank of Philadelphia.PP.1-23. 29.Gkoutzinis, Apostolos (2006) Internet Banking and the law in Europe, England: Cambrige university press. 30.Laidlaw, Andrew  (1992) "EFT and EDI - Legal Consequences of Fraud, Malfunctions and Mistakes in Payment Card Transactions", International year book of law computers and technology, Volume6. 31.O’Mahony, Dinal; Peirce, Michel; Tewari, Hitesh (2001) Electronic Payment Systems for E-commerce, UK, London, Artech house. 32.Oxford English Dictionary (last update2016) Oxford University Press. Available at:  http://www.oed.com/.2017/01/17 33.Sulivan, Richard J. (2010),"The Changing Nature of U.S Card Payment Fraud: Industry and Public Policy Options", Economic Review, Second quarter 2010, Federal Reserve Bank of Kansas City. 34.Taffer, Lewis M. (1979), "The Making of the Electronic Fund Transfer Act: A Look At Consumer Liability and Error Resolution". University of San Francisco Law Review, Vol.13, Num.2, P. 231. 35."Uniform commercial code" (U.C.C). (1952). Last seen (07/05/2016). The American Law Institute and the National Conference of Commissioners on Uniform State Laws. Available at:  https://www.law.cornell.edu/ucc.2016/05/07 36.UNCITRAL Model Law of International Credit Transfer. (1987) United Nation. New York: United Nation Publication. 37.Uniform Computer Information Transaction Act (UCITA). (1999). Last reform 2000. National Conference of Commissioners on Uniform State Laws (NCCUSL). 38.Uniform Electronic Transactions Act (UETA), (1999). National Conference of Commissioners on Uniform State Laws (NCCUSL).
Comp Law Rev دانشگاه تهران مطالعات حقوق تطبیقی 1735-496X دانشگاه تهران 75 10.22059/jcl.2017.220089.633551 مقاله علمی - پژوهشی مطالعۀ تطبیقی شیوۀ تدوین قوانین و تأثیر آن بر فرایند ثبت اختراع؛ مطالعۀ موردی یک اختراع ثبت‌شده در ایران و امریکا حبیبا سعید استاد گروه حقوق اسلامی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران بهادری جهرمی زهرا دانش‌آموختۀ دکتری حقوق خصوصی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران 23 09 2017 8 2 565 581 11 11 2016 03 05 2017 Copyright © 2017, دانشگاه تهران. 2017 https://jcl.ut.ac.ir/article_65160.html

آمار عملکرد ادارۀ ثبت اختراع ایران بین سال‌های 1386تا 1393ش حاکی از کاهش چشمگیر تعداد اختراعات ثبت‌شده در ایران است. تعداد ثبت اختراع از 10346 مورد در سال 1387ش به 3436 مورد در سال 1392ش کاهش یافته است. این درحالی است که در بازۀ زمانی مشابه یعنی میان سال‌های 2008 تا 2013م تعداد اختراعات ثبت‌شدۀ ایرانیان در ایالات ‌متحدۀ امریکا از 2 اختراع به 40 اختراع رسیده است. از سوی دیگر، تجاری‌سازی اختراعات در ایران با مشکلات جدی روبرو است و به گفتۀ صاحب‌نظران این حوزه، بیش از 90 درصد اختراعات ثبت‌شده در ایران در بایگانی ادارۀ ثبت اختراع باقی می‌مانند و هیچ‌گاه راهی به بازار پیدا نمی‌کنند. در مقالۀ حاضر به یکی از دلایل احتمالی یعنی ایرادهای قانونی در خصوص فرایند ثبت می‌پردازیم تا ببینیم از نظر حقوقی چه چیزی باعث می‌شود که مخترعان ایرانی با وجود هزینه‌های بسیار تمایل بیشتری به ثبت اختراعات خود در ایالات ‌متحدۀ امریکا دارند. برای این منظور با مطالعۀ کتابخانه‌ای به بررسی قوانین، و با مطالعۀ میدانی و انجام مصاحبه به بررسی گواهی‌های ثبت اختراع صادرشده از سوی ادارات ثبت اختراع دو کشور می‌پردازیم که نشانگر آن است که تفاوت‌های قانونی هرچند کوچک تا چه حد می‌توانند در پیاده‌سازی کارکرد‌های نظام ثبت اختراع مؤثر باشند.  

 اختراع ادعانامه افشا ثبت حقوق اعطایی محدودۀ حمایتی الف) فارسی اظهارنامۀ شمارۀ 139350140003000698 قابل‌دسترسی در:  http://ip.ssaa.ir/Patent/SearchResult.aspx?DecNo=139350140003000698&RN=86238 بیگ‌زاده، صفر (1387)، شیوه‌نامۀ نگارش قانون، چ3، تهران: مرکز پژوهش‌های شورای اسلامی. حبیبا، سعید و بهادری، زهرا (1393)، «گام ابتکاری در اختراعات نانو فناوری»، ش73، پژوهشنامۀ بازرگانی. حکمت‌نیا، محمود (1387)، مبانی مالکیت فکری، چ2، تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی. گواهی ثبت اختراع شمارۀ 38706161 قابل‌دسترس در : http://ip.ssaa.ir/Patent/SearchResult.aspx?DecNo=38706161&RN=53228  میرحسینی، سید حسن (1387)، حقوق اختراعات، چ1، تهران: نشر میزان. مینا، سارا (1391)، شرط افشا در ثبت اختراع و چالش‌های آن در حقوق زیست‌فناوری، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، استاد راهنما: دکتر حبیبا، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران. ب) خارجی Durie, Daralyn J. and Lemley, Mark A., (February 2, 2011(, A Realistic Approach to the Obviousness of Inventions. William & Mary Law Review, Vol. 50, 2008.  Janice M. Mueller, (2014), Patent Claim Interpretation, in Mueller on Patent Law, Vol. ii (Patent Enforcement) (Wolters Kluwer Law & Business).  Johnson, Daniel K. N. and Popp, David, (2003), «Forced Out of the Closet: The Impact of the American Inventors Protection Act on the Timing of Patent Disclosure». RAND Journal of Economics, Vol. 34, No. 1, p.96-112.   Rafiquzzaman, Mohammed, (2002), «The Impact of Patent Rights on International Trade: Evidence from Canada». Canadian Journal of Economics, Vol. 35, pp. 307-330.  U.S Patent No. US20120085311   , Available at : https://www.google.ch/patents/US20120085311. WIPO, Intellectual Property handbook, WIPO Publication, No.489 (E) Second Edition, 2008, page 21. N. 2.33. ج) قوانین و مقررات Agreement on Trade Related Aspects of Intellectual Property Rights, World Trade Organization. U.S. Patent Law, 35 U.S.C. §§ 1 et seq. (consolidated as of May 2015). قانون ثبت اختراع طرح‌های صنعتی و علائم تجاری مصوب 1386ش. آیین‌نامۀ اجرایی قانون ثبت اختراع طرح‌های صنعتی و علائم تجاری مصوب 1387ش. طرح حمایت از مالکیت صنعتی (ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علائم تجاری)، تاریخ سند: 11 مرداد 1395. د) اینترنتی http://iripo.ssaa.ir/Default.aspx?tabid=3549#1555024----. Last seen 9/10/2016  18. http://www.uspto.gov/web/offices/ac/ido/oeip/taf/cst_all.htm, Last seen 9/10/2016 _||_ Agreement on Trade Related Aspects of Intellectual Property Rights, World Trade Organization. U.S. Patent Law, 35 U.S.C. §§ 1 et seq. (consolidated as of May 2015) Draft for protecting industrial property (patents, industrial designs, trademarks) Patents, Industrial Designs and Trademarks Registration Act (2008)  Executive Regulation of Patent, Industrial Designs and Trademarks Registration Law (2009) Persian sources Habiba, saeed, bahadori, Zahra (1393), Inventive Step in Nanotechnology Patents,  Iranian journal of trade studies Volume 19, Issue 73, Winter 2015, Page 77-98. Hekmatnia, mahmoud (2007), the theorical fundations of intellectual property, Islamic Research Institute for Culture and Thought, first publication. Mina, sara, (2011),The Requirement of Disclosure in Registration of Inventions and its Challenges in Biotechnological Law, a thesis in partial fulfillment of the requirement for the degree of M.A in intellectual property law, university of Tehran. Mirhosseini, s.h(2008) law of patents, mizan legal foundation, first publication. Patent application number 139350140003000698 Patent number 38706161 Beigzade, s.(2008), manual for style of writing laws, Islamic Parliament Research Center Of The Islamic Republic Of IRAN, English sourcess Durie, Daralyn J. and Lemley, Mark A., (February 2, 2011(, A Realistic Approach to the Obviousness of Inventions). William & Mary Law Review, Vol. 50, 2008;  Janice M. Mueller, (2014), Patent Claim Interpretation, in Mueller on Patent Law, Vol. ii (Patent Enforcement) (Wolters Kluwer Law & Business).  Johnson, Daniel K. N. and Popp, David, (2003), “Forced Out of the Closet: The Impact of the American Inventors Protection Act on the Timing of Patent Disclosure”. RAND Journal of Economics, Vol. 34, No. 1, pp.96-112.   Rafiquzzaman, Mohammed, (2002), “The Impact of Patent Rights on International Trade: Evidence from Canada”. Canadian Journal of Economics, Vol. 35, pp. 307-330.  U.S Patent No. US20120085311   , Available at : https://www.google.ch/patents/US20120085311. WIPO, Intellectual Property handbook, WIPO Publication, No.489 (E) Second Edition, 2008, page 21. N. 2.33 http://iripo.ssaa.ir/Default.aspx?tabid=3549#1555024----. Last seen 9/10/2016  18. http://www.uspto.gov/web/offices/ac/ido/oeip/taf/cst_all.htm, Last seen 9/10/2016
Comp Law Rev دانشگاه تهران مطالعات حقوق تطبیقی 1735-496X دانشگاه تهران 75 10.22059/jcl.2017.236561.633517 حقوق بین الملل حمایت از حق تغذیۀ کودک با شیر مادر در اسلام و نظام بین‌المللی حقوق بشر حمایت از حق تغذیۀ کودک با شیر مادر در اسلام و نظام بین‌المللی حقوق بشر زرنشان شهرام استادیار حقوق بین‌الملل، گروه حقوق دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران رضوانی مفرد احمد استادیار فقه و حقوق، گروه الهیات دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران 23 09 2017 8 2 583 606 26 06 2017 16 09 2017 Copyright © 2017, دانشگاه تهران. 2017 https://jcl.ut.ac.ir/article_65161.html

اگرچه جامعۀ بین‌المللی، دولت‌ها، نهادهای حقوق بشری و غیره همواره بر اهمیت تغذیه با شیر مادر تأکید دارند و آن را صرف نظر از سلامتی کودک برای سلامتی مادر نیز مؤثر می‌دانند، به‌نحوی که بنا به تحقیقات پزشکی فرایند شیردهی مانع بروز بسیاری از بیماری‌ها در مادران و نیز کودکان می‌شود، این نوع تغذیه چه به‌عنوان حق کودک و چه به‌عنوان حق مادر در هیچ سند حقوقی الزام‌آوری به‌صراحت به‌رسمیت شناخته نشده است. در تمامی اسناد حقوق بشری بر سلامتی انسان‌ها و تغذیۀ مناسب به‌عنوان یک حق بنیادین تصریح شده و حتی از نقض آن به‌عنوان یک «جنایت بین‌المللی» (مادۀ 7 (بند 2- ب) و مادۀ 8 (بند 2- 25) اساسنامۀ دیوان کیفری بین‌المللی) یاد گردیده و در نظام‌های حقوقی مختلف ازجمله نظام حقوقی اسلام نیز مقررات خوبی برای حمایت از این امر وضع شده است، اما تأکید خاص بر «حق تغذیۀ کودک با شیرمادر» به‌عنوان یک حق بشری صرفاً در حد دکترین و اسناد حقوقی غیرالزام‌آور باقی مانده است. دیدگاه‌های فمنیستی نیز در طول دهه‌های گذشته چالشی دیگر بر این موضوع بوده است.

 اسناد بین‌المللی تغذیۀ کودک با شیر مادر حقوق بشر سلامت الف) فارسی و عربی -کتاب‌ها انصاری، قدرت‌الله (1392)، احکام و حقوق کودکان در اسلام، ج1، چ1، قم: مرکز فقهی ائمۀ اطهار علیهم‌السلام. برکاتی، سیدحامد؛ سعدوندیان، سوسن؛ علایی، شهناز؛ فریور، مریم؛ همایونفر، نسرین (1390)، راهنماى مادران براى تغذیه با شیرمادر، پاسخ به سؤالات رایج مادران، زیر نظر محمداسماعیل مطلق، چ1، تهران: وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکى- یونیسف. بهرام محمدیان، محی‌الدین (1386)، نگاهی دیگر به حقوق فرزندان از دیدگاه اسلام، چ3، تهران: انجمن اولیا و مربیان. حاج شریفی خوانساری، محمدرضا (1386)، حقوق فرزند بر والدین از نگاه اسلام، چ1، قم: بنی‌الزهرا (ع). حر عاملی، محمدبن حسن (1414ق)، وسائل الشیعه، چ2، قم: مؤسسۀ آل البیت علیهم‌السلام، به نقل از: حاج شریفی خوانساری، محمدرضا (1386)، حقوق فرزند بر والدین از نگاه اسلام، چ1، قم: بنی الزهرا (ع). خمینی، روح‌الله (1379)، تحریر‌الوسیله، ج2، قم: دارالعلم، به نقل از محی‌الدین بهرام محمدیان (1386)، نگاهی دیگر به حقوق فرزندان از دیدگاه اسلام، چ3، تهران: انجمن اولیا و مربیان. راسخ، محمد (1387)، مقالاتی در فلسفۀ حقوق، فلسفۀ حق و فلسفۀ ارزش، تهران: انتشارات طرح نو. زین‌الدین‌بن احمد‌بن علی جبعی عاملی (شهید ثانی) (1425ق)، الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه (حاشیۀ کلانتر- ویکی فقه)، ج5، قم. سبحانی، جعفر (1375)، نظام النکاح فی الشریعه الغرا، قم: مؤسسۀ امام صادق (ع). فیض، جواد (1389)، تغذیۀ کودک من، تهران: انتشارات امیرکبیر. قائمی، علی (1390)، نقش مادر در تربیت، چ1، مشهد: هاتف. کلینی، محمدبن یعقوب (1388)، فروع کافی، ج1، چ3، ترجمۀ گروهی از مترجمان تحت اشراف محمدحسین رحیمیان، قم: قدس، به نقل از: ولی ابرقویی، روح‌الله (1392)، کودک‌نامه (فرهنگ الفبایی تربیت فرزند در سیرۀ اهل بیت علیهم‌السلام)، چ1، قم: انتشارات مشهور. مجلسی، علامه محمدباقر (1395)، بحارالأنوار، ج22، چ2، بیروت: مؤسسۀ الوفاء، به نقل از قدرت‌الله انصاری ، همان منبع. -------------------- (1388)، حلیه‌المتقین ، به تحقیق و ویرایش واحد پژوهش انتشارات مسجد مقدس جمکران، چ2، قم: مسجد جمکران، به نقل از: محی‌الدین بهرام محمدیان، همان منبع. محمدی ری‌شهری، محمد (1389)، میزان الحکمه، ج4، مترجم: حمیدرضا شیخی، قم: دارالحدیث. نوری، حسین بن محمدتقی (1408ق)، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج2، به تحقیق مؤسسۀ آل البیت علیهم‌السلام لإحیاء الأتراث ، چ1، بیروت: مؤسسۀ آل البیت علیهم‌السلام لإحیاء الأتراث، به نقل از قدرت‌الله انصاری، همان منبع. ولی ابرقویی، روح‌الله (1392)، کودک‌نامه (فرهنگ الفبایی تربیت فرزند در سیرۀ اهل بیت(ع)، قم: انتشارات مشهور. - مقاله‌ها ابدی، سعیدرضا و ادریسیان، حامد (1395)، مطالعه‌ای تطبیقی در ساختار و نظام دادرسی کار ایران و برخی کشورهای اروپایی، مجلۀ مطالعات حقوق تطبیقی دانشگاه تهران، ش2، دورۀ 7، ص 403-385. افشار قوچانی، زهره و ایزانلو، محسن (1393)، مطالعۀ تطبیقی امکان مطالبۀ زیان ناشی از تولد و زندگی و ارکان مسئولیت در آن، مجلۀ مطالعات حقوق تطبیقی دانشگاه تهران، ش1، دورۀ 5، ص 35-21. قاری سید فاطمی، سید محمد (1381)، مبانی توجیهی- اخلاقی حقوق بشر معاصر، مجلۀ تحقیقات حقوقی، ش35-36، ص 192-111. ب) انگلیسی - Books & Articles Blum LM.(1993), Mothers, babies, and breastfeeding in late capitalist America: the shifting contexts of feminist theory. Fem Stud. Clark D.(1998), Breastfeeding, women and work: from human rights to creative solutions. Paper presented at the World Alliance for Breastfeeding Action’s International Workshop on Women, Work and Breastfeeding. Quezon City, Manila; 1–5 June. Deborah McCarter-Spaulding,(2008), «Is Breastfeeding Fair? Tensions in Feminist Perspectives on Breastfeeding and the Family», 24 J Hum Lact, p.12-24. Fraser AS.(1987), The U.N. Decade for Women: documents and dialogue, Westview Special Studies on Women in Contemporary Society. Boulder and London: Westview Press. Galtry J.(2000), Extending the ‘bright line’: feminism, breastfeeding and the workplace in the United States. Gender Soc. Heitlinger A.(1993), Women’s Equality, Demography and Public Policies. Britain: MacMillan Press/New York: St. Martin’s Press. Joanna R Davis,(2004), «Bad Breast-Feeders/Good Mothers: Constructing the Maternal Body in Public» , 48 Berkeley J Social 50, pp.31-43. Kent G.(2006), Child feeding and human rights. Int Breastfeed J, p.1-10. Labbok MH.(2001), Effects of breastfeeding on the mother. Pediatr Clin North Am. Michele Acker,(2009), «Breast is Best… But Not Everywhere: Ambivalent Sexism and Attitudes toward Private and Public Breastfeeding» , 61:7/8 Sex Roles. Paige Hall Smith,(2008), «Is It Just So My Right?’ Women Repossessing Breastfeeding» , 3 Int Breastfeed J 1, p.13-19. Tomasevski K.(2015), Women and Human Rights. London, New Jersey: Zed Books. UNICEF.(1998), A Human Rights Approach to UNICEF Programming for Children and Women: What it is, and Some Changes it will Bring. New York: UNICEF; Kent G. Women’s rights to breastfeed vs. infants’ rights to be breastfed. SCN News (United Nations Sub-Committee on Nutrition). Vogel L.(1990), Debating difference: feminism, pregnancy, and the workplace. Fem Stud. - Documents Innocenti declaration on the protection, promotion and support of breastfeeding. Breastfeeding in the 1990s: a global initiative.(1990), Adopted by the WHO/UNICEF Policy Makers’ Conference, Florence, Italy.  Committee on the Rights of the Child. General comment No. 15 (2013) on the right of the child to the enjoyment of the highest attainable standard of health (art. 24), Adopted by the Committee at its sixty-second session. Convention on the Rights of the Child. 17 April (2013). Committee on the Rights of the Child. General comment No. 16 (2013) on State obligations regarding the impact of the business sector on children’s rights, Adopted by the Committee at its sixty-second session.   International Labour Office. Report V(1).(1952), Maternity protection at work. Revision of the Maternity Protection Convention (Revised), 1952 (No. 103), and Recommendation, (No. 95). Fifth item on the agenda. Geneva.  International Labour Office.(2014), Maternity and paternity at work: law and practice across the world. Geneva: International Labour Organization. Committee on the Elimination of Discrimination against Women. General recommendations made by the Committee on the Elimination of Discrimination against Women.(1999), Twentieth Session of the Committee on the Elimination of Discrimination against Women in  www.un.org. _||_ 1. Abadi, Saeed Reza, Edrisian, Hamed, (2017), Comparative study on structure of labour dispute settlement boards in Iran and some European countries, Comparative Law Review, Vol. 7, No. 2, pp. 385-403.(in Persian) 2. Afshar Quchani, Zohre, Izanloo, Mohsen, (2014), Possibility demand of birth and life damages and pillar of liability (Comparative study), Comparative Law Review . Vol.5, No.1, pp. 21-35. (in Persian)   3. Ansari, qodratallah, (2013), Sentences and rights of Children in Islam, Volume 1, Qom: Islamic jurisprudential center of the Imams (AS),  First Edition. (in Persian) 4. Bahram Mohammadian, Mohieddin, (2007), Another look at the rights of children from the view point of Islam, Tehran, Parents & Coaches Association , Third Edition. (in Persian) 5. Barakati, Seyyed Mohammad; Saounadian, Susan; Alaei; Shahnaz; Farivar, Maryam; Homayounfar; Nasrin,( 2011), A Guide to Mothers for Breastfeeding, (Under the supervision of Dr. Mohammad Esmaeil Motlagh), Tehran:  Ministry of Health and Medical Education - UNICEF, First Edition. (in Persian) 6. Feiz, Javad , (2010), Feeding My Child, Amir Kabir Press, Tehran. (in Persian) 7. Ghaemi, Ali, (2011), The role of mother in education, Mashhad: Hatef, First edition. (in Persian) 8. Hajj Sharifi Khansari, Mohammad Reza, (2007), Children's Rights to Parents from the Viewpoint of Islam, Qom: Bani al-Zahra (AS), First Edition. (in Persian) 9. HorAmoli, Mohammd ebn Hasan, (1414 AH), Vasael al-shieh, Qom: Al-Ibait institution, second edition, quoted by: Hajj Sharifi Khansari, Mohammad Reza, (2007), Child rights on Parents from Islam's perspective, Qom: Bani Al-Zahra (AS), first edition. (in Persian)    10. Khomeini, Ruhollah, Tahrir al- Vasileh, Volume 2, Qom: Dar al-Elm, (2000), quoted by: Bahram Mohammadian, Mohieddin (2007), Another look at the rights of children from the viewpoint of Islam, Tehran: Parents & Coaches Association, Third edition. (in Persian) 11. Kolleini, Mohammad ebn Ya'qub, Frouq Kafi, Volume 1, (translated by Translator Group Under the supervision of Mohammad Hossein Rahimian), Qom: Qods, Third edition, (2009), quotied by: Vali Abarghoee, Ruhollah , (2013), Children's Literature (Alphabetical culture of child raising in the Method of Ahl al-Bayt (PBUH)), Qom: Famous, First edition. (in Persian) 12. Majlesi, Allameh Mohammad Bagher, Behar Al-anvar, Volume 22, Beirut: Al-Wafa Institute, Second Edition, (2016), Quoted by: Ansari, qodratallah, the same source. (in Persian) 13. Majlesi, Mohammad Bagher ebn Mohammad Taghi, Heliya al-Mutaqqin, (Research and editing of the Research Unit at Center of the Holy Mosque of Jamkaran), Qom: Jamkran Mosque, Second Edition, (2009), quoted by: Bahram Mohammadian, Mohieddin, same source. (in Persian) 14. Mohammadi Ray Shahri, Mohammad, (2010), Mizan Al-Hekmah, Volume 4, (translated by Hamid Reza Sheikhi), Qom: Dar al-Hadith. (in Persian) 15. Nouri, Hosseine ebn Mohammad Taqi, Mustadrek al-Vasael and Mustanbet al-Massael, volume. 2, (to Al-albei le ihya al-asarat  institution research), Beirut: Al-Alibat institute le ihya al-asarat , First Edition, (1408 AH), quoted by: Ansari, qodratallah , the same source. (in Persian) 16. Qari Seyyed Fatemi, Seyyed Mohammad, (2002), Justification- Moral Basics of  Contemporary Human Rights, Journal of Legal Research, No. 35-36, pp. 111-192. (in Persian) 17. Rasekh, Mohammad, (2008), articles in the philosophy of law, philosophy of Right and philosophy of value, the publication of new plan. (in Persian) 18. Sobhani ,Ja'far, (1997), Al-Nakah's system in al-Sharia al-Ghara, Qom. (in Persian) 19. Vali Abarghoee, Ruhollah , (2013), Children's Literature (Alphabetical culture of child raising in the Method of Ahl al-Bayt (PBUH)). (in Persian) 20.  Zeyn al-Din ebn Ahmad ebn Ali Jabayi Amoli (Shahid Sani), (1425 AH), Al-Rousa al-Bahiyeh in  Description of Al-lo'meh Al-Dameshqiyeh, (Annotation by kalantar- Wikinews), Volume 5, Qom. (in Arbic) 21. Blum LM.(1993), Mothers, babies, and breastfeeding in late capitalist America: the shifting contexts of feminist theory. Fem Stud. 22. Clark D.(1998), Breastfeeding, women and work: from human rights to creative solutions. Paper presented at the World Alliance for Breastfeeding Action’s International Workshop on Women, Work and Breastfeeding. Quezon City, Manila; 1–5 June. 23. Deborah McCarter-Spaulding,(2008), “Is Breastfeeding Fair? Tensions in Feminist Perspectives on Breastfeeding and the Family”, 24 J Hum Lact, pp.12-24. 24. Fraser AS.(1987), The U.N. Decade for Women: documents and dialogue, Westview Special Studies on Women in Contemporary Society. Boulder and London: Westview Press. 25. Heitlinger A.(1993), Women’s Equality, Demography and Public Policies. Britain: MacMillan Press/New York: St. Martin’s Press. 26. Kent G.(2006), Child feeding and human rights. Int Breastfeed J, pp.1-10. 27. Paige Hall Smith,(2008), “‘Is It Just So My Right?’ Women Repossessing Breastfeeding” , 3 Int Breastfeed J 1, pp.13-19. 28. Michele Acker,(2009), “Breast is Best… But Not Everywhere: Ambivalent Sexism and Attitudes toward Private and Public Breastfeeding” , 61:7/8 Sex Roles. 29. Joanna R Davis,(2004), “Bad Breast-Feeders/Good Mothers: Constructing the Maternal Body in Public” , 48 Berkeley J Social 50, pp.31-43. 30. Tomasevski K.(2015), Women and Human Rights. London, New Jersey: Zed Books. 31. Labbok MH.(2001), Effects of breastfeeding on the mother. Pediatr Clin North Am. 32. Vogel L.(1990), Debating difference: feminism, pregnancy, and the workplace. Fem Stud. 33. Galtry J.(2000), Extending the ‘bright line’: feminism, breastfeeding and the workplace in the United States. Gender Soc. 34. UNICEF.(1998), A Human Rights Approach to UNICEF Programming for Children and Women: What it is, and Some Changes it will Bring. New York: UNICEF; Kent G. Women’s rights to breastfeed vs. infants’ rights to be breastfed. SCN News (United Nations Sub-Committee on Nutrition). 35. Innocenti declaration on the protection, promotion and support of breastfeeding. Breastfeeding in the 1990s: a global initiative.(1990), Adopted by the WHO/UNICEF Policy Makers’ Conference, Florence, Italy. 36. Committee on the Rights of the Child. General comment No. 15 (2013) on the right of the child to the enjoyment of the highest attainable standard of health (art. 24), Adopted by the Committee at its sixty-second session. 37. Convention on the Rights of the Child. 17 April (2013). Committee on the Rights of the Child. General comment No. 16 (2013) on State obligations regarding the impact of the business sector on children’s rights, Adopted by the Committee at its sixty-second session. 38.  International Labour Office. Report V(1).(1952), Maternity protection at work. Revision of the Maternity Protection Convention (Revised), 1952 (No. 103), and Recommendation, (No. 95). Fifth item on the agenda. Geneva. 39. International Labour Office.(2014), Maternity and paternity at work: law and practice across the world. Geneva: International Labour Organization. 40. Committee on the Elimination of Discrimination against Women. General recommendations made by the Committee on the Elimination of Discrimination against Women.(1999), Twentieth Session of the Committee on the Elimination of Discrimination against Women in  www.un.org.
Comp Law Rev دانشگاه تهران مطالعات حقوق تطبیقی 1735-496X دانشگاه تهران 75 10.22059/jcl.2017.224750.633433 حقوق بین الملل بررسی وضعیت حقوقی دستگاه‌های حفاری فراساحلی بررسی وضعیت حقوقی دستگاه‌های حفاری فراساحلی شیروی عبدالحسین استاد دانشکدۀ حقوق پردیس فارابی دانشگاه تهران شعبانی جهرمی فریده دانشجوی دکتری حقوق نفت و گاز دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران 23 09 2017 8 2 607 636 10 01 2017 30 04 2017 Copyright © 2017, دانشگاه تهران. 2017 https://jcl.ut.ac.ir/article_65162.html

دستگاه حفاری اصلی‌ترین تجهیز صنعت بالادستی نفت و گاز است که در فعالیت‌های اکتشافی، توسعه‌ای و نیز افزایش بازیافت برای حفر یا تعمیر چاه‌ها به‌کار گرفته می‌شود. موضوعات مرتبط با دستگاه‌های حفاری فراساحلی با توجه به محل فعالیت آن‌ها که در دریا بوده و الزامات حاکم بر آن محل دارای پیچیدگی‌های بیشتری است، از‌این‌رو، وضعیت دستگاه‌های یادشده از دیدگاه حقوقی محل اختلاف است که این امر نه‌تنها در حقوق بین‌الملل، بلکه در حقوق ایران نیز روشن نیست. وضعیت حقوقی دستگاه‌های حفاری فراساحلی بر صلاحیت دولت‌ها راجع به آن‌ها نیز مؤثر است که این امر بر اهمیت بررسی این مسئله می‌افزاید. بنابراین، نگارندگان این مقاله در صددند ضمن بررسی دیدگاه‌های مطرح‌شده در این حوزه مبنی بر کشتی یا جزیرۀ مصنوعی محسوب نمودن دستگاه‌های یادشده یا قائل شدن به وضعیت دوگانه یا وضعیت خاص و مستقل برای این قبیل دستگاه‌ها، مناسب‌ترین وضعیت حقوقی را که بتواند پاسخگوی نیاز صنعت نفت و گاز باشد، تعیین نمایند.

 جزیرۀ مصنوعی حفاری دستگاه‌های حفاری فراساحلی کشتی الف) فارسی امیدی، علی (1386)، «حقوق بین‌الملل و ساختن جزایر مصنوعی در خلیج فارس»، اطلاعات سیاسی-اقتصادی، ش 237-238، ص 81-70. نجفی اسفاد، مرتضی (1393)، حقوق دریایی بر پایه قانون دریایی ایران و مقررات بین‌المللی دریایی، چ6، تهران: سمت. ب) خارجی Berlingieri F ( 1991), «The Scope of Application of the 1952 Brussels Convention on the Arrest of Ships»,  22 JMLC, p.405-414 Brown C (1998), «International Environmental Law in the Regulation of Offshore Installations and Seabed Activities: The Case for a South Pacific Regional Protocol», 17 (2) Austrian Mining and Petroleum Law Journal, p.109-137 Brown E.D. (1992), «The Significance of a Possible EC EEZ for the Law Regulating to Artificial Island, Installations, and Structures and to Cables and Pipelines, in the Exclusive Economic Zone», 23 ODIL, pp.115-144 Churchill RR and Lowe A.V (1988), The law of the Sea, Manchester University Press Colombos CJ (1979), The International Law of the Sea, Longman, London Davies M and Dicky A (1995), Shipping Law (2nd edition), LBC Information Services Esmaeili H (2001), The Legal Regime Of Offshore Oil Rigs in International Law, Ashgate Dartmouth Gold E, Chircop A and kindred H (2003), Essential of Canadian Law Series: Maritime Law, Irwin Law  Healy NJ and Sweeney JC (1991), «Basic Principles of the Law of Collision», 22 JMLC, pp.359-404 IMO Doc MP/CONF/8/7 (3 July 1973).  IMO Doc MP/CONF/C.1/WP 5 (10 October 1973). IMO Doc A Res.A.671 (16) (19 October 1989). Jennings R and Watts A ( 1992), Oppenheim’s International Law, Longman, Vo I Koskenniemi M (1996), «Case Concerning Passage Through the Great Belt», 27(3) Ocean Development & International Law, pp.255-289 Mankabady CF.S (1978), Collision at Sea: A Guide to the Legal Consequences, North Holland Publishing Company Memorial of the Government of the Republic of Finland (1991), International Court of Justice Passage through the  Great Belt (Finland v Denmark). O’Connell DP (1983), The International Law of the Sea, Claredon Press, Vol II Papadakis N (1977), The International Legal Regime of Artificial Island, Springer. Summerskill  M B (1979), Oil Rigs: Law and Insurance, Stevens & Sons Soons A.HA (1974), Artificial Islands and Installations in International Law, Occasional Paper Series, Law of the Sea Institute (1974), University of Rhode Island Spicer W (1986), «Application of Maritime Law to Offshore Drilling Units-The Canadian Experience» in Ian Townsend-Gault (ed.), Offshore Petroleum Installations Law and Financing: Canada and the United States -,International Bar Association Treves Cf.T (1990), «The Rome Convention for the Suppression of Unlawful Acts against the Safety of Maritime Navigation» in Natalino Ronizitti (ed.), Maritime Terrorism and International Law ,Martinus Nijhoff Townsend-Gault I, (1986), Legal Consequences of Accidents to Offshore Installations in Canadian Law, in (ed.), Offshore Petroleum Installations Law and Financing: Canada and the United States, International Bar Association _||_ Berlingieri F ( 1991) “The Scope of Application of the 1952 Brussels Convention on the Arrest of Ships”,  22 JMLC, pp.405-414 Brown C (1998) “International Environmental Law in the Regulation of Offshore Installations and Seabed Activities: The Case for a South Pacific Regional Protocol”, 17 (2) Austrian Mining and Petroleum Law Journal, pp. 109-137 Brown E.D. (1992) “The Significance of a Possible EC EEZ for the Law Regulating to Artificial Island, Installations, and Structures and to Cables and Pipelines, in the Exclusive Economic Zone”, 23 ODIL, pp.115-144 Churchill RR and Lowe A.V (1988) The law of the Sea, Manchester University Press Colombos CJ (1979) The International Law of the Sea, Longman, London Davies M and Dicky A (1995)  Shipping Law (2nd edition), LBC Information Services Esmaeili H (2001) The Legal Regime Of Offshore Oil Rigs in International Law, Ashgate Dartmouth Gold E, Chircop A and kindred H (2003) Essential of Canadian Law Series: Maritime Law, Irwin Law  Healy NJ and Sweeney JC (1991) “Basic Principles of the Law of Collision”, 22 JMLC, pp. 359-404  IMO Doc MP/CONF/8/7 (3 July 1973)  IMO Doc MP/CONF/C.1/WP 5 (10 October 1973) IMO Doc A Res.A.671 (16) (19 October 1989) Jennings R and Watts A ( 1992) Oppenheim’s International Law, Longman, Vo I Koskenniemi M (1996) “Case Concerning Passage Through the Great Belt”, 27(3) Ocean Development & International Law, pp.255-289 Mankabady CF.S (1978) Collision at Sea: A Guide to the Legal Consequences, North Holland Publishing Company Memorial of the Government of the Republic of Finland, (1991) International Court of Justice Passage through the  Great Belt (Finland v Denmark). Najafi Asfad, M, (2014), Maritime Law in accordance with the Iranian Maritime Code and Maritime International Rules, 6th ed., Samt Publication (in Persian) O’Connell DP (1983) The International Law of the Sea (Claredon Press) Vol II Omidi, A. (2007), "International Law and Artificial Island Construction in Persian Gulf", Political-Economic Information, No 237-238, pp70-81 (in Persian) Papadakis N (1977) The International Legal Regime of Artificial Island, Springer. Summerskill  M B (1979) Oil Rigs: Law and Insurance, Stevens & Sons Soons A.HA (1974) Artificial Islands and Installations in International Law, Occasional Paper Series, Law of the Sea Institute (1974), University of Rhode Island Spicer W (1986) Application of Maritime Law to Offshore Drilling Units-The Canadian Experience in Ian Townsend-Gault (ed.), Offshore Petroleum Installations Law and Financing: Canada and the United States (International Bar Association) Treves Cf.T (1990) The Rome Convention for the Suppression of Unlawful Acts against the Safety of Maritime Navigation’ in Natalino Ronizitti (ed.), Maritime Terrorism and International Law (Martinus Nijhoff) Townsend-Gault I, (1986) Legal Consequences of Accidents to Offshore Installations in Canadian Law, in International Bar Association, Section on Energy and Natural Resources Law (ed.), Offshore Petroleum Installations Law and Financing: Canada and the United States, International Bar Association
Comp Law Rev دانشگاه تهران مطالعات حقوق تطبیقی 1735-496X دانشگاه تهران 75 10.22059/jcl.2017.225167.633437 حقوق رایانه مطالعۀ تطبیقی معیارهای جرم‌انگاری در فضای سایبر در نظام کیفری ایران و آلمان مطالعۀ تطبیقی معیارهای جرم‌انگاری در فضای سایبر در نظام کیفری ایران و آلمان فرجیها محمد دانشیار گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی دانشکدة حقوق دانشگاه تربیت مدرس علمداری علی دانش‌آموختة کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی دانشگاه شیراز 23 09 2017 8 2 637 653 22 01 2017 18 07 2017 Copyright © 2017, دانشگاه تهران. 2017 https://jcl.ut.ac.ir/article_65163.html

 معیارهای جرم‌انگاری در فضای سایبر، درواقع نحوۀ گزینش قواعد اخلاقی و چگونگی تدوین آن در اغلب قوانین را تبیین می‌کنند. این رویکرد مبتنی بر معیارهایی مانند اصل فرعی بودن حقوق کیفری و اصل تفکیک در حمایت از داده و سایر اصول یادشده در کنوانسیون جرائم سایبر است. این پژوهش درصدد پاسخگویی به این پرسش است که جرم‌انگاری در فضای سایبر در دو نظام کیفری ایران و آلمان تا چه اندازه تحت تأثیر معیارهای بین‌المللی جرم‌انگاری در این قلمرو بوده و همچنین تجربۀ نظام کیفری آلمان در این زمینه چه دستاوردهایی برای حقوق کیفری ایران داشته است. برای پاسخگویی به پرسش‌ اصلی این پژوهش از روش‌های کیفی مانند تحلیل گفتمان محتوای قوانین کیفری ایران و آلمان استفاده ‌شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد قانون‌گذار آلمان به‌طور مطلق از داده‌های شخصی حمایت کرده، لیکن قانون‌گذار ایران تنها داده‌های حساس اشخاص را مشمول حمایت دانسته است. همچنین قانون‌گذار آلمان کودک بودن را نوعی آسیب تلقی کرده و در نحوۀ حمایت از اشخاص تفاوت قائل شده، ولی قانون‌گذار ایران چنین تفکیکی انجام نداده است.

 اصل تفکیک اصل عدم ارجاع اصل فرعی بودن جرائم سایبر معیارهای جرم‌انگاری الف) فارسی 1. اصلانی، حمیدرضا (1386)،«درآمدی بر حقوق حاکم بر حمایت از داده‌های شخصی در حوزۀ بهداشت و سلامت»، فصلنامۀ علمی و پژوهشی رفاه اجتماعی، ش 25، ص 342-321. 2. آیین‌نامۀ طرز نگهداری اسناد سری و محرمانه دولتی و نحوۀ مشخص نمودن انواع اسناد و اطلاعات مصوب 1دی 1354؛ روزنامۀ رسمی ش 9056، 13 بهمن 1354 . 3. جلالی، امیرحسین (1384)، کنوانسیون جرائم سایبر، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوة قضائیه. 4. دزیانی، محمدحسن (1383)، جرایم کامپیوتری، ج1و2، سازمان برنامه ‌و بودجه، دبیرخانۀ شورای عالی انفورماتیک، چاپ محدود. 5. حسنی، جعفر (1389)،«معیارهای جرم‌انگاری موارد نقض حریم داده‌های شخصی در فضای سایبر»،مجموعه مقالات حقوق فناوری اطلاعات، معاونت حقوقی و قضایی قوة قضائیه، ص 194-171. 6. عالی‌پور، حسن (1384)،«جرم‌های مرتبط با محتوا: سیاه فناوری اطلاعات»، مجموعه مقاله‌های همایش بررسی جنبه‌های حقوقی فناوری اطلاعات، چ1، تهران: نشر سلسبیل، ص 226-221. 7. کدخدایی، عباسعلی و حاجی ملا، هیوا (1393)، «افشای اطلاعات طبقه‌بندی‌شده از سوی پایگاه ویکی‌لیکس؛ تقابلی نوین میان حق دسترسی به اطلاعات و امنیت ملی»، نشریۀ مطالعات حقوق تطبیقی دانشگاه تهران، دورۀ پنجم، ش2، ص 557-535. 8. مقدسی، محمدباقر و فرجیها، محمد (1392)، «ویژگی‌های سیاست‌های کیفری عوام‌گرا؛ مطالعۀ تطبیقی»، نشریۀ مطالعات حقوق تطبیقی دانشگاه تهران، دورۀ چهارم، ش2، ص 155-137. ب) خارجی 9. Bundesdaten schutzgesetz (BGBl.I 1990 S.2954),as amended by the law of 14 September1994,available at:2013/08/16 >. 10. Campbell Quinn & m.kennedy,david, (2002), The psychology of computer criminals in computer security handbook forth edition kohn wiley & sons Ins, United States of American, New York.                                                                                                                                                                                                                                           11. Convention on Cybercrime, (2001), Budapest.23.XI.2001, available at:                     html://www.covention.coe.int/Treaty/en/Treaties/Html/185.html>.2006/06/19>.                                  12. Concil of Europe, (1981), Convention for the Protection of Individuals with regard to Automatic Processing of Personal Data of 28.3.1981(ETS NO.108).                                                                                 13. Concil of Europe,(2001), Explanatory report to the Convention on Cybercrime.            14. Concil of Europe, (2007), Convention on the Protection ofChildren against Sexual Exploitation and Sexual Abuse of the Concil of Europe.                                                                                                                     15. Demetriou, Christina & silke, Andrew, (2003), A Criminological Internet sting, Oxford Univerity press Inc, British journal of Criminology Vol.43. 16. Directive 95/46/EC of the European parliament and of the Council of 24 October 1995 on the protection of individuals with regard to processing of the personal data and on the free movement of such data available,at:.2006/04/16>.                                                                                                  17. Delmas-Marty,Mirelle/Siber,Ulrich, (2008) «Les chemins de 1harmonissation penale,Collection de L UMR de Droit Compare de Pris»,volum 15,paris.p.127-202.                  18. Gesetz gegen den unlauteren Wettbewerb vom 3. Juli 2004(BGBl. I 2004 32/1414) available at: < http://www.iuscomp.org /gla/literature/ heidenreich.htm. sd footnote 2 sym>.2012/05/12>.                                                                                                                               19. Michael Alistair Kelman, (2002) Electronic Commerce:law and practice,sweet &Maxwell,London.                                                                                                                               20. Michael L.Rusted &Thomas H.Koeng, (2005) Rebooting Cybertort Law,Washington Law Rewie,Vol.80.                                                                                                                      21. Personal Data protection Code, (2003) sction 4, (1)(b).                                                                                                            22. Recommendation of the Coucil of the OECD Concering, (1997)«Guidelines for The Cryptography policy,Strafgesetzbuches»,des Gesetzes durch Artikel 3 des Gesetzes vom 2.10.2009 (BGBl. I S. 3214).                                                                                                                                                                                                                   23. Sieber,Ulrich, (1986) «The international hand book on computer crime» ,Computer-related economic crime and the infringerments of privacy.                                                         24. Sieber.Ulrich, (1994) Information Technology Crime:Heymann,vol.6.                                                                    25. Sieber.Ulrich, (2001) «Responsibility of Internet-providers,In Law,Information and Information Technologhy» ,E.Lederman,R.Shapira(eds.)The Hague,Kluwer International. p.231-292.                                                                                                                                            26. United Nation, manual on the prevention and control of computer – related crime,para.114.                                                                                                                                    27. United Nations, (1989) Convention on the Right of the Child,P.1577 unts.                                    28. William R.cheswick und steeven M.Belovin,Teil v, von:prof.Dr.ulrich sieber (1996) «Fire walls and scherheit im internet»von: Addision –wesley publishing company._||_ 1.Aslani ,H.( 2007) “ An Introduction to Electronic Health Information Privacy Law ”. Social Welfare 6 (25) pp.321-342 .(in Persian) 2.Alipour, Hasan. (2005) “Content-related crimes: Black Content of Information Technology in the Proceedings of the Conference on the Examination of the Legal Dimensions of Information Technology ”, The judiciary office of the Deputy of law and judicial Reform Center for Judicial reform syudies, pp. 265-221. (in Persian) 3.Bundesdaten schutzgesetz (BGBl.I 1990 S.2954), as amended by the law of 14 September, 1994,available at:< http://www.iuscomp.org/gla/statutes/BDSG.html>.2013/08/16 4.Campbell Quinn & m.kennedy , david. (2002) The psychology of computer criminals in computer security handbook forth edition : kohn wiley & sons Ins, New York 5.Convention on  Cybercrime,Budapest.23.XI.2001,available at:  .2006/06/19 6.Concil of Europe.(1981) Convention for the Protection of Individuals with regard to Automatic Processing of Personal Data of 28.3.1981(ETS NO.108 7.Concil of Europe.(2001) Explanatory report to the Convention on Cybercrime 8.Concil of Europe.(2007) Convention on the Protection of Children against Sexual Exploitation and Sexual Abuse of the Concil of Europe 9. Dezyani,Mohamad Hasan.(2005) Computer crimes, Volume 1,Management and planning of Islamic Organisation of Islamic Republic of Iran,Tehran, Limited edition, (in Persian) 10. Dezyani,Mohamad Hasan.(2004) Computer crimes, Volume 2,Management and planning of Islamic Organisation of Islamic Republic of Iran,Tehran, Limited edition, (in Persian) 11. Demetriou, Christina & silke , Andrew.(2003) A Criminological Internet sting , Oxford Univerity press Inc, British journal of Criminology Vol.43. 12. Directive 95/46/EC of the European parliament and of the Council of 24 October 1995 on the protection of individuals with regard to processing of the personal data and on the free movement of such data available,at:.2006/04/16 13. Delmas-Marty,Mirelle/Siber,Ulrich (2008) “Les chemins de 1harmonissation penale Collection  de L UMR de Droit Compare de Pris”,volum 15,paris.pp.127-202. 14. Gesetz gegen den unlauteren Wettbewerb vom 3. Juli 2004(BGBl. I 2004 32/1414) available at: < http://www.iuscomp.org/gla/literature/heidenreich.htm.sdfootnote2sym>(2012) 15. Hasani, Jafar. (2010) “Criminal Criteria Violation of personal privacy data in the cyber space”. A collection of articles on IT rights, legal affairs and judicial development of the judiciary, The judiciary office of the Deputy of law and judicial Reform Center for Judicial reform syudies pp. 171-194. (in Persian) 16. Jalali Farahani, Amir Hossein. ( 2011) The convention on cyber crime,Tehran, The judiciary office of the Deputy of law and judicial Reform Center for Judicial reform syudies. 17. Kadkhodaee, Hajimolla, Hiwa.(2014) “Disclosure of Classified Information by Wikileaks: A new Conflict Between The Right of Access to Information and National Security”, Comparative Law Review . Vol.5, No.2, Autumn,pp.535-557. (in Persian) 18. Moghadasi ,M.B, Farajiha, M.(2013) “Characteristics of Penal Populist Policies: A Comparative Study”, Comparative Law Review .Vol.4, No.2,pp137-155. (in Persian) 19.Michael, Alistair Kelman (2002) Electronic Commerce:law and practice,sweet &Maxwell,London 20.Michael L.Rusted &Thomas H.Koeng. (2005) Rebooting Cybertort Law,Washington Law Rewie,Vol.80.  21.Personal Data protection Code.( 2003) sction 4,(1)(b). 22.Regulations on maintaining the secret and secret documents of the government, and specifying the types of documents and information approved on 1/10/1354; Official Gazette No. 1356/11/11/1354 23. Recommendation of the Coucil of the OECD Concering. (1997) Guidelines for The Cryptography policy,Strafgesetzbuches ,des Gesetzes durch Artikel 3 des Gesetzes vom 2.10.2009 BGBl. I S. 3214. 24. Sieber,Ulrich.( 1986) The international hand book on computer crime:Computer-related economic crime and the infringerments of privacy. 25.Sieber.Ulrich.(2001) Responsibility of Internet-providers,In Law,Information and InformationTechnologhy, E.LEDERMAN,R.SHAPIRA(eds.)TheHague,Kluwer International .Pp231-292 . 26. Sieber.Ulrich , (1994)Information Technology Crime,Heymann,vol 6. 27.United Nation, manual on the prevention and control of computer – related crime,para.114. 28.United Nations.( 1989) Convention on the Right of the Child,1577 UNTS. 29.William R.cheswick und steeven M.Belovin,Teil v, von:prof.Dr.ulrich sieber (1996) Fire walls and scherheit im internet von: Addision –wesley publishing company.
Comp Law Rev دانشگاه تهران مطالعات حقوق تطبیقی 1735-496X دانشگاه تهران 75 10.22059/jcl.2017.227216.633449 حقوق جزا بررسی تطبیقی تعویق صدور حکم در حقوق کیفری ایران، انگلستان و فرانسه بررسی تطبیقی تعویق صدور حکم در حقوق کیفری ایران، انگلستان و فرانسه فروغی فضل اله دانشیار دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز مقدسی محمدباقر استادیار گروه حقوق دانشگاه بجنورد غنی کیوان دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی دانشگاه شیراز 23 09 2017 8 2 655 678 08 02 2017 11 07 2017 Copyright © 2017, دانشگاه تهران. 2017 https://jcl.ut.ac.ir/article_65164.html

تعویق صدور حکم از جلوه‌های نوین کیفرزدایی و فردی کردن پاسخ به پدیدۀ بزهکاری است. خاستگاه این نهاد، نظام کامن‌لا بوده و از آنجا به کشورهای دیگر مانند فرانسه وارد شده است. در ایران نیز قانون‌گذار برای اولین بار ضمن قانون مجازات اسلامی 1392ش و با الهام از قانون مجازات فرانسه، این نهاد را وارد نظام کیفری کرد. هرچند قانون‌گذاران هر سه نظام در پیش‌بینی این نهاد اهداف مشترکی مانند کیفرزدایی، اصلاح و درمان و بازاجتماعی کردن مجرمان از رهگذر عدم برچسب‌زنی مجرمانه را دنبال می‌کنند، ولی شرایط و ترتیباتی که در زمان صدور و اجرای آن پیش‌بینی شده متفاوت با یکدیگر است. افزون بر این، در نظام کیفری ایران با وجود الگوبرداری از قانون مجازات فرانسه، برخی از موضوعات مرتبط با این نهاد پیش‌بینی نشده است. نگارندگان این مقاله تلاش دارند با رویکرد تطبیقی و با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی ضمن بیان پیشینۀ نهاد تعویق صدور حکم، مهم‌ترین تفاوت‌ها و اشتراک‌های این سه نظام را بیان کرده، از نکات مبهم قانون مجازات اسلامی ابهام‌زدایی نمایند.

 اصلاح مجرم تعویق ساده و مراقبتی تعویق صدور حکم دورۀ مراقبت معافیت از کیفر الف) فارسی ادارۀ کل امور حقوقی و تدوین قوانین قوۀ قضائیه، نظریات مشورتی قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، مندرج در وبگاه اینترنتی به نشانی: www.edarehoquqi.ir اردبیلی، محمدعلی (1393)، حقوق جزای عمومی، ج3، چ1، تهران: میزان. آشوری، محمد (1382)، جایگزین‌های مجازات زندان یا مجازات‌های بینابین، چ1، تهران: گرایش. آقایی جنت‌مکان، حسین (1392)، حقوق کیفری عمومی، چ1، تهران: جنگل. آماده، غلامحسین (1389)، اختیارات قضایی در تعیین مجازات، چ1، تهران: دادگستر. بابایی، محمدعلی و غلامی، میثم (پاییز 1391)، «مهم‌ترین جلوه‌های کیفرزدایی در قانون جدید مجازات اسلامی»، پژوهش‌نامۀ اندیشه‌های حقوقی، سال اول، ش3، ص80-59. برهانی، محسن و نادری‌فرد، مریم (بهار 1394)، «تعزیرات منصوص شرعی؛ مفهوم فقهی و مصادیق قانونی»، فصلنامۀ پژوهش حقوق کیفری، سال سوم، ش10، ص112-89. بولک، برنارد (1384)، کیفرشناسی، مترجم: علی‌حسین نجفی ابرندآبادی، چ4، تهران: مجد. توجهی، عبدالعلی و کوره‌پز، حسین‌محمد (زمستان 1392)، «درآمدی بر نهاد تعویق صدور حکم در حقوق ایران، آلمان و فرانسه»، پژوهش حقوق کیفری، سال دوم، ش5، ص119-93. حاجی‌تبار فیروزجائی، حسن (1392)، «بسترهای اثربخشی عملی مجازات‌های اجتماعی (با نگاهی بر لایحۀ قانون مجازات اسلامی 1390)»، دایره‌المعارف علوم جنایی، چ1، تهران: میزان، ص722-716. حسنی، جعفر و مهرا، نسرین (بهار و تابستان 1394)، «نقدی بر مفهوم جرم اقتصادی در قانون مجازات اسلامی (مصوب 1392)»، مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دورۀ 2، ش2 و 3، ص69-45. رایجیان اصلی، مهرداد (1381)، «تبیین استراتژی عقب‌نشینی یا تجدید دامنۀ مداخلۀ حقوق جزا و جایگاه آن در ایران»، مجلۀ حقوقی دادگستری، ش41، ص120-93. رایجیان اصلی، مهرداد و صادقی، ولی‌الله (پاییز 1394)، «جایگاه تعویق صدور حکم در حقوق ایران با رویکردی تطبیقی به قوانین فرانسه، انگلستان و آلمان»، پژوهش‌های حقوق تطبیقی، دورۀ 19، ش3، ص47-23. رحمانیان، حامد و حبیب‌زاده، محمدجعفر (1392)، «معیار تفکیک حدود غیر مذکور از تعزیرات منصوص در قانون مجازات اسلامی 1392»، مجلۀ حقوقی دادگستری، سال 77، ش84، ص122-103. زراعت، عباس (1392 الف)، شرح مختصر قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، چ1، تهران: ققنوس. ----------- (1392 ب)، مجازات‌ها و اقدامات تأمینی، چ1، تهران: جنگل. ساریخانی، عادل و اکرمی، روح‌الله (پاییز و زمستان 1393)، «بررسی فقهی حقوقی تعزیرات با تأکید بر قانون مجازات اسلامی مصوب 1392»، پژوهشنامۀ حقوق کیفری، سال پنجم، ش2، ص162-139. سبزواری‌نژاد، حجت (1392)، تأثیر مجنی‌علیه در تعیین مجازات، چ1، تهران: جنگل. ---------------- (1391)، «نظام تعویق کیفر: از نظر تا عمل (مطالعۀ تطبیقی)»، پژوهشنامۀ اندیشه‌های حقوقی، سال اول، ش2، ص83-49. سلیمی، صادق و کنعانی، محمدعلی (بهار 1394)، «نهاد تعویق صدور حکم کیفری در فقه اسلامی، حقوق ایران و ایالات متحده»، فصلنامۀ پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، سال دوم، ش3، ص108-81. شاملو، باقر و گوزلی، مهدی (پاییز و زمستان 1390)، «پروندۀ شخصیت در حقوق کیفری ایران و فرانسه»، آموزه‌های حقوق کیفری، سال سوم، ش1، ص118-89. عالی‌پور، حسن و توحیدی نافع، جلال (پاییز و زمستان 1394)، «تعویق صدور حکم: تأخیر در اجرای عدالت یا تغییر در اجرای عدالت»، مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دورۀ 2، ش4 و 5، ص331-311. عمید، حسن (1383)، فرهنگ فارسی عمید، تهران: امیرکبیر. کلانتری، کیومرث (1381)، تحلیل بحران در حقوق موضوعۀ کیفری ایران و راهکارهای خروج از آن، رسالۀ دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس. گلدوست جویباری، رجب و مرادیان، مجتبی (تابستان 1394)، «تعویق صدور حکم در حقوق ایران و فرانسه»، فصلنامۀ تحقیقات حقوقی، دورۀ 18، ش2، ص167-137. مهرا، نسرین ( بهار و تابستان 1386)، «کیفر و چگونگی تعیین آن در فرایند کیفری انگلستان (با تکیه بر کارکردهای کیفر)»، مجلۀ تحقیقات حقوقی، ش45، ص96-49. ---------- (1392)، دانشنامۀ حقوق کیفری انگلستان، چ1، تهران: میزان. نیازپور، امیرحسین (1392)، توافقی شدن آیین دادرسی کیفری، چ2، تهران: میزان. ب) خارجی Borricand, Jacques & Simon, Anne-Marie (2006), Droit penal procedurepenale, 5th Edition: Dalloz. Garland, David (2001), «Introduction: The meaning of mass imprisonment», in Garland, David. (Eds.), Mass imprisonment: Social causes and consequences: Sage Publication. Gibson, John (2009), Criminal law: Evidence, practice and procedur: Carswell Press. Goibson, Bryan (2009), The magistrates court: An introduction, 5th Edition: Waterside Press. Hanibal, Martin & Mountford, Lisa (2012), Criminal litigation handbook 2013-2014, 5th Edition: Oxford University Press. Hungerford–Welch, Peter (2000), Criminal litigations and sentencing, 5th Edition: Cavendish Publishing Limited. Hungerford–Welch, Peter (2014), Criminal procedure and sentencing, 8th Edition: Routledge Press. Jones, Stephen (1983), «Deferment of sentence: An appraisal ten years on», British Journal of Criminology, Vol.23 (4), pp.381-393. Keogh, Andrew (2010), Blackstone’s magistrate's court handbook, 3th Edition: Oxford University Press. Marie-clet, Desdevises (1982), L’opportunite’ d’un sanction p’enale: ajournement-dispensede peine- rele’vement, Revue Judiciaire De l’Ouest. Ormeord, David (2011), Blackstone’s criminal practice: Oxford University Press. Sevdiren, Oznar (2011), Alternatives to imprisonment in England and Wales, Germany and Turkey: A comparative study, Germany: Springer berlin Heidelberg. Sprack, John, (2011), A practical approach to criminal procedure, 13th Edition: Oxford University Press. Thomas, David (2012), Sentencing reference: Sweet & Maxwell. _||_ Aghaye Jannat-Makan, H. (2013), General Criminal Law, 1th Edition, Tehran: Jungle Publication. (in Persian) Alipoor, H. & Tohidi Nafea, J. (2015), "Adjournment of the issuing of judgment: Delaying in justice or changing in justice", Criminal Law and Criminology Studies Quarterly, Volume 2, Issue 4 & 5, pp.311-331. (in Persian) Amadeh, Gh.H. (2010), Judicial powers in determining punishment, 1th Edition, Tehran: Dadgostar Publication. (in Persian) Amid, H. (2004), Persian Encyclopedia, Tehran: Amirkabir Publication. (in Persian) Ardebili, M.A. (2014), General Criminal Law, Volume 3, 1th Edition, Tehran: Mizan Publication. (in Persian)  Ashoori, M. (2003), Alternatives to prison punishment or intermediate sanctions, 1th edition, Tehran: Gerayesh Publication. (in Persian) Babaei, M.A. & Gholami, M. (2012), "The most important manifestations of decriminalization in the new Islamic Penal Code", Journal of Legal Thoughts, Volume 1, No. 3, pp. 59-80. (in Persian) Borhani, M. & Naderi-Fard, M. (2015), "Sharia-based Ta’zir; Its concept in Fiqh and its legal examples", Journal of Criminal Law Research, Volume 3, No. 10, pp. 89-112. (in Persian) Borricand, J. & Simon, A.M. (2006), Droit penal procedure penale, 5th Edition: Dalloz. Bullock, B. (2005), Penology, Translated by: Najafi Abrand-Abadi, A.H., 4th Edition, Tehran: Majd Publication. (in Persian) Garland, D. (2001), “Introduction: The meaning of mass imprisonment”, in Garland, D. (Eds.), Mass imprisonment: Social causes and consequences: Sage Publication. Gibson, J. (2009), Criminal law: Evidence, practice and procedure: Carswell Press. Goibson, B. (2009), The magistrates court: An introduction, 5th Edition: Waterside Press. Goldost Jouibari, R. & Moradian, M. (2015), "Deferring of sentence in the Iranian and French legal systems", Legal Research Quarterly, Volume 18, No. 2, pp. 137-167. (in Persian) Haji-Tabar Firoozjaee, H. (2013), "Practical effectiveness bases of social penalties (Reviewing the Islamic Penal Code)", Encyclopedia of Criminal Sciences, 1th Edition, Tehran: Mizan Publication, pp. 716-722. (in Persian) Hanibal, M. & Mountford, L. (2012), Criminal litigation handbook 2013-2014, 5th Edition: Oxford University Press. Hasani, J. & Mehra, N. (2012), " critiques on the concept of economic crimes in the Islamic Penal Code of Iran (approved in 2013)", Criminal Law and Criminology Studies Quarterly, Volume 2, Issue 2 & 3, pp. 45-69. (in Persian) Hungerford–Welch, P. (2000), Criminal litigations and sentencing, 5th Edition: Cavendish Publishing Limited. Hungerford–Welch, P. (2014), Criminal procedure and sentencing, 8th Edition: Routledge Press. Jones, S. (1983), "Deferment of sentence: An appraisal ten years on", British Journal of Criminology, Vol.23 (4), pp.381-393. Kalantari, K. (2002), Analysis of the crisis in Iran's criminal law and its solutions, Doctoral Dissertation, Criminal Law and Criminology, Tarbiat Modares University. (in Persian) Keogh, A. (2010), Blackstone’s magistrate's court handbook, 3th Edition: Oxford University Press. Marie-clet, D. (1982), L’opportunite’ d’un sanction p’enale: ajournement-dispensede peine- rele’vement, Revue Judiciaire De l’Ouest. Mehra, N. (2007), "Penalties and how to determine it in the English Penal Code (relying on punishments)", Legal Research Quarterly, No. 45, pp. 49-96. (in Persian) Mehra, N. (2013), English penal law encyclopedia, 1th Edition, Tehran: Mizan Publication. (in Persian) Niazpour, A.H. (2013), Agreementualization of criminal procedure, 2th Edition, Tehran: Mizan Publication.(in Persian) Ormeord, D. (2011), Blackstone’s criminal practice: Oxford University Press. Rahmaniyan, H. & Habibzadeh, M.J. (2013), "The criterion of separation between non- Mentioned Hodood and Definite Ta’zir in the Islamic Penal Code of 2013", The Judiciary Law Journal, Volume 77, No. 84, pp. 103-122. (in Persian) Rayejian Asli, M. & Sadeghi, V. (2015), "The place of deferred sentence in Iranian law: Using a comparative approach to French, England and Germany law", Comparative Law Researches (Scientific Research Quarterly), Volume19, Issue 3, pp. 23-47. (in Persian) Rayejian Asli, M. (2002), "Explaining the strategy for retarding or renewal of the range of criminal law interventions and its position in Iran", The Judiciary Law Journal, No. 41, pp. 93-120. (in Persian) Sabzavari Nejad, H. (2013), Influence of victims on determining punishment, 1th Edition, Tehran: Jungle Publication. (in Persian) Sabzevari Nejad, H. (2012), "The keeper deferment system: From comparison to practice (Comparative study)", Research Law of Legal Thoughts, Volume 1, No. 2, pp. 43-43. (in Persian) Salimi, S & Kanaani, M.A. (2015), " Probation before judgment in the Islamic Jurisprudence, the Iranian law and the United State law, Iranian and US Law", Quarterly Journal of Comparative Studies on Islamic and Western Law, Volume 2, No. 3, pp. 81-108. (in Persian) Sarykhani, A. & Akrami, R. (2014), "Legal jurisprudence review of Ta’zir with emphasis on Islamic Penal Code approved in 2013", Criminal Law Research (A Biannual Journal), Volume 5, No. 2, pp. 139-162. (in Persian) Sevdiren, O. (2011), Alternatives to imprisonment in England and Wales, Germany and Turkey: A comparative study, Germany: Springer berlin Heidelberg. Shamloo, B. & Gozali, M. (2011), Character proceedings in Iran and France Criminal Law, Criminal Law Doctrines, Volume 3, No. 1, pp. 89-118. (in Persian) Sprack, J. (2011), A practical approach to criminal procedure, 13th Edition: Oxford University Press. Tavajjohi, A.A. & Kourepaz, H.M. (2013), "A Prelude on the institution of sentencing deferment in Iran, German and French Law", Journal of Criminal Law Research, Volume 2, No. 5, pp. 93-119. (in Persian) The General Directorate for Legal Affairs and the Drafting of the Judiciary Rules, the Advisory Opinion of the Islamic Penal Code, approved in 2013, can be found on the website at: www.edarehoquqi.ir. (in Persian) Thomas, D. (2012), Sentencing reference: Sweet & Maxwell. Zeraat, A. (2013 A), A brief description of the Islamic Penal Code approved in 2013, 1th Edition, Tehran: Ghoghnous Publication. (in Persian) Zeraat, A. (2013 B), Penalties and Measures of Provision, 1th Edition, Tehran: Jungle Publication. (in Persian)
Comp Law Rev دانشگاه تهران مطالعات حقوق تطبیقی 1735-496X دانشگاه تهران 75 10.22059/jcl.2017.217235.633396 حقوق عمومی مطالعۀ تطبیقی گسترۀ نظارت نهاد نگهبان قانون اساسی بر قوانین عادی در نظام حقوقی ایران و هند مطالعۀ تطبیقی گسترۀ نظارت نهاد نگهبان قانون اساسی بر قوانین عادی در نظام حقوقی ایران و هند گرجی ازندریانی علی اکبر دانشیار گروه حقوق عمومی دانشکدۀ حقوق دانشگاه شهید بهشتی خادمی مازیار دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد حقوق عمومی دانشگاه علامۀ طباطبایی 23 08 2017 8 2 679 709 29 10 2016 03 08 2017 Copyright © 2017, دانشگاه تهران. 2017 https://jcl.ut.ac.ir/article_65165.html

برای درک صحیح و جامع از جایگاه قانون اساسی یک کشور به مطالعۀ گسترۀ نظارت نهاد نگهبان قانون اساسی بر قوانین و مقررات عادی ناگزیریم. پرسش اصلی این است که نظارت قانون اساسی بر قوانین عادی مصوب پارلمان چه حوزه‌هایی را دربر می‌گیرد و چه استثناهایی بر این نظارت حاکم است. مطالعۀ دو کشور هند و ایران ما را بر این امر رهنمون ساخته است که با توجه به تأکید چشمگیر قانون اساسی ایران در امر صیانت از هنجارهای معیار بر امر قانون‌گذاری، نسبت به متن مشابه آن در هند، این قانون اساسی هند است که به‌گونه‌ای کارا بر قوانین عادی نظارت دارد و دیوان عالی این کشور به‌عنوان نهاد مفسر قانون اساسی بر گسترۀ این نظارت بسیار تأثیرگذار است. درصورتی که در ایران به دلیل مشکلات ساختاری، بسیاری از قوانین و قواعد در حکم قانون از نظارت نهاد ناظر مصون مانده‌اند و عملکرد شورای نگهبان نیز بر این امر دامن زاده است. همچنین محدودیت‌های واردشده بر صلاحیت نظارتی دیوان عالی هند، اغلب موقتی و استثنایی بوده، درحالی که محدودیت‌های پیش روی نظارت شورای نگهبان ساختاری و دائمی است. پیشنهاد این مقاله، ارائۀ تفاسیر مترقیانه و متناسب با جایگاه هنجار معیار در متون اساسی از سوی شورای نگهبان مانند ارسال پیشینی کلیۀ مصوبات دستگاه‌های شبه قانون‌گذار به شورای نگهبان و ایجاد سازوکارهایی چون تشکیل کارگروه‌های مشورت‌دهنده در جهت اعمال نظارت بر قوانین عادی است.

 حقوق بنیادین ساختار مبنایی شرع قانون اساسی نظارت اساسی الف) فارسی پروین، خیرالله؛ افکار سرند، حمید؛ درویش متولی، میثم (1391)، «حکومت اصل چهارم قانون اساسی بر عموم و اطلاق سایر اصول، قوانین و مقررات»، حکومت اسلامی، سال هفدهم، ش66، ص 132-109. جمعی از نویسندگان، زیر نظر محمدمهدی غمامی (1393)، «دادرسی اساسی تطبیقی، مطالعه مبانی، ساختارها و صلاحیت‌های نهاد دادرسی اساسی»، پژوهشکدۀ شورای نگهبان. خامنه‌ای، سید محمد (1369)، «اصل چهارم قانون اساسی»، مجله کانون وکلا، ش153-152، ص 41-11. خمسه، مرتضی (1393)، «سلسله‌مراتب قوانین در نظام حقوقی ایران»، گزارش پژوهشی، پژوهشکدۀ شورای نگهبان. درویش متولی، میثم (1393)، «آشنایی با جایگاه و صلاحیت‌های شورای نگهبان، قلمرو نظارت شورای نگهبان بر مصوبات مجلس شورای اسلامی»، گزارش پژوهشی، پژوهشکدۀ شورای نگهبان. --------------- (1394)، «آشنایی با جایگاه و صلاحیت‌های شورای نگهبان، نظارت بر مراجعه به آرای عمومی»، گزارش پژوهشی، پژوهشکدۀ شورای نگهبان. غفاری، هدی (1391)، «نسبت حاکمیت شرع و قانون اساسی،» فصلنامۀ پژوهش حقوق، سال چهاردهم، ش36. ص 132-107. فاورو، لویی (1393) «دادگاه‌های قانون اساسی: الگوی اروپایی دادرسی اساسی»، مترجم: علی‌اکبر گرجی ازندریانی، چ2، تهران: انتشارت جنگل، جاودانه. فلاح‌زاده، علی‌محمد و درویش متولی، میثم (1392)، «نظارت شورای نگهبان بر قوانین پیشاز انقلاب و شورای انقلاب»، فصلنامۀ دانش حقوق عمومی، سال دوم، ش5، ص122-103. گرجی ازندریانی، علی‌اکبر (1394 «الف»)، «دادگاه‌های قانون اساسی: الگوی غیراروپایی دادرسی اساسی»، چ3، تهران: انتشارات جنگل، جاودانه. ---------------------- (1394 «ب»)، «در تکاپوی حقوق اساسی»، تهران: انتشارات جنگل، جاودانه. مجموعۀ نظریات شورای نگهبان (1381)، مجموعۀ «نظریات شورای نگهبان تفسیری و مشورتی در خصوص اصول قانون اساسی به انضمام استفساریه‌ها و تذکرات»، تهران: مرکز تحقیقات شورای نگهبان. مهرپور، حسین (1393)، «مختصر حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران»، چ5، تهران: انتشارات دادگستر. نجابت‌خواه، مرتضی (1394)، «رسیدگی مجدد به آرای هیئت عمومی دیوان عدالت اداری (بررسی مواد 91 و 94 قانون تشکیلات و آیین رسیدگی دیوان عدالت اداری)»، فصلنامۀ دانش حقوق عمومی، سال چهارم، ش12، ص 69-18. هاشمی، محمد (1386)، «حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران»، ج2، چ18. تهران: نشر میزان. ویژه، محمدرضا (1390)، «کلیات حقوق اساسی»، تهران: انتشارات سمت. -------------(1390)، «مبانی نظری و ساختار دولت حقوقی»، تهران: انتشارت جاودانه، جنگل. -------------(1388)، «تأملی بر سلسله‌مراتب هنجارها در نظام حقوقی ایران»، راهبرد، دورۀ 18، ش50 (ویژۀ بررسی‌های فقهی و حقوقی)، ص 130-101. ب) خارجی - کتاب‌ها Austin, Granville (1999), »The Indian Constitution: Cornerstone of a Nation«. Oxford: Oxford University Press,(original edition, 1966). Basu, Durga Das (1993), »Introduction to the Constitution of India«, 15th ed. New Delhi: Prentice-Hall of India. Baxi, Upendra (1985), »The Indian Supreme Court in the Eighties«. Bombay. Bhandari Renu (2001), »Judicial Control of Legislation in India and USA«, University Book House Pvt. Ltd., Jaipur. Dhavan, Rajeev (1980), »Justice on Trial: The Supreme Court Today«. Allahabad: Wheeler. Jain, M.P (2006), »Outlines of Indian Legal and Constitutional History, New Delhi: Wadhwa and Company. Kulshreshtha, V.D, (2005), Landmarks in Indian Legal and Constitutional History«, 8th ed. Revised by B.M. Gandhi.Lucknow: Eastern Book Company. Mason, Beaney (1964),» American Constitutional Law«, Prentice-Hall Inc, 3rd, Ed, new jersey. Nauriya, Anil (1996), »Interception of Democratic Rights in India: Limits and Extent of the Constitutional Discourse«.” In Class Formation and Political Transformation in Post-colonial India, edited by T. V. Sathyamurthy. New Delhi: Oxford University Press.  Pandey, J.N (2004),» Constitutional Law of India«, 41st ed. Allahabad: Central Law Agency. Patnaik, Mizoram (2008), »Dimensions and Perspectives: Society, Economy & Polity«. New Delhi: Concept Publishing Co. Rai, Kailash (2005), »Constitutional Law of India«, 6th ed. Allahabad: Central Law Publication Roy. Chinmoy (2012), »Judicial Review and the Indian Courts«, National University of Study and Research in Law (NUSRL), Ranchi, January, 2012. Sathe, S.P (2002), »Judicial Activism in India: Transgressing Borders and Enforcing Limits«, 2nd ed. New Delhi: Oxford University Press. Thripathi, G.P (2007), »Indian Constitution«, 1st ed. Allahabad: Allahabad Law Agency. Shukla, V. N (2006), »Constitution of India«, Eastern Book House, 2006. - پرونده‌ها و آرای دیوان عالی هند A.D.M. Jabalpur v. S. Shukla, AIR 1976 SC 1207. A.K. Gopalan v. State of Madras, AIR 1950 SC 27. Bhikaji Narayan v. State of M.P., AIR 1955 SC 781. Deep Chand v. State of U.P., AIR 1959 SC 648. Dulare Lodh v. IIIrd Additional District Judge, Kanpur AIR 1984 SC 1260. Indira Nehru Gandhi v. Raj Narain, AIR 1975 SC 2299. Kesavananda Bharati v. State of Kerala AIR 1973 SC 1461. L. Chandra Kumar v. Union of India AIR 1997 SC 1125. M.D. Ishaq v. State, AIR 1961 All 532. Maneka Gandhi v. Union of India, AIR. 1978 SC 597. Mary Roy v. State of KeralaAIR, 1986 SC 1011. Minerva Mills Ltd. v. Union of India, AIR 1980 SC 1789. R.M.D.C. v. Union of India AIR 1957 SC 628. Sajjan Singh v. State of Rajasthan, AIR 1964 SC 854. Shankari Prasad v.  union of India, AIR 1951 SC 458. State of Gujarat v. Ambica Mills, AIR 1974 SC 1300. Tata Cellular v. Union of india AIR 1996 SC 11.  _||_ Austin, Granville (1999), The Indian Constitution: Cornerstone of a Nation. Oxford: Oxford University Press,(original edition, 1966). Basu, Durga Das (1993), Introduction to the Constitution of India, 15th ed. New Delhi: Prentice-Hall of India. Baxi, Upendra (1985), Courage, Craft, and Contention: The Indian Supreme Court in the Eighties. Bombay. Bhandari Renu (2001), Judicial Control of Legislation in India and USA, University Book House Pvt. Ltd., Jaipur. Dhavan, Rajeev (1980), Justice on Trial: The Supreme Court Today. Allahabad: Wheeler. Jain, M.P (2006), Outlines of Indian Legal and Constitutional History, New Delhi: Wadhwa and Company. Kulshreshtha, V.D, (2005), Landmarks in Indian Legal and Constitutional History, 8th ed. Revised by B.M. Gandhi.Lucknow: Eastern Book Company. Mason, Beaney (1964), American Constitutional Law, Prentice-Hall Inc, 3rd, Ed, new jersey. Nauriya, Anil (1996), Interception of Democratic Rights in India: Limits and Extent of the Constitutional Discourse.” In Class Formation and Political Transformation in Post-colonial India, edited by T. V. Sathyamurthy. New Delhi: Oxford University Press.  Pandey, J.N (2004), Constitutional Law of India, 41st ed. Allahabad: Central Law Agency. Patnaik, Mizoram (2008), Dimensions and Perspectives: Society, Economy & Polity. New Delhi: Concept Publishing Co.  Rai, Kailash (2005), Constitutional Law of India, 6th ed. Allahabad: Central Law Publication Roy. Chinmoy (2012), Judicial Review and the Indian Courts, National University of Study and Research in Law (NUSRL), Ranchi, January, 2012. Sathe, S.P (2002), Judicial Activism in India: Transgressing Borders and Enforcing Limits, 2nd ed. New Delhi: Oxford University Press. Thripathi, G.P (2007), Indian Constitution, 1st ed. Allahabad: Allahabad Law Agency. Shukla, V. N (2006), Constitution of India, Eastern Book House, 2006. B)  Cases A.D.M. Jabalpur v. S. Shukla, AIR 1976 SC 1207. A.K. Gopalan v. State of Madras AIR 1950 SC 27. Bhikaji Narayan v. State of M.P., AIR 1955 SC 781. Deep Chand v. State of U.P., AIR 1959 SC 648. Dulare Lodh v. IIIrd Additional District Judge, Kanpur AIR 1984 SC 1260. Indira Nehru Gandhi v. Raj Narain, AIR 1975 SC 2299. Kesavananda Bharati v. State of Kerala AIR 1973 SC 1461. L. Chandra Kumar v. Union of India AIR 1997 SC 1125. M.D. Ishaq v. State, AIR 1961 All 532. Maneka Gandhi v. Union of India, AIR. 1978 SC 597. Mary Roy v. State of KeralaAIR, 1986 SC 1011. Minerva Mills Ltd. v. Union of India, AIR 1980 SC 1789. R.M.D.C. v. Union of India AIR 1957 SC 628. Sajjan Singh v. State of Rajasthan, AIR 1964 SC 854. Shankari Prasad v.  union of India, AIR 1951 SC 458. State of Gujarat v. Ambica Mills, AIR 1974 SC 1300. Tata Cellular v. Union of india AIR 1996 SC 11.
Comp Law Rev دانشگاه تهران مطالعات حقوق تطبیقی 1735-496X دانشگاه تهران 75 10.22059/jcl.2017.216619.633394 حقوق حمل و نقل مسئولیت حمل‌کننده در اثر فعل یا ترک فعل غیر در کنوانسیون قرارداد حمل و نقل بین المللی کالا از طریق جاده (CMR) مسئولیت حمل‌کننده در اثر فعل یا ترک فعل غیر در کنوانسیون قرارداد حمل و نقل بین المللی کالا از طریق جاده (CMR) محسنی سعید دانشیار گروه حقوق دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد رباطی مهسا دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد حقوق خصوصی 23 09 2017 8 2 711 732 27 11 2016 17 09 2017 Copyright © 2017, دانشگاه تهران. 2017 https://jcl.ut.ac.ir/article_65166.html

یکی از مباحث مهم در زمینۀ مسئولیت حمل‌کننده در حمل و نقل بین‌المللی کالا از طریق جاده، مسئولیت وی ناشی از فعل و ترک فعل خدمه و نمایندگان اوست که در مادۀ 3 کنوانسیون CMR مورد توجه قرار گرفته است. با توجه به الحاق ایران در سال 1376ش به کنوانسیون یادشده، بررسی مسئولیت حمل‌کننده ناشی از فعل و ترک فعل غیر در این کنوانسیون از حیث مبنا، ماهیت و قلمرو دارای اهمیت است. از‌این‌رو، نوشتار حاضر با توصیف و تحلیل نظریات مطرح در باب مبنا و ماهیت مسئولیت حمل‌کننده ناشی از فعل غیر، مسئولیت یادشده را از سویی، مسئولیتی بدون تقصیر و مفروض دانسته و از سوی دیگر، ماهیت قراردادی آن را نتیجه گرفته است. تعیین قلمرو این مسئولیت نیز به لحاظ شخصی و موضوعی مورد توجه این نوشتار بوده و با توجه به معیار تبعیت حقوقی و بررسی قید «چارچوب وظایف شغلی» اقدام به ترسیم آن نموده است. البته به دلیل حصری بودن موارد معافیت حمل‌کننده از مسئولیت، صرف خروج مورد از قلمرو شخصی و موضوعی پیش‌گفته، موجب رفع مسئولیت از حمل‌کننده تلقی نشده، بلکه این امر به وجود یکی از جهات معافیت از مسئولیت وابسته است که در مادۀ 17 کنوانسیون آمده است.

 چارچوب وظیفۀ شغلی حمل‌کننده خدمه و نمایندگان حمل‌کننده کنوانسیون CMR مسئولیت نیابتی الف) فارسی اشمیتوف، کلایوام (1378)، حقوق تجارت بین‌الملل، مترجم: بهروز اخلاقی و دیگران، ج2، چ1، تهران: سمت. امیری قائم‌مقامی، عبدالحمید (1378)، حقوق تعهدات، چ1، تهران: نشر میزان. اندرز، داوود؛ منتظر، مهدی؛ مسعودی، فرزاد (1391)، «مسئولیت متصدی حمل و نقل دریایی در قبال مسافر در حقوق ایران (با مطالعۀ تطبیقی)»، دوفصلنامۀ علمی- پژوهشی دانش حقوق مدنی، ش1، ص 83-75. ایزانلو، محسن (1382)، شروط محدودکننده و ساقط‌کنندۀ مسئولیت در قراردادها، چ1، تهران: شرکت سهامی انتشار. بادینی، حسن (1384)، فلسفۀ مسئولیت مدنی، چ1، تهران: شرکت سهامی انتشار. بهرامی احمدی، حمید (1388)، حقوق مدنی4، مسئولیت مدنی، چ1، تهران: میزان. جباری، منصور؛ حسن‌نژاد، مجید؛ ولائی، نادر (1393)، «بررسی موارد معافیت متصدی حمل و نقل جاده‌ای کالا و شرایط استنادی آن‌ها در کنوانسیون حمل و نقل بین‌المللی کالا (CMR)»، فصلنامۀ پژوهش حقوق خصوصی، ش7، سال2، ص 72-39. جعفری، فیض‌الله (1388)، «مطالعۀ تطبیقی ماهیت و مبنای مسؤولیت متصدیان حمل و نقل در کنوانسیون‌های بین‌المللی و حقوق ایران»، مجلۀ پژوهش‌های حقوقی (علمی- ترویجی)، ش15، نیمسال اول، ص82-57. حسینی‌نژاد، حسینقلی (1389)، مسئولیت مدنی، چ1، تهران: مجد. خدمتگزار، محسن (1389)، تعهد ایمنی در قراردادها، چ1، تهران: جنگل- جاودانه. داراب‌پور، مهراب (1387)، مسئولیت‌های خارج از قرارداد، پرداخت خسارت، استرداد عین و امتیازات، چ1، تهران: مجد. ژوردن، پاتریس (1385)، تحلیل رویۀ قضایی در زمینۀ مسئولیت مدنی، مترجم: مجید ادیب، چ1، تهران: میزان. سادات حسینی، سید حسین (1384)، «بررسی مبنای مسئولیت متصدی حمل و نقل جاده‌ای در کنوانسیون قرارداد حمل و نقل بین‌المللی کالا از طریق جاده (کنوانسیون سی.ام.آر.) و مقایسۀ آن با حقوق ایران و انگلیس»، مجلۀ تحقیقات حقوقی، ش42، ص 238-199. سماواتی، حشمت‌الـله (1393)، قراردادهای تجارتی، چ1، تهران: جنگل-جاودانه. صالحی، محمد (1391)، «مسئولیت مدنی متصدی حمل و نقل جاده‌ای در حقوق افغانستان با توجه به کنوانسیون CMR»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد حقوق خصوصی، به راهنمایی دکتر محمد امامی‌پور، دانشگاه اهل بیت (ع). صفایی، سید حسین و رحیمی، حبیب‌الله (1388)، مسئولیت مدنی، چ1، تهران: میزان. عباسلو، بختیار (1390)، مسئولیت مدنی (با نگرش تطبیقی)، چ1، تهران: میزان. عرفانی، توفیق (1385)، مسئولیت مدنی متصدیان حمل و نقل زمینی «جاده- ریل»، چ1، تهران: آثار اندیشه. عیسئی تفرشی، محمد و کامیار، محمدرضا (1380)، «مبنای مسئولیت مدنی متصدی حمل و نقل ترکیبی بین‌المللی کالا و مقایسۀ آن با حقوق ایران»، مجلۀ مدرس، دورۀ 5، ش4، ص 35-21. قاسم‌زاده، سید مرتضی (1390)، الزام‌ها و مسئولیت مدنی بدون قرارداد، چ7، تهران: میزان. قبولی درافشان، سید محمدمهدی (1389)، «مفهوم و مبانی قابلیت استناد قرارداد»، فصلنامۀ حقوق، مجلۀ دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، دورۀ40، ش1، ص 274-255. قربان‌پور، امیرمهدی (1391)، مسئولیت قراردادی (ماهیت و مبانی)، چ1، تهران: مجد. کاتوزیان، ناصر (1393الف)، الزام‌های خارج از قرارداد، ج1، چ13، تهران: دانشگاه تهران. -----------. (1393ب)، الزام‌های خارج از قرارداد، ج2، چ11، تهران: دانشگاه تهران. ---------- (1386)، توجیه و نقد رویۀ قضایی، چ3، تهران: نشر دادگستر. ------------ (1392)، عقود معین، ج1، چ12، تهران: شرکت سهامی انتشار. ------------ (1387)، قواعد عمومی قراردادها، ج4، چ3، تهران: شرکت سهامی انتشار. ------------ (1379)، گامی به سوی عدالت، ج2، چ1، تهران: انتشارات دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران. کاظمی، حمید (1393)، «بررسی اصول مسئولیت در حمل و نقل، از نظریه تا عمل؛ نگاهی به موضوع در نظام کامن‌لا»، نشریۀ مطالعات حقوق تطبیقی، دورۀ 5، ش1، ص 264-245. لورراسا، میشل (1375)، مسئولیت مدنی، مترجم: محمد اشتری، چ1، تهران: حقوقدان. لاو، دیوید (1390)، فرهنگ لغات حمل و نقل و لجیستیک، مترجم: آرش آرمون، چ1، تهران: دانشگاه جامع امام حسین (ع). محسنی، سعید و قبولی درافشان، سید محمدمهدی (1391)، «شرایط اعمال کنوانسیون قرارداد حمل و نقل بین‌المللی کالا از طریق جاده (CMR)»، فصلنامۀ دیدگاه‌های حقوق قضایی، دورۀ 17، ش58، ص 214-189. مرتضوی، عبدالحمید (1389)، حقوق تعهدات، تعهد به وسیله و به نتیجه، چ1، تهران: جنگل- جاودانه. نوین، پرویز (1392)، حقوق مدنی 4: مسئولیت مدنی تطبیقی ایران- فرانسه- انگلستان، چ1، تهران: گنج دانش. وحدتی شبیری، سید حسن (1385)، مبانی مسئولیت مدنی قراردادی (مطالعۀ تطبیقی در حقوق و فقه)، چ1، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی. ودیع حداد، فایز (1959)، «مسئولیة الناقل فی النقل البری»، المحاماة، السنةالأربعون، العدد 1، ص 177-159. هاشمی، سید احمدعلی (1389)، دامنۀ مسئولیت مدنی (با مطالعۀ تطبیقی در فقه اسلامی و حقوق فرانسه)، چ1، تهران: دانشگاه امام صادق (ع). هاشمی‌زاده، علیرضا (1378)، «مبنای مسئولیت متصدی حمل دریایی کالا؛ مقررات لاهه، هامبورگ و حقوق اسلامی»، فصلنامۀ پژوهشی دانشگاه امام صادق (ع)، ش9، ص 180-161. یزدانیان، علیرضا (1390)، «مبانی مسؤولیت مدنی متصدی در قراردادهای حمل و نقل کالا در حقوق ایران و فرانسه»، مجلۀ حقوقی دادگستری، سال57، ش73، ص 35-9. یزدانیان، علیرضا (1391)، «مطالعۀ تطبیقی طرح قاعدۀ مسئولیت مدنی ناشی از عمل غیر در حقوق ایران و فرانسه»،  فصلنامۀ حقوق، مجلۀ دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دورۀ 42، ش4، ص 268-249. ب) خارجی Berlingieri, Francesco (2009), «A comparative analysis of the Hague-Visby rules, the Hamburg rules and the Rotterdam rules», General Assembly of the AMD, Marrakesh, November, p.1-65. Bon-Garcin, Isabelle (2006), «The 50th Anniversary of the CMR Convention – Future and Perspectives of International Road Transport», Conclusions of the Symposium held at Deauville (France) – 18-19 May, p.698-714. Available at: www.unidroit.org/english/publications/.../2006-3-conclusions-e.pdf Carbonnier, Jean (1972), Droit civil, Les obligations, 7e éd., Presses Unversitaire de France. Clarke, Malcolm A. (2014), International Carriage of Goods by Road: CMR, 6th ed., CRC Press. Carr, Indira & Stone, Peter (2010), International trade law, 4th ed., London, Routledge-Cavendish. Colin,A., Capitant, H. & Julliot De la Morandière, L. (1966), Précis de Droit civil, Vol. 2, 4e éd., Paris, Dalloz. Cornu, Gérand (1992), vocabulaire juridique, 3e éd., Presses Universitaires de France. Court Case, Court AudienciaProvincialdeBarcelona(Sección15ª), Spain, 14/03/2012. Available at: http://www.idit.asso.fr/_private/moteur_cmr/jurisprudence/fiche.php?num=2(last visited: 2015/10/27) Damar, Duygu (2011), Wilful Misconduct in International Transport Law, Vol. 22 of Hamburg Studies on Maritime Affairs, Springer Science & Business Media. De Fos, Guillemette (2006), «Transporteurs, transporteurs ssuccessifs, transporteurs sous-traitants au sens de la CMR«, Communication écrite préparée pour les Actes du Symposium sur »Les 50 ans de la Convention CMR –Avenir et perspectives du transport international par route», tenu à Deauville (France), les 18-19 mai, p.648-651. Available at: 109.168.120.21/siti/Unidroit/index/pdf/XI-3-0648 Ellis Wild, Susan (2006), Webster's New World Law Dictionary, Webster's New World. Garner, Bryan A. (2009), Black's Law Dictionary, 9th ed., West. Giliker, Paula (2010), Vicarious Liability in Tort: A Comparative Perspective (Cambridge Studies in International and Comparative Law (No 69)), Cambridge University Press. Gautier, Gilles (2010), «Aperçu de la responsabilité contractuelle du fait d'autrui dans les litiges maritimes». Gazette de la Chambre, Lettre d’information de la Chambre arbitrale maritime de Paris, No21, hiver. Le grand Robert & Collins (2008), 3eéd., Harper Collins Publishers and Dictionnaires Le Robert. Lowe, David (2005), Intermodal freight transport, 1t ed., Elsevier Butterworth-Heinemann. Loewe, Roland (1976), «Commentary on the Convention 19 May 1956 on the Contract for the International Carriage of Goods by Road (CMR)», Available at: folk.uio.no/erikro/WWW/cog/commentaryCMR.pdf Marty, G. & Raynaud, P. (1988), Droit Civil, Les obligations, Vol.1, 2e éd., Paris, Sirey. Robert, Paul (2011), Le petit Robert, Paris, Le Robert. Schelin, Johan (n.d), «CMR Liability in a Law & Economics Perspective», Available at: www.juridicum.su.se/transport/Forskning/artiklar/Scandinavian.pdf Terré, François, Simler, Philippe, & Lequette, Yves (1996), Droit civil, Les obligations, 6e éd., Dalloz. Ulfbeck, Vibe (2004), «The Carrier's Liability for Third Parties for Theft and Robbery under the Danish Carriage of Goods by Road Act», Maritime and Transport Law, Stockholm, Jure, p.219-227. Van Dam, Cees (2013), European Tort Law, 2nd ed., OUP Oxford. _||_ 1. Abaslou, B. (2011), Civil responsibility (with comparative approach), ed. 1, Iran: Tehran: Mizan. (In 2. Amiri Ghaem Maghami, A. H., (1999), Law of Obligations, ed.1, Iran: Tehran: Mizan. (In Persian) 3. Andarz, D., Montazer, M. & Masoudi, F. (2012), "The Responsibility of a Navy Forwarding in Respect to a Passenger in Iran's Law (Comparative Study)", Civil Law Knowledge Journal, No. 1, pp. 75-83. (In Persian) 4. Badini, H. (2005), Philosophy of Civil Responsibility, ed.1, Iran: Tehran: Publication Co. (In Persian) 5. Bahrami Ahmadi, H. (2009), Civil Law 4, Responsibility, ed.1, Iran: Tehran: Mizan. (In Persian) 6. Berlingieri, Francesco (2009), "A comparative analysis of the Hague-Visby rules, the Hamburg rules and the Rotterdam rules", General Assembly of the AMD, Marrakesh, November, pp.1-65. 7. Bon-Garcin, Isabelle (2006), "The 50th Anniversary of the CMR Convention – Future and Perspectives of International Road Transport Conclusions of the Symposium held at Deauville (France) – 18-19 May, pp.698-714. Available at: www.unidroit.org/english/publications/.../2006-3- conclusions-e.pdf 8. Carbonnier, Jean (1972), Droit civil, Les obligations, 7e éd., Presses Unversitaire de France. 9. Carr, Indira & Stone, Peter (2010), International trade law, 4th .ed., London, Routledge-Cavendish. 10. Clarke, Malcolm A. (2014), International Carriage of Goods by Road: CMR, 6th.ed., CRC Press. 11. Colin,A., Capitant, H. & Julliot De la Morandière, L. (1966), Précis de Droit civil, Vol. 2, 4e éd., Paris, Dalloz. 12. Cornu, Gérand (1992), vocabulaire juridique, 3e éd., Presses Universitaires de France. 13. :Court Case, Court Audiencia Provincial de Barcelona (Sección 15ª), Spain, 14/03/2012. Available at http://www.idit.asso.fr/_private/moteur_cmr/jurisprudence/fiche.php?num=2last visited: ) (27/10/2015 14. DamarDuygu (2011),Wilful Misconduct in International Transport Law Vol. 22 of Hamburg Studies on Maritime Affairs.Springer Science & Business Media. 15. Darabpour, M. (2008), The Responsibilities out of Contract, ed.1, Iran: Tehran: Majd. (In Persian) 16. De Fos, Guillemette (2006), «Transporteurs, transporteurs ssuccessifs, transporteurs sous-traitants au sens de la CMR, Communication écrite préparée pour les Actes du Symposium sur “Les 50 ans de la Convention CMR –Avenir et perspectives du transport international par route», tenu à Deauville (France), les 18-19 mai, pp.648-651. Available at: 109.168.120.21/siti/Unidroit/index/pdf/XI-3-0648. 17. Ellis Wild, Susan (2006), Webster's New World Law Dictionary, Webster's New World. 18. Erfani, T. (2006), Civil responsibility of the carriers by road “Road-Rail”, ed.1, Iran: Tehran: Assar Andisheh. (In Persian). 19. Garner, Bryan A. (2009), Black's Law Dictionary, 9thed., West. 20. Gautier, Gilles (2010), «Aperçu de la responsabilité contractuelle du fait d'autrui dans les litiges maritimes». Gazette de la Chambre, Lettre d’information de la Chambre arbitrale maritime de Paris, No. 21, hiver. 21. Ghabouli Dorafshan, S. M. M. (2010), "The Concept and Basis of Opposability of Contract", Journal of Law, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Vol. 40, No.1, pp. 255-274. (In Persian) 22. Ghorbanpour, A. M. (2012), Contractual Liability (Nature and Basis), ed. 1, Iran: Tehran: Majd. (In Persian) 23. Giliker, Paula (2010), , Vicarious Liability in Tort: A Comparative Perspective Cambridge Studies in International and Comparative Law,, No69, Cambridge University Press. 24. Hashemi, S. A. A. (2010), The Domain of Civil Responsibility (with comparative study in Islamic jurisprudence and French law), Iran: Tehran: Imam Sadiq (AS) University. (In Persian) 25. Hashemi-Zadeh, A. (1999), "The Basis of the Responsibility of Maritime Transportation Carrier; The Hague, Hamburg and Islamic law", Journal of Imam Sadiq (AS) University, No. 9, pp. 161-180. (In Persian) 26. Hoseininejad, H. (2010), Civil responsibility, ed.1, Iran: Tehran: Majd. (In Persian) 27. Isanlou, M. (2003), Terms limitative and exemptive from responsibility in contracts, ed.1, Iran: Tehran: Publication Co. (In Persian) 28. Iseyi Tafreshi, M. & Kamiyar, M. R. (2001), "The basis of the Responsibility of the International Transportation Commodity Carrier and its Comparison with Iranian Law," Modares Journal, Vol. 5, Issue 4, pp. 21-35. (In Persian) 29. Jabbari, M., Hassannejad, M. & Velai, N. (2014), "Study the Exemptions from Liability of the Carrier the Goods by Road and the Conditions of Reference to them in the Convention on the International Carriage of Goods (CMR) ", Journal of Private Law, No. 7, pp. 39-72. (In Persian) 30. Jafari, F. (2009), "Comparative study of the nature and basis of responsibility of carriers in international conventions and Iranian law", Journal of Legal Research, No.15, pp. 57-82 . (In Persian) 31. Jordan, P. (2006), Analysis of Judicial procedure on Civil Responsibility, Translated by: Adib, M., ed. 1, Iran: Tehran: Mizan. (In Persian) 32. Katouzian, N. (2007), justification and critique of Judicial procedure, ed.3, Iran: Tehran: Dadgostar Publication. (In Persian) 33. Katouzian, N. (2008), General Rules of Contract, Vol. 4, ed.3, Iran: Tehran: Publication Co. (In Persian) 34. Katouzian, N. (2013), Determinate Contracts, Vol.1, ed.12, Iran: Tehran: Publication Co. (In Persian) 35. Katouzian, N. (2014 A), Non-contractual obligations, Vol.1, ed.13, Iran: Tehran: University of Tehran. (In Persian) 36. Katouzian, N. (2014 B), Non-contractual obligations, Vol. 2, ed.11, Iran: Tehran: Tehran University. (In Persian) 37. Katouzin, N. (2000), A Step to Justice, Vol. 2, ed.1, Iran Tehran: Publication of the Faculty of Law and Political Science of Tehran University. (In Persian) 38. Kazemi, H. (2015), "Study of the Principles of Responsibility in Transportation, from theory to practice; A look at the subject in the Common Law System", Comparative Law Studies, Vol. 5, No.1, pp. 245-264. (In Persian) 39. Khedmatgosar, M. (2010), obligation to security in Contracts, ed.1, Iran: Tehran: Jangal- Javdaneh. (In Persian) 40. Lawe, D. (2011), Dictionary of Transportation and Logistics, translated by: Armon, A., ed.1, Iran: Tehran: Imam Hussein (AS) University. (In Persian) 41. Le grand Robert & Collins (2008) 3e ,(éd., Harper Collins Publishers and Dictionnaires Le Robert. 42. Loewe, Roland (1976), "Commentary on the Convention 19 May 1956 on the Contract for the International Carriage of Goods by Road, (CMR), Available at: folk.uio.no/erikro/WWW/cog/commentaryCMR.pdf 43. Lourassa, M. (1996), Civil Responsibility, translated by: Ashtari, M., ed.1, Iran: Tehran: Hoghoughdan. (In Persian) 44. Lowe, David (2005), Intermodal freight transport, 1t.ed., Elsevier Butterworth-Heinemann 45. Marty, G. & Raynaud, P. (1988), Droit Civil, Les obligations, Vol.1, 2e éd., Paris, Sirey. 46. Mohseni, S. & Ghabouli Dorafshan, S. M. M. (2012), "Conditions of applying the Convention on the International Carriage of Goods by Road (CMR)", Viewpoints of Judicial Law Journal, Vol. 17, No. 58, pp. 189-214. (In Persian) 47. Mortazavi, A. (2010), Law of Obligations, ed.1, Iran: Tehran: Jangal-Javdaneh. (In Persian) 48. Novin, P. (2013), Civil law 4: Comparative Civil Responsibility of Iran-France-UK, Iran: Tehran: Ganj Danesh. (In Persian) 49. Qasemzadeh, S. M. (2011), Obligations and responsibilities without a contract, ed. 7, Iran: Tehran: Mizan. (In Persian) 50. Robert, Paul (2011), Le petit Robert, Paris, Le Robert. 51. Sadat Hosseini, S. H., (2005), "Study the basis of the responsibility of the carrier the goods by road in the Convention on the International Carriage of Goods by Road (CMR Convention) and its comparison with Laws of Iran and Britain ", Journal of Legal Research, No. 42, pp. 199-299. (In Persian) 52. Safaee, S. H. & Rahimi, H. (2009), Civil responsibility, ed.1, Iran: Tehran: Mizan. (In Persian) 53. Salehi, M. (2012), "Responsibility of the Carrier the Goods by road in Afghanistan's law in accordance with the CMR Convention", Master's thesis for private law, directed by Dr. Emami Poor, University of Ahlul-Bayt (AS). (In Persian) 54. Samawati, H. (2014), Business Contracts, ed.1, Iran: Tehran: Jangal-Javdaneh. (In Persian) 55. :Schelin, Johan (n.d.), "CMR Liability in a Law & Economics Perspective", Available at www.juridicum.su.se/transport/Forskning/artiklar/Scandinavian.pdf 56. Schmitthoff, Clive M. (1999), International Trade Law, translated by Akhlaghi, B. et al., Vol. 2, Ed. 1, Iran: Tehran: Samt. (In Persian) 57. Terré, François, Simler, Philippe, & Lequette, Yves (1996), Droit civil, Les obligations, 6e éd., Dalloz. 58. Ulfbeck, Vibe (2004), "The Carrier's Liability for Third Parties for Theft and Robbery under the Danish Carriage of Goods by Road Act, Maritime and Transport Law, Stockholm, Jure, pp.219-227 59. Vahdati Shobeiri, S. H. (2006), Basis of Contractual Civil Responsibility (Comparative Study in Law and Fiqh), Iran: Qom: Islamic Research Center of Science and Culture. (In Persian) 60. Van Dam, Cees (2013), European Tort Law, 2nd.ed., OUP Oxford 61. Wadey Haddad, F. (1959), "Responsibility of carrier in Land transport", Law Firm, Forty-Year, No. 1, pp. 157-177. (In Arabic) 62. Yazdanian, A. (2011), "The basis of Civil Liability of Carrier in Contracts of the Carriage of Goods, in Iran and France Law", Law Journal of the Judiciary, Vol. 57, No. 73, pp. 9-35. (In Persian) 63. Yazdanian, A. (2012), "Comparative study of the presentation of rule of Civil Liability for acts of others, in Iran and France Law", Journal of Faculty of Law and Political Science of Tehran University, Vol.42, Issue 4, pp. 249-268. (In Persian)
Comp Law Rev دانشگاه تهران مطالعات حقوق تطبیقی 1735-496X دانشگاه تهران 75 10.22059/jcl.2017.228384.633457 حقوق مدنی ابعاد مفهومی وارانتی در حقوق قراردادها با رویکرد تطبیقی ابعاد مفهومی وارانتی در حقوق قراردادها با رویکرد تطبیقی محقق داماد سید مصطفی استاد دانشکدۀ حقوق دانشگاه شهید بهشتی تهران ساعت‌چی علی دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه شهید بهشتی تهران 23 09 2017 8 2 733 758 23 02 2017 28 08 2017 Copyright © 2017, دانشگاه تهران. 2017 https://jcl.ut.ac.ir/article_65167.html

وارانتی در خاستگاه اصلی خود، انگلیس، دارای مفهومی ابهام‌آلود بوده و در معانی مختلف به‌کار رفته است؛ درحالی که در حقوق ایالات متحدۀ امریکا یک تعهد تضمینی در خصوص مقابله با عیوب حقوقی و مادی کالا در قرارداد معرفی شده است که به صورت قانونی در هنگام بیع و به صِرف عرضۀ کالا ایجاد می‌شود. مفهوم اخیر از وارانتی به‌گونه‌ای است که در دنیای تجارت داخلی و بین‌المللی، چنین تعهدی به‌عنوان یکی از بندهای مهم قراردادی و یکی از مؤثرترین ابزارها برای مقابله با عیوب حقوقی و مادی کالا شمرده می‌‌شود؛ چراکه با وجود وارانتی، نه‌تنها عیوب (حقوقی و مادی) مربوط به زمان قرارداد تضمین می‌شود، بلکه چنین تعهدی ناظر به تضمین مالکیت و کیفیت کالا در آینده است. مسئله‌ای که در پژوهش حاضر با آن روبرو هستیم، این است که با وجود کاربرد این نهاد حقوقی در حوزۀ معاملات تجاری کالا، مالکیت فکری و نیز حوزۀ بیع مصرفی، هنگام قرار گرفتن در کنار سایر تعهدات همچون گارانتی، ابعاد مختلف مفهومی آن نیازمند تبیین بیشتر است. بنابراین در این پژوهش ضمن مطالعۀ مفهوم وارانتی در نظام حقوق کامن‌لا، به مطالعۀ ساختاری وارانتی و بررسی اوصاف و ماهیت حقوقی این تعهد و همچنین تفکیک آن از سایر مفاهیم مشابه پرداخته شده است.

 اظهارات قراردادی تضمین کیفیت تضمین مالکیت گارانتی وارانتی الف) فارسی و عربی - کتاب‌ها و مقاله‌ها احسنی فروز، محمد (1392)، حقوق انتقال فناوری، چ1، تهران: نشر دادگستر. امینی، منصور و ابراهیمی، یحیی (1390)، «حسن‌نیت در قراردادها: از نظریه تا عمل؛ نگاهی به موضوع در نظام حقوقی کامن‌لا»، مجلۀ مطالعات حقوق تطبیقی، دورۀ 2، ش2، ص 43-23. انصاری، مرتضى‌بن محمد امین (1415ق)، کتاب المکاسب، ج3، چ1، قم: کنگرۀ جهانى بزرگداشت شیخ اعظم انصارى. بابائی، ایرج (1393)، حقوق بیمه، (ویراست دوم)، چ9، تهران: انتشارت سمت. باریکلو، علی‌رضا (1395)، «تحلیل رویکرد حقوق اسلام و فرانسه به ضمان. درک»، مجلۀ حقوق خصوصی، دورۀ 13، ش1، ص 21-1. بهرامی احمدی، حمید (1386)، حقوق مدنی کلیات عقود و قراردادها، چ2، تهران: نشر میزان. بحر‌العلوم، محمدبن محمدتقى (1403ق)، بلغة الفقیه، ج2، چ4، تهران: منشورات مکتبة الصادق. تفرشی، محمدعیسی و مرتضوی، عبدالحمید (1389)، «مطالعه تطبیقی تعهد به وسیله و به نتیجه در فقه، حقوق فرانسه و ایران»، فصلنامۀ فقه و مبانی حقوق، ش15 ،سال پنجم، ص 32-11. جعفرزاده، میرقاسم و ملائی کندلوس، فخر‌الله (1391)، «اﺳﺘﻘﻼل ﺗﻌﻬﺪ اﻧﻄﺒﺎق ﮐﺎﻻﻫﺎ ﺑﺎ ﻗﺮارداد از ﺗﻌﻬﺪ ﺗﺤﻮﯾﻞ ﺑﺎ ﺗﮑﯿﻪ ﺑﺮ ﮐﻨﻮاﻧﺴﯿﻮن ﺑﯿﻊ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ و فقه امامیه»، ﻓﺼﻠﻨﺎﻣۀ ﭘﮋوﻫﺶﻫﺎی ﻓﻘﻪ و ﺣﻘﻮق اﺳﻼﻣﯽ /ﺳﺎل ﻧﻬﻢ، ش30 ، دورۀ زﻣﺴﺘﺎن، ص 74-51. حکیم، سید محسن (1416ق)، مستمسک العروة الوثقى، ج13، چ1، قم: مؤسسة دارالتفسیر. خالقی، علی (1395)، نکته‌ها در قانون آیین دادرسی کیفری، چ7، تهران: انتشارات شهر دانش. خوئى، سید ابو‌القاسم (1409ق)، مبانی العروه الوثقى، ج2، چ1، قم: منشورات مدرسة دار‌العلم- لطفى. حسینی مقدم، سید عسگری (1386)، «تحلیل فقهی و حقوقی تعلیق در قراردادها»، فصلنامۀ پژوهش‌های فقه و حقوق اسلامی، ش10، ص 20-7. حیاتی، علی‌عباس (1393)، «تعهدات تبعی قراردادی در حقوق مدنی ایران و فرانسه»، دانش حقوق مدنی، سال سوم، ش1، ص 34-27. رسوق، محسن (1390)، تسلیم مبیع و ثمن، چ 1، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع). صفایی، سید حسین؛ کاظمی،محمود؛ عادل، مرتضی؛ میرزانژاد، اکبر (1390)، حقوق بیع بین‌المللی، چ3، تهران: انتشارات دانشگاه تهران. صادقی، محمود؛ جعفر‌زاده، میرقاسم؛ احسنی افروز، محمد (1390)، «تعهدات و الزامات طرفین در قرارداد انتقال فناوری و تطبیق آن با حقوق ایران،کامن‌لا و برخی نظام‌های حقوقی دیگر»، پژوهش حقوق تطبیقی، دورۀ 5، ش3، ص 112-93. طباطبایی ﻳﺰﺩﻱ، ﺳﻴﺪ ﻣﺤﻤﺪﻛﺎﻇﻢ (1419ق)، العروه الوثقی، چ1، قم: دفتر انتشارات اسلامی. طالب احمدی، حبیب (1389)، «ﻗﻬﺮی ﻳﺎ ﻗﺮاردادی ﺑﻮدن ﻣﺴﻮوﻟﻴﺖ ﻣﺪﻧﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺿﻤﺎن درک»، ﻣﺠﻠۀ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺣﻘﻮﻗﻲ داﻧﺸﮕﺎه ﺷـﻴﺮاز ،دورۀ دوم، ش1، ﺑﻬﺎر و ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن، ص 210-185. طاهرى، حبیب‌الله (1418ق)، حقوق مدنى، ج4، چ2، قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعۀ مدرسین حوزۀ علمیۀ قم. عبدی‌پور فرد، ابراهیم (1392)، «گارانتی و تضمین کیفیت کالا مطالعه تطبیقی الگوهای موجود و راه حل‌های مطلوب،» حقوق اسلامی، سال دهم، ش36، بهار، ص 96-65. علامه حلّى، حسن‌بن یوسف‌بن مطهر اسدى (1414ق)، تذکرة الفقهاء ج14، چ1، قم: مؤسسۀ آل البیت علیهم السلام. کاتوزیان، ناصر (1390)، الزام‌های خارج از قرارداد ( قواعد عمومی)، ج1، چ 9، تهران: انتشارات دانشگاه تهران. ----------- (1389)، نظریه عمومی تعهدات، چ5، تهران: انتشارات میزان. ----------- (1387)، حقوق مدنی عقود معین، ج1، چ10، تهران: شرکت سهامی انتشار. کاظمی نجف‌آبادی، عباس و بیات، زهرا (1395)، «ماهیت تضمینهای پیمانکاری و نحوۀ ضبط و شرایط مطالبۀ ضمانت‌نامه‌ها در حقوق ایران و قراردادهای نمونۀ فیدیک»، مطالعات حقوق تطبیقی 2، ش7 دورۀ 9315، پاییز و زمستان ص 661-612.. محقق داماد، سید مصطفی (1388)، «تحولات اجتهاد شیعی: مکتب‌ها، حوزه‌ها و روش‌ها (احکام تکلیفی و احکام وضعی از نظر محقق خراسانی)»، مجلۀ تحقیقات حقوقی، ش50، دورۀ پاییز و زمستان، ص 48-25. --------------------- (1388)، نظریه عمومی شروط، چ1، تهران: نشرعلوم اسلامی. --------------------- (1390)، قواعد فقه (بخش مدنی)، چ‌1، تهران: نشر علوم اسلامی. ﻣﻮﺳﻮﻱ ﺧﻤﻴﻨﻲ، ﺳﻴﺪ ﺭﻭﺡ‌ﺍﷲ (بی‌تا)، ﻛﺘﺎﺏ ﺍﻟﺒﻴﻊ، بی‌چا، ﻗﻢ: ﺩﺍﺭﺍﻟﻌﻠﻢ عبد‌الرحمان، محمود (بی‌تا)، معجم المصطلحات و الألفاظ الفقهیه، ج2، بی‌چا. محمدی، پژمان و شنیور، قادر (1392)، «بررسی ابعاد حقوقی گارانتی»، مجلۀ حقوق خصوصی، دورۀ 10، پاییز و زمستان، ش2، ص 237-211. محمدی، پژمان (1391)، «ﺿﺮورت ﻗﻬﺮی داﻧﺴﺘﻦ ﺿﻤﺎن درک»، دوﻓﺼﻠﻨﺎﻣۀ ﺣﻘﻮﻗﯽ داﻧﺶ و ﭘﮋوﻫﺶ دورۀ اول، پاییز، ش2، ص 222-185. - قوانین و مقررات قانون مدنی ایران مصوب 1307 قانون حمایت از مصرف‌کننده مصوب 1386 آیین‌نامۀ اجرایی حمایت از مصرف‌کنندگان خودرو مصوب 1395 ب) خارجی - Books and Articles Ames, J. B, (1888) »the History of Assumpsit. I. Express Assumpsit«, Harvard Law Review, Vol. 2, No. 1, pp. 1-19. Atiyah, P. S, (2001) the sale of goods, 10th Edition, Longman, England. Audit, Bernard, (1990) la vente international de merchandises, L.G.D.J, Paris. Azéma, J, ET Galloux, J.-C., (2011) Droit civil, 3è éd. Dalloz, Paris. Bade, Donna, (2015) »Export/import procedures and Documentation«, published by Division of American management association international. Bennett, Howard, (2006) the Law of Marine Insurance, London: Oxford University Press. Breesé, P,) 2004), Droit civil, Gualino, Paris. Byrne, Noel & Amanda McBratney,(2005) Licensing Technology, Negotiating & Drafting Technology Transfer Agreements, 3rd Edition, Jordans  Publishing Limited. Campbell black, Henry, (1968) Black's law Dictionary, revised 5th Edition by the publisher's editorial staff, west publishing co. Chappel, David, Derek Marshall Powell-Smith Vincent Cavender Simon, (2001) Building Contract Dictionary, Third Edition, published by Blackwell Science. Chu Jonahing and Chintagunta Pradeep K., (2011) »an Empirical Test of Warranty Theories in the U.S. Computer Server and Automobile Markets«, Journal of Marketing, Vol. 75, No. 2. Code civil, commente, (2015) dalloz, Paris.  Davies ,E, (2011) »Commercial law 202 paper 2« (insurance, arbitration, mediation and marketing, ,available at  https://www.ru.ac.za/media/rhodesuniversity Dobb, Brian M.,(2016)»Understanding the Law of Construction Warranties in Tennessee« , Tennessee Bar Journal, Vol. 52, Issue 12. Dunfee, Thomas W., Gibson, Frank F, Blackburn John, Whitman Douglas, Mc Carty F. William and Brennan A Bartlvy, (1989) Modern Business Law, 2nd Edition, Random House Business Division, New York. Elliott Catherine and Quinn Frances, (2009.) Contract Law, 7 Th Edition, Pearson Education Limited, England. Fisher, James C., (2015) »Uncertainty, Opportunism and the Intermediate Term: The Hong Kong Fir Principle in English and Irish Contract Law«, 14 Hibernian L.J. 96, 110. Geoffrey, Heal, (1976) »The Demand for Products of Uncertain Quality," in Equilibrium and Disequilibrium in Economic Theory«, G. Schwodiauer, ed. Dordrecht, Holland: Reidel Cor poration. Jones, Glower W. Smith, Currie & Hancock, Georgia, Atlanta, (1989) »Warranties in International Sales: UN Convention on Contracts for the International Sale of Goods Compared to the US Uniform Commercial Code on Sales«, International Bar Association, London available at www.cisg.law.pace.edu. Kutner, William R. (1977), »Consumer Product Warranties under the Magnuson-Moss Warranty Act and the Uniform Commercial Code«, Cornell law review, volume 62. Lynn James T. , (1970) »warranty and guaranty«, Antitrust Law Journal, Vol. 39, No. 4, Annual Metting St. Louis, Missouri August 9-11. Mackendrick, Evan, (2014), Contract law text cases and materials, 6th Edition, Oxford university press. Manfred, Lowisch (2003) NW Law of Obligations in Germany, Ritsumeikan Law Review No. 20. Marchese, David, (2009) »Warranties and covenants in IP licenses«, Journal of Intellectual Property Law & Practice, Vol. 4, No. 3. Marlin U. Thomas, (2006) »Reliability and Warranties: Methods for Product Development and Quality Improvement«, Taylor & Francis Group. N. Jack and D. N. P., (2007) »A Flexible Extended Warranty and Related Optimal Strategies Murthy«, The Journal of the Operational Research Society, Vol. 58, and No. 12. Nicholas, Christine E., Chtd (2014)»Comparing the UN Convention on Contracts for the International Sale of Goods to UCC Article 2«,  available at www.moffatt.com. Nowka, Richard h. (2016),» oral express warranties: how to convince a court to uphold the warranty«, Drake Law Review, Vol. 64, Issue 3. Parisi, Francesco, (2004)» The Harmonization of Legal Warranties in European Law: An Economic Analysis« American Journal of Comparative Law, 52 (spring). Pester, William C. (1966), »The Contractual Aspect of Consumer Protection: Recent Developments in the Law of Sales Warranties«, Michigan Law Review, and Vol. 64, No. 7, Published by: The Michigan Law Review Association. Racine Jean-Baptiste, Saturnine- Laguionie Laura, Tenenbaum Alien  and Wicker Guillaume ,(2008)European contract law Materials for a Common Frame of Reference: Terminology, Guiding Principles, Model Rules, European law publishers .  Rahman, Anisur - Gopinath Chattopadhyay, (2015) »Long Term Warranty and After Sales Service Concept, Policies and Cost Models«, Springer-Verlag, London.  Saunders, Kurt m., (2015) »Can you ever disclaim an express warranty? « Journal of Business, Entrepreneurship and the Law 9 J. Bus. Saunders, Kurt M., (2015) »Can You Ever Disclaim an Express Warranty«, 9 J. Bus. Entrepreneurship & L. 59, 72. Schlechtrem ,Peter , translated by Thomas, Geoffey (1998) ,»Commentary on the UN Convention on the International Sale of Goods« (CISG),2d Edition ,London, oxford university press. Smythe, Donald J. (2016), »clearing the clouds on the CISG's warranty of title«, Northwestern Journal of International Law & Business. Soyer, Baris, (2001). Warranties in marine insurance, Cavendish Publishing Limited, First edition London Sydney. Stasney, John, (1974) »UCC implied warranty of merchantability and used goods«, Baylor law review Journal, Baylor university law school. Stevenson, Janet W.  , (2014) »the unfulfilled promise of the Magnusson-moss warranty act«, 18 Lewis & Clark L. Rev. 155, 214. Steverson, Janet W, (2014) »The Unfulfilled Promise of the Magnuson-Moss Warranty Act«, Lewis & Clark Law Review, Vol. 18, Issue 1. Trentacosta, John R.; Ellis, Nicholas J., (2017)»Warranty Dispute Litigation: Five Critical Issues«, 96 Mich. B.J. 32, 35 Provided by: University of Washington Law Library. Vivant, M. ET Bruguière, J.-M, (2012) Droit contractuel, 4è éd. Dalloz, Paris. Walker, Peter,(2001)»Practice Notes on Consumer Law«, Fourth Edition, Cavendish publishing on limited, London. Watchorn, Alena and Winborn, Richard) 2008), »Covering the risks Warranty and indemnity« insurance, http://www.willis.com/Documents/Publications/Services/Mergers_and_Acquisitions/PLC_Article_Final_Version. /PLC_Article_Final_Version. White, John Turner, (1938)»Insurance. Warranty of Goods as Insurance Contract«, Virginia Law Review, Vol. 25, No. 2, pp. 238-239.      - Legislations and regulations Directive 1999/44/EC Hire-purchase Act Revised Edition 2012 [1982] Magnuson–Moss Warranty Act 1975 Marine Insurance Act Revised Edition 2015 [1906] Sale of goods 1979 Uniform Commercial Code1964 United Nations Convention on Contracts for the International Sale of goods 1980  _||_ Books and Articles: Abdeipour, Abrahim, (2013), Guaranty and assurance of product quality, Comparative study of current types and appropriate solutions,Jurnal of Islamic law, Vol 10,No.36,pp.65-96. (In Persian). Abdoalrahman, Mahmoud, (n.d) Moajam almostalahat and alfaze feqhei, Vol.2, (In Arabic). Ahsaniforouz, Mohammad, (2013) technology transfer law, 1st Edition, Tehran, Dodgostar publication. (In Persian).  Allame Helli, (1993), Tazkeratol foqaha, Vol.14, 1st Edition, Qom, Alolbeyt Publication, (In Arabic). Ames, J. B, (1888) the History of Assumpsit. I. Express Assumpsit, Harvard Law Review, Vol. 2, No. 1, pp. 1-19. Amini, Mansour, and Ebrahimi, yahya, (2011) Good faith in contracts: from theory to practice, subjection to common law, Comparative law studies journal, Vol 2, no.2, pp.23-43. (in Persian)  Andrews, Geraldine Mary, Millett, Richard, (2011) Law of Guarantee, Sweet & Maxwell, Six Edition, London. Ansari,Morteza(1998), ketab Al Makaseb, Vol 3,1st Edition, Qom, universal congress of sheikh Ansari Commemoration. (in Arabic) Atiyah, P. S, (2001) the sale of goods, 10th Edition, Longman, England. Audit, Bernard, (1990) la vente international de merchandises, L.G.D.J, Paris. Azéma, J, et Galloux, J.-C., (2011) Droit civil, 3è éd., Dalloz, Paris. Babaee, Eiraj, (2014), Insurance law, 2nd Edition, Tehran, Samt publication. (in Persian)  Bade, Donna, (2015) Export/import procedures and Documentation, published by Division of American management association international. Baherololoum, Mohammad,(1986), Bolghato Al Faghih, Vol.2, 4th Edition, Tehran, Manshorat maktabatol sadegh Publication.(in Arabic) Bahrami ahmadi, Hamid, (2007), Civil law, General about contracts, 2nd Edition, Mizan Publication. (in Persian)  Barikloo,Alireza,(2016), Islamic law and French law approach to  zaman darak, Private law journal, Vol.13,No 1,pp.1-21. (in Persian)  Bennett, Howard, (2006) the Law of Marine Insurance, London: Oxford University Press. Breesé, P,) 2004), Droit civil, Gualino, Paris. Byrne, Noel & Amanda McBratney,(2005) Licensing Technology, Negotiating & Drafting Technology Transfer Agreements, 3rd Edition, Jordans  Publishing Limited. Campbell black, Henry, (1968) M A, Black's law Dictionary, revised 5th Edition by the publisher's editorial staff, west publishing co. Chappel, David, Derek Marshall Powell-Smith Vincent Cavender Simon, (2001) Building Contract Dictionary, Third Edition, published by Blackwell Science. Chu Jonahing and Chintagunta Pradeep K., (2011) an Empirical Test of Warranty Theories in the U.S. Computer Server and Automobile Markets, Journal of Marketing, Vol. 75, No. 2. Code civil, commente, (2015) dalloz, Paris.  Davies ,E, (2011) Commercial law 202 paper 2 (insurance, arbitration, mediation and marketing, ,available at  https://www.ru.ac.za/media/rhodesuniversity Dobb, Brian M.,(2016)Understanding the Law of Construction Warranties in Tennessee , Tennessee Bar Journal, Vol. 52, Issue 12. Elliott Catherine and Quinn Frances, (2009.) Contract Law, 7th Edition, Pearson Education Limited, England. Fisher, James C., (2015) Uncertainty, Opportunism and the Intermediate Term: The Hong Kong Fir Principle in English and Irish Contract Law, 14 Hibernian L.J. 96, 110. Geoffrey ,Heal, (1976) "The Demand for Products of Uncertain Quality," in Equilibrium and Disequilibrium in Economic Theory, G. Schwodiauer, ed. Dordrecht, Holland: Reidel Cor poration. Hakim, seyyed Mohsen, (1999), Mostamsake orvatol vosqa, Vol.13, 1Edition, Qom, Darol Tafsir Publication, (in Arabic). Hayati, Ali abbas, (2014), Subordinate obligation in Iranian civil law and French law, Journal to civil law science, Vol.3, No.1, pp.27-34, (In Persian). Hoseyni moqaddam, seyyed Asgari,(2007), Jurisprudence and legal analysis of suspension in contract, Jurisprudence and legal Islamic research’s quarterly,No.10,pp.7-10.(In Persian). Jafarzade,Mirqasem,Fakhrolah,Mollaee kandeloos,(2011),Independence of conformity of products with contracts from obligation to delivery with emphasis to Islamic Jurisprudence and CISG,Islamic Jurisprudence and law research’s quarterly, Vol.9,No.30,pp.51-74. (In Persian). Jones, Glower W. Smith, Currie & Hancock, Georgia, Atlanta, (1989) Warranties in International Sales: UN Convention on Contracts for the International Sale of Goods Compared to the US Uniform Commercial Code on Sales, International Bar Association, London available at www.cisg.law.pace.edu. Katouzian, Naser, (2010), General theory of obligations, 5th Edition, Tehran, Mizan Publication, (In Persian). Katouzian, Naser, (2011), Torts (General rule), Vol.1, 9th Edition, Tehran, Tehran University Publication, (In Persian). Katouzian, Naser,(2008), Civil law, Specific contracts,Vol.10, Tehran, Sahami Enteshar Corporation Publication, (In Persian). Kazemei Najaf abadei, Abbas, (2016), Nature of contractor assurance and modes of seizure and sleekness of assurance in Iranian law and sample contract of Fidic, Journal of comparative studies, Vol.7, No.15, pp.612-661. (In Persian). Khaleqi, Ali, (2016), Point in Criminal procedure law, Tehran, Shahr Danesh Publication, (In Persian). Khoei, seyyed Abolghasem, (1988), Mabani orvatol vosqa, Vol.2, First Edition, Qom, Manshorat madrese darol Elm Publication, (In Arabic).    Kutner, William R. (1977), Consumer Product Warranties under the Magnuson-Moss Warranty Act and the Uniform Commercial Code, Cornell law review, volume 62. Lynn James T. , (1970) warranty and guaranty, Antitrust Law Journal, Vol. 39, No. 4, Annual Metting St. Louis, Missouri August 9-11. Mackendrick, Evan, (2014), Contract law text cases and materials, 6th Edition, Oxford university press. Manfred, Lowisch (2003) Nw Law of Obligations in Germany, Ritsumeikan Law Review No. 20. Marchese, David, (2009) Warranties and covenants in IP licenses,Journal of Intellectual Property Law & Practice, Vol. 4, No. 3. Marlin U. Thomas, (2006) Reliability and Warranties: Methods for Product Development and Quality Improvement, Taylor & Francis Group. Mohammad, Pejman, Compulsory Necessary of Zamane darak, Legal knowledge and research quarterly, Vol.1, No.2, pp.185-222, (In Persian). Mohammad, Pejman, Shenivar, Qhder, Analysis of legal dimension of Guaranty, Journal of private law, Vol.2, No.10, pp.211-237. (In Persian). Mohaqeq Damad, seyyed Mostafa, (2011), Jurisprudence rules (civil section), 1 Edition, Tehran, Oloom Eslami Publication, (In Persian). Mohaqeq Damad, seyyed Mostafa,(2009) Evolution of Shiite Jurisprudence, ideologies topics and methods, compulsory and postural rules in view of Mohaqeq Khorasanei,Journal of legal research,No.50,pp.25-48, (In Persian). Mohaqeq Damad, seyyed Mostafa,(2009), General theory of conditions, 1st Edition, Tehran, Oloom Eslami Publication, (In Persian). Mousavi Khomeini, seyyed Rohallah, (n.d), ketabol beya, Qom, Darol Elm Publication, (In Arabic). N. Jack and D. N. P., (2007) A Flexible Extended Warranty and Related Optimal Strategies Murthy, The Journal of the Operational Research Society, Vol. 58, and No. 12. Nicholas, Christine E., Chtd (2014)Comparing the UN Convention on Contracts for the International Sale of Goods to UCC Article 2,  available at www.moffatt.com. Nowka, Richard h. (2016), oral express warranties: how to convince a court to uphold the warranty, Drake Law Review, Vol. 64, Issue 3. Parisi, Francesco, (2004)"The Harmonization of Legal Warranties in European Law: An Economic Analysis," American Journal of Comparative Law, 52 (spring). Pester, William C. (1966), The Contractual Aspect of Consumer Protection: Recent Developments in the Law of Sales Warranties, Michigan Law Review, and Vol. 64, No. 7, Published by: The Michigan Law Review Association. Racine Jean-Baptiste, Saturnine- Laguionie Laura, Tenenbaum Alien  and Wicker Guillaume ,(2008)European contract law Materials for a Common Frame of Reference: Terminology, Guiding Principles, Model Rules, European law publishers .  Rahman, Anisur - Gopinath Chattopadhyay, (2015) Long Term Warranty and After Sales Service Concept, Policies and Cost Models, Springer-Verlag, London.  Rasoq, Mohsen, (2011), Delivery of subject of sale and price, First Edition, Tehran, Imam Sadeq University Publication, (In Persian). Sadeqi, Mahmoud, Jafarzade, Mirgasem, Ahsani forouz,Mohammad,(2011), Obligations and requirements of parties in technology transfer contracts and adaption in Iranian law, common law and some other legal system, Journal of Comparative Reserchs, Vol.5,No.3, pp.93-112,(In Persian). Safei, Seyyed Hoseyn and other, (2011), International sale law, 3rd Edition, Tehran, Tehran University Publication, (In Persian). Saunders, Kurt m., (2015) Can you ever disclaim an express warranty? Journal of Business, Entrepreneurship and the Law 9 J. Bus. Saunders, Kurt M., (2015) Can You Ever Disclaim an Express Warranty, 9 J. Bus. Entrepreneurship & L. 59, 72. Smythe, Donald J. (2016), clearing the clouds on the CISG's warranty of title, Northwestern Journal of International Law & Business. Soyer, Baris, (2001). Warranties in marine insurance, Cavendish Publishing Limited, First edition London Sydney. Stasney, John, (1974) UCC implied warranty of merchantability and used goods, Baylor law review Journal, Baylor university law school. Stevenson, Janet W.  , (2014) the unfulfilled promise of the Magnusson-moss warranty act, 18 Lewis & Clark L. Rev. 155, 214. Steverson, Janet W, (2014) The Unfulfilled Promise of the Magnuson-Moss Warranty Act Lewis & Clark Law Review, Vol. 18, Issue 1. Tabtabei yazdi, seyyed Mohammad kazem, (1998), Al orvatol vosqa, First Edition, Qom, office of Islamic Publication, (In Arabic). Tafreshi,Mohammad Esa,Mortazavi,Abdol hamid,(2010), Comparative study of obligation  means and obligation to achieve result in Islamic Jurisprudence Iranian and French law, Jurisprudence and legal basic,Vol.5,No.15pp.11-32. (in Persian)  Taheri, Habibolah, (1997), Civil law, Vol. 4, 2 Edition, Qom, Islamic Office of letter Publication, (In Persian). Taleb Ahmadi, Hbib, (2010), compulsory or contractual of tort due zamane dark, Journal of legal Studies Shiraz University, Vol.2, No.1, pp.105-210, (In Persian). Trentacosta, John R.; Ellis, Nicholas J., (2017) Warranty Dispute Litigation: Five Critical Issues, 96 Mich. B.J. 32, 35 Provided by: University of Washington Law Library. Vivant, M. ET Bruguière, J.-M, (2012) Droit contractuel, 4è éd. Dalloz, Paris. Walker ,Peter,(2001)Practice Notes on Consumer Law, Fourth Edition, Cavendish publishing on limited, London. Watchorn, Alena and Winborn, Richard) 2008), Covering the risks Warranty and indemnity insurance, http://www.willis.com/Documents/Publications/Services/Mergers_and_Acquisitions/PLC_Article_Final_Version. White, John Turner, Insurance. Warranty of Goods as Insurance Contract, Virginia Law Review, Vol. 25, No. 2 (Dec., 1938), pp. 238-239. Legislations and regulations: Directive 1999/44/EC Executive Regulation of Protection of Consumers of Vehicles (2016) Iranian civil code (1928). Magnuson–Moss Warranty Act (1975) Protection of Consumer code (2007). Sale of goods (1979) Uniform Commercial Code(1964) United Nations Convention on Contracts for the International Sale of goods (1980)
Comp Law Rev دانشگاه تهران مطالعات حقوق تطبیقی 1735-496X دانشگاه تهران 75 10.22059/jcl.2017.213912.633377 حقوق عمومی مطالعۀ تطبیقی تکالیف شهروندی مندرج در اعلامیۀ جهانی حقوق بشر و قانون اساسی افغانستان مطالعۀ تطبیقی تکالیف شهروندی مندرج در اعلامیۀ جهانی حقوق بشر و قانون اساسی افغانستان مردانی نادر دانشیار گروه حقوق عمومی و بین‌الملل دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز اکبری غلام سخی کارشناس ارشد حقوق بین‌الملل دانشگاه شیراز 23 09 2017 8 2 759 776 22 09 2016 16 08 2017 Copyright © 2017, دانشگاه تهران. 2017 https://jcl.ut.ac.ir/article_65168.html

ازآنجایی که تحقق کامل حقوق شهروندی و برخورداری از آزادی‌ها بدون پیش‌بینی و رعایت تکالیف شهروندی امکان‌پذیر نیست، در اعلامیۀ جهانی حقوق بشر و قانون اساسی افغانستان افزون بر پیش‌بینی حقوق و آزادی‌ها، به تکالیف شهروندی نیز توجه شده است. با توجه به اینکه اعلامیۀ جهانی حقوق بشر ناشی از دیدگاه خاص یک کشور نبوده است که با درنظر داشتن استقلال، تمامیت ارضی، نظم و امنیت ملی، اهداف و منافع ملی خود برای شهروندان تعیین تکلیف نماید، این اعلامیه تعیین تکالیف و محدودیت‌های افراد را به جامعه‌ای واگذار نموده است که این افراد متعلق به آن بوده، رشد کامل و آزاد شخصیت آن‌ها را فراهم می‌آورد. با توجه به این امر دولت افغانستان با درنظر گرفتن استقلال، تمامیت ارضی، نظم عمومی و امنیت ملی، اهداف و منافع ملی خود تکالیفی را برای شهروندان خود در قانون اساسی پیش‌بینی نموده است. به دلیل اینکه هدف از تدوین اعلامیۀ جهانی حقوق بشر عمدتاً شناسایی حقوق و آزادی‌های فردی بوده است، دولت افغانستان مانند سایر دولت‌ها بیشتر برای درج این حقوق و آزادی‌ها در قانون اساسی و سایر قوانین خود از این اعلامیه تأثیر پذیرفته و ازآنجایی که اعلامیۀ یادشده در مقام احصای تکالیف بشری نبوده، تعیین تکالیف افراد را برعهدۀ جامعۀ مربوطه گذارده است. بنابراین، دولت افغانستان از این نظر از این اعلامیه تأثیر زیادی نپذیرفته و برای تعیین تکالیف اتباع خود، به مقتضیات امنیتی، نظم عمومی، اخلاق عمومی، بنیۀ اقتصادی و اوضاع و احوال حاکم بر جامعه متوسل شده است. روش تحقیق مورد استفاده در این مقاله توصیفی- تحلیلی بوده و هدف از نگارش آن بررسی تکالیف شهروندی مندرج در اعلامیۀ جهانی حقوق بشر و قانون اساسی افغانستان است. تاکنون هیچ اثری به ارزیابی موضوع این مقاله نپرداخته است؛ بنابراین، این تحقیق کاملاً جدید است.

 اعلامیۀ جهانی حقوق بشر تکالیف شهروند قانون اساسی افغانستان الف) فارسی 1. آسترکی، مرضیه (1389)، «فرهنگ پرداخت مالیات»، فصلنامۀ مهندسی فرهنگی، ش 39 و 40، ص 94-88. 2. احمدی‌نژاد، مریم (1391)، «منشور ملل متحد به مثابه قانون اساسی جامعه جهانی»، مجلۀ سیاست خارجی، ش 102،‌ ص 646-629. 3. اسماعیلی، محسن (1379)، «امنیت و شریعت (نظم عمومی در قواعد و احکام فقهی)»، فصلنامۀ فلسفه و کلام: کتاب نقد، ش 14 و 15، ص 283-262. 4. بابایی فرد، اسدالله (1395)، «بررسی جامعه‌شناختی حقوق فراملی، جهانی شدن و همبستگی جهانی»، مجلۀ مطالعات حقوق تطبیقی، دورۀ 7، ش 2، ص 435-405. 5. برناردی، برونو (1382)، مردم‌سالاری در تاریخ و اندیشه غرب، مترجم: عباس باقری، تهران: انتشارات نی. 6. بیرو، آلن (1366)، فرهنگ علوم اجتماعی، مترجم: باقر ساروخانی، تهران: انتشارات کیهان. 7. توحیدخانه، محمدصدر (1388)، رهنمود ماکس پلانک برای حقوق جزای عمومی افغانستان، چ3 (با اصلاحات)، هایدلبرگ و کابل، انستیتو حقوق جزای خارجی و بین‌المللی ماکس پلانک در فرایبورگ. 8. توکلی، احمد (1382)، کتاب مالیۀ عمومی، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت). 9. رسولی، محمداشرف (1391)، تحلیل و نقد قانون اساسی افغانستان، چ2، کابل: انتشارات سعید. 10. زارعی، بهادر و ذکی، یاشار (1390)، «اصل تمامیت ارضی از دیدگاه جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامۀ پژوهش‌های جغرافیای انسانی، ش 78 (علمی- پژوهشی)، ص 236-221. 11. سریع‌القلم، محمود (1379)، سیاست خارجی ایران، تهران: انتشارات مطالعات استراتژیک. 12. شیخ شعاعی، عباس (1380)، نسبت میان حق و تکلیف، فصلنامۀ فلسفه و کلام: کلام اسلامی، ش 39، ص 130-115. 13. صابر کویج، اسماعیل (1390)، «حقوق و تکالیف در روابط اجتماعی از دیدگاه اسلام بر اساس رساله الحقوق و نامۀ امام سجاد علیه‌السلام»،فصلنامۀ ادیان و عرفان: معرفت، ش 171 (علمی- ترویجی)، ص 42-25. 14. صلاحی، علی (1375)، «بررسی عوامل مؤثر بر انگیزش فردی برای مشارکت مردم در جبهه‌های جنگ»، مجلۀ مطالعات راهبردی بسیج، ش 11 و 12، ص 50-31. 15. غنی، قاسم (1324)، «بحث علمی:آفات اجتماعی»، فصلنامۀ یادگار، ش 10، ص 18-4. 16. فالکس، کیت (1381)، شهروندی، مترجم: محمدتقی دلفروز، تهران: انتشارات غزال. 17. فلاح‌زاده، علی‌محمد (1386)، « نسبتحقوق شهروندی و حقوق بشر»، فصلنامۀ حقوقی دادگستری، ش 58، ص 64-47. 18. قربان‌نیا، ناصر (1385)، «تحدید حقوق و آزاد‌ی‌ها»، فصلنامۀ فقه و حقوق، ش 10، ص 32-9. 19. قنبری جهرمی، محمدحسین (1386)، «دفاع در عمق در جنگ نامتقارن»، فصلنامۀ دفاعی و امنیتی، ش 47 و 48، ص 58-39. 20. کنوست افشار، ماندانا (1386)، رهنمود انستیتیوت ماکس پلانک برای حقوق اساسی افغانستان، چ2، هایدلبرگ (آلمان)، انتشارات انستیتو حقوق مقایسه‌ای عمومی و حقوق بین‌الملل ماکس پلانک. 21. مرکز مالمیری، احمد (1385)، حاکمیت قانون: مفاهیم، مبانی و برداشت‌ها، تهران: مجلس شورای اسلامی، مرکز پژوهش‌ها. 22. مرکز مالمیری، احمد (1383)، «محدودیت‌های اعمال حقوق بشر در حقوق داخلی و کنوانسیون‌های بین‌المللی»، فصلنامۀ مطالعات راهبردی، ش 26، ص 774-747. 23. میرطاهر، سیدرضا (1381)، «علل ضروری جنگ»، فصلنامۀ مطالعات دفاعی و امنیتی، ش 30، ص 138-109. 24. هاشمی، سیدمحمد (1384)، حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، تهران: انتشارات میزان. 25. اعلامیۀ جهانی حقوق بشر. 26. میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی. 27. میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی. 28. قانون اساسی افغانستان. ب) خارجی 29. A. Viigapur, K. Savitri, (2006), «The International covenants of Human Rights: An Overview», Indian Quatery Vol.LXIL, No 2. 30. Detan, C. and Shorts, E.L.(ed), (2002).Public Law and Human Rights, London, Sweet and Maxwell. 31. Hart, H. L. A, (1975). Immorality and Treason, In John Stuart Mill: On Liberty, ed-by spitza Nortorn. 32. Hywood, Andrew, (2004). Key Concept in Politics; Palyrav Publication. 33. Lyons, David, (2001). Utilitarianism, in: Encyclopedia of Ethics, ed. By Lawrence C. Becker and Charlotte B. Becker, New York and London, Routledge. 34. Martin,R, (1993). A System of Righs, Oxford, Clarendon Press. 35. McCarthy, Anna Lenna Sevensson, (1998). The International Law of Human Rights and States of Exception, Martinus Nijhoff Publishers, The Haguel Bostonl London. 36. Muir, R., (2000). Political Geography a New Introduction, Public International Law. 37. Raz, Joseph, (1979). The Authority of Law, Clarendom Press, Oxford._||_ Ahmadi Nezhad, M. (2012), United Nations’ Charter as the Covenant of Global Community, Journal of Foreign Policy, No. 102, pp. 629-646. (in Persian) Asterki, M. (2010), The Culture of Paying Tax, Journal of Cultural Engineering, No. 39 and 40, pp. 88-94. (in Persian) A. Viigapur, K.S. (2006), The International Covenants of Human Rights: An Overview, Indian Quatery Vol.LXIL, No 2. Babai Fard, A. (2016), Study of Cognitive Community of Internaitonal Law: Globalization and Global Solidarity, Journal of Comparative Law Studies, No. 2, pp. 405-435. (in Persian) Biro, A. (1987), The Dictionary of Social Sciences, Tehran, Kaihan Publication. (in Persian) Burnardi, B. (2003), Democracy in West’s History and Thought, Tehran, Nai Publication. (in Persian) Detan, C. and Shorts, E.L. (2002). Public Law and Human Rights, London. Falah Zadah, A.M. (2007), The Ratio of Citizenship Rights and Human Rights, Journal of Legal-Judiciary, No. 58, pp. 47-64. (in Persian) Falex, K. (2002), Citizenship, Ghazal Publication. (in Persian) Ghani, Q. (1945), Scientific Debate: Social Pests, Journal of Yadgar, No. 10, pp. 4-18. (in Persian) Hart, H. L. A. (1975), Immorality and Treason, In John Stuart Mill: On Liberty, ed-by spitza Nortorn. Hashemi, S.M. (2005), The Constitutional Law of Islamic Republic of Iran, Tehran, Mizan Publication. (in Persian) Hywood, A. (2004), Key Concept in Politics; Palyrav Publication. International Covenant on Civil and Political Rights. (in Persian) International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights. (in Persian) Ismaeli, M. (2000), Security and Sharia, Journal of Philisophy and Speech, No. 14 and 15, pp. 262-283. (in Persian) Lyons, D. (2001), Utilitarianism, in: Encyclopedia of Ethics, ed. By Lawrence C. Becker and Charlotte B. Becker, New York and London, Routledge. Mandana Knust, R.A. (2007), The Guidance of Max-plank Institute for Constitutional Law of Afghanistan, Heidelberg (Germany), General Law and International law of Max-Plank Comparative Institute Publication. (in Persian) Markaz Malmiri, A. (2006), The Rule of Law: Concepts, Bases and Perceptions, Tehran, The Center of Research of Islamic Council House. (in Persian) Markaz Malmiri, A. (2004), The Limitations of Human Rights Application in National Law and International Conventions, Journal of Strategic Studies, No. 26, pp. 747-774. (in Persian) Martin, R. (1993), A System of Rights, Oxford, Clarendon Press. McCarthy, A.L.S. (1998), The International Law of Human Rights and States of Exception, Martinus Nijhoff Publishers, The Haguel Bostonl London. Mir Taher, S.R. (2002), Essential Causes of War, Journal of Defence and Security Studies, No. 30, pp. 109-138. (in Persian) Muir, R. (2000), Political Geography a New Introduction, Public International Law. Qanbari Jahrami, M.H. (2007), The Defence in Depth in Asymmetic War, Journal of Defence and Security, No. 47 and 48, pp. 39-58. (in Persian) Qurban Nia, N. (2006), The limitation of Rights and Freedoms, Journal of Religious Jurisprudence and Law, No. 10, pp. 9-32. (in Persian) Rasoli, M.A. (2012), Analysis and Criticism of Afghanistan’s Constitution, Kabul, Saeed Publication. (in Persian) Raz, J. (1979), The Authority of Law, Clarendom Press, Oxford. Saber Kevij, E. (2011), Rights and Duties in Social Relations from Perspective of Islam According Rights Thesis and Letter of Imam Sajjad, Journal of Religion and Wisdom, No. 171, pp.25-42. (in Persian) Salahi, A. (1996), Study of Affective Factors on the Individual Motivation in the War, Journal of Basij Strategic Studies, No. 11 and 12, pp. 31-50. (in Persian) Sarialqalam, M. (2000), The Foreign Policy of Iran, Tehran, Strategic Studies Publication. Shaikh shaaei, A. (2001), The Ratio Between Right and Duty, Journal of Philisophy and Speech: Islamic Speech, No. 39, pp. 115-130. (in Persian) Tawakuli, A. (2003), General Tax Book, Tehran, Organization of Study and codification of Universities’ Human Sciences Books (Samt Publication). (in Persian) Towhidkhanah, M.S. (2009), Max-Plank Guidance for the General Criminal Law of Afghanisan, Kabul and Heidelberg, Max-Plank Foreign and International Criminal Law Institute in Freiburg. (in Persian) The Constitution of Afghanistan. (in Persian) Universal Declartion of Human Rights. (in Persian) Zarei, B.Z.Y. (2011), The Principle of Territorial Integrity from the Perspective of Islamic Republic of Iran, Journal of Human Geography Researches, No. 78, pp. 221-236. (in Persian)
Comp Law Rev دانشگاه تهران مطالعات حقوق تطبیقی 1735-496X دانشگاه تهران 75 10.22059/jcl.2017.112126.633121 حقوق بین الملل جایگاه حق فرد بر شناسایی شخصیت حقوقی در اسناد بین‌المللی جهانی، منطقه‌ای و اسناد ملی جایگاه حق فرد بر شناسایی شخصیت حقوقی در اسناد بین‌المللی جهانی، منطقه‌ای و اسناد ملی موسوی سید فضل‌الله استاد دانشکدۀ حقوق دانشگاه تهران، عضو حقوقدان شورای نگهبان احمدی‌نژاد مریم استادیار دانشگاه الزهراء (س) امین‌الرعایا یاسر دانش‌آموختۀ دکتری حقوق بین الملل عمومی و مدرس دانشگاه 23 09 2017 8 2 777 798 26 07 2016 15 03 2017 Copyright © 2017, دانشگاه تهران. 2017 https://jcl.ut.ac.ir/article_65169.html

افراد انسانی از ابتدای حیات خویش مستحق حقوق بشری هستند؛ حقوقی که هر انسان به لحاظ انسان بودن از آن بهره‌مند می‌شود. در این میان یکی از حقوقی که در اهمیت و برجستگی آن تردیدی وجود ندارد و ازجمله حداقل‌های حقوق بنیادین بشری به‌شمار می‌رود، حق فرد به شناسایی شخصیت حقوقی است که به‌عنوان پیش‌نیازی برای بهره‌مندی از سایر حقوق بشری مورد توجه قرار گرفته است. این حق که در بسیاری از نظام‌های حقوقی همچنان نادیده گرفته شده، ازجمله حقوق ذاتی بشری است که در اسناد بین‌المللی جهانی و منطقه‌ای مهمی به آن عنایت و تصریح شده است. این حق که شناسایی هر فرد انسانی را در مقابل قانون و به‌عبارتی در تمامی عرصه‌های حقوقی به‌عنوان یک شخص مورد حمایت قرار می‌دهد، در برخی اسناد ملی نیز بیان شده است.

 اسناد جهانی اسناد ملی اسناد منطقه‌ای اعلامیۀ جهانی حقوق بشر حق فرد بر شناسایی شخصیت حقوقی حقوق بشر الف) فارسی - کتاب‌ها صفائی، حسین (1350)، دورۀ مقدماتی حقوق مدنی، ج1، چ3، تهران: انتشارات مدرسۀ عالی حسابداری. الهویی نظری، حمید (1389)، رویکرد انسانی در آرای دیوان بین‌المللی دادگستری، تهران: نشر دادگستر. صفار، محمدجواد (1390)، شخصیت حقوقی، تهران: انتشارات بهنامی. - قوانین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1358ش. قانون تجارت ایران مصوب 1311ش. قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب ۱۳۶۳ش. قانون مدنی ایران مصوب 1307ش. ب) خارجی - Conventions and Instruments: African Charter on Human and Peoples' Rights(1986), Adopted by the Organization of African Unity in Nairobi 27June 1981, Entered into Force 21October 1986, (ACHPR). American Convention on Human Rights (1969), Signed at the Inter-American Specialized Conference on Human Rights, San Josi, Costa Rica, 22 November 1969 (ACHR). European Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms (1953) Council of Europe, Entered into force on 3 September 1953 (ECHR). International Covenant on Civil and Political Rights (1976), Adopted by General Assembly resolution 2200A (XXI) of 16 December 1966, Entry into force 23 March 1976, (ICCPR).  Report of the Commission on Human Rights on its eighteen session, (Official Records of  the Economic and Social Council, Thirty-Forth Session, Supplement No.8 (E/3616/Rev. 1)). The Universal Declaration of Human Rights (1948), drafted by the UN Commission on Human Rights in 1947 and 1948, Adopted and proclaimed by United Nations General Assembly in 1948 (UDHR). United Nations Convention on the Law of Treaties (1969), Signed at Vienna 23 May 1969.(VCLT). United Nations General Assembly Resolution, A/RES/3/217, 10 December 1948. Bámaca Velásquez Case (2000), Inter-Am. C.H.R. , (Ser. C), No. 70, Judgment of 25 November 2000. Dred Scott v. Sanford (1857), decision in the U.S. Supreme Court. Egyptian Initiative for Personal Rights and Interights v. Arab Republic of Egypt(2011), 323/06, African Commission on Human and Peoples' Rights, 16 December 2011. Gabriel Shumba v. Republic of Zimbabwe (2012) African Commission on Human and Peoples' Rights,  Communication 288/2004,  on 02 May 2012. Kurt v. Turkey (1998), Eur. Ct. H.R. 44, No. 24276/94, Judgment of 25 May 1998. Musa Saidykhan v. Republic of The Gambia (2010), African Court on Human and Peoples' Rights, ECW/CCJ/JUD/08/10, 16 December 2010. United States Diplomatic and Consular Staff in Tehran (United States of America v. Iran) (1980), Judgment by International Court of Justice, judgment of 24 May 1980. - Books and Articles: Ghanea, Nazila, Alan Stephens, Walden Raphael (2007), Does God Believe in Human Rights?, Netherlands: Martinus Nijhoff  Publishers,.  A.Jovanović, Miodrag (2012), Collective Rights: A Legal Theory, New York: Cambridge University Press. Baderin, Mashood (2010), International Human Rights Law:Six Decades After the UDHR and Beyond, UK: Ashgate Publishing. Benedek, Wolfgang (2006), Understanding Human Rights, Belgium: Neuer Wissenschaftlicher Verlag. Bossuyt, Marc J. (1987), Guide to the "travaux Préparatoires" of the International Covenant on Civil and Political Rights, Netherlands: Martinus Nijhoff Publishers. Brendalyn, Ambrose (1995), Democratization and the Protection of Human Rights in Africa: Problems and Prospects, USA:Greenwood Publishing Group. Brutau, J. Puig (1979), Fundamentos de Derecho Civil, Tomo I, vol. I.   Crawshaw, Ralph (2008), Leif  Holmström , Essential Texts on Human Rights for the Police: A Compilation of International Instruments,  Netherlands:Martinus Nijhooff  Publishers. Douglas, Hodgson (2003), Individual Duty Within a Human Rights Discourse, England: Ashgate Publishing. Glendon , Mary Ann (2004), «The Rule of Law in the Universal Declaration of Human Rights», Journal of International Human Rights , Spring 2004, vol. 2, Issue 1. Johnson, Scott Patrick (2011), Trials of the Century: An Encyclopedia of Popular Culture and the Law, Vol.1, USA:Greenwood Publishing Group. K.M.Smith, Rhona (2007), Textbook on International Human Rights, 3rd Edition, New York: Oxford University Press. Morsink, Johanne (2011), The Universal Declaration of Human Rights: Origins, Drafting, and Intent, USA: University of Pennsylvania Press. Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights (2005), Legal capacity, Background conference document in August 2005, Sixth Session of the Ad Hoc Committee on a Comprehensive and Integral International Convention on Protection and Promotion of the Rights and Dignity of Persons with Disabilities. Ouguergouz, Fatsah (2003) The African Charter of Human and People's Rights: A Comprehensive Agenda for Human Dignity And Sustainable Democracy In Africa , Netherlands: Martinus Nijhoff  Publishers. Picazo,Luis Diez (1967) Lecciones de Derecho Civil, Tomo I. Power, Andrew, Janet E. Lord, Allison S. DeFranco(2013) Active Citizenship and Disability: Implementing the Personalisation of Support, Cambridge University Press, New York,  . Reinbold, Jenna (2007) Making and Unmaking Political Myth in the Era of Human Rights, ProQuest. Rita, Joseph (2009) Human Rights and the Unborn Child, Netherlands: Martinus Nijhoff Publishers.   Roosevelt, Eleanor (1995) What I Hope to Leave Behind: The Essential Essays of Eleanor Roosevelt, New York: Carlson Pub. . Tinta ,Mónica Feria (2008) The Landmark Rulings of the Inter-American Court of Human Rights on the Rights of the Child: Protecting the Most Vulnerable at the Edge, Netherlands: Martinus Nijhoff Publishers. Torres, M. A. Del Arco, M. Pons Gonzalez (1984) «Capacidad jurídica’, in Diccionario de Derecho Civil» Tomo Primero (A-G), Editorial Aranzadi. van der Wolf, Willem-Jan, Haardt , S. de (2007)Global human rights law collection ,Part 3 , Global Law Association. Yágüez, Ricardo de Ángel (1979) Introducción al estudio del Derecho. Yogi, Praveen (2006) Human Rights and Equal Opportunities, India: Gyan Publishing House. _||_ Persian sources Alhouei Nazari, Hamid (2010)  The human approach in International Court of Justice judgments , Tehran: Dadgostar Publication. Safar, Mohammad Javad (2011) Legal Personality, Tehran: Behnamy Publications. Safavid, Hussein (1350) Civil Rights foundation course, Volume I, Third Edition, Tehran: Accounting High School Publications. Constitution of the Islamic Republic of Iran adopted in 1358. Iranian Civil Code adopted in 1307. Iranian Trade Law adopted in 1311. Law of the organization and powers of Hajj and Awqaf and Charity Affairs Organization adopted in 1363. Latin sources Conventions and Instruments: African Charter on Human and Peoples' Rights(1986) Adopted by the Organization of African Unity in Nairobi 27June  1981, Entered into Force 21October 1986, (ACHPR). American Convention on Human Rights(1969) Signed at the Inter-American Specialized Conference on Human Rights, San Josi, Costa Rica, 22 November 1969 (ACHR). European Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms (1953) Council of Europe, Entered into force on 3 September 1953 (ECHR). International Covenant on Civil and Political Rights(1976), Adopted by General Assembly resolution 2200A (XXI) of 16 December 1966, Entry into force 23 March 1976, (ICCPR).  Report of the Commission on Human Rights on its eighteen session,  (Official Records of  the Economic and Social Council, Thirty-Forth Session, Supplement No.8 (E/3616/Rev. 1)). The Universal Declaration of Human Rights(1948) drafted by the UN Commission on Human Rights in 1947 and 1948, Adopted and proclaimed by United Nations General Assembly in 1948 (UDHR). United Nations Convention on the Law of Treaties(1969) Signed at Vienna 23 May 1969.(VCLT). United Nations General Assembly Resolution, A/RES/3/217, 10 December 1948. Bámaca Velásquez Case(2000) Inter-Am. C.H.R. , (Ser. C), No. 70, Judgment of 25 November 2000. Dred Scott v. Sanford(1857) decision in the U.S. Supreme Court. Egyptian Initiative for Personal Rights and Interights v. Arab Republic of Egypt(2011) 323/06, African Commission on Human and Peoples' Rights, 16 December 2011. Gabriel Shumba v. Republic of Zimbabwe (2012) African Commission on Human and Peoples' Rights,  Communication 288/2004,  on 02 May 2012. Kurt v. Turkey(1998) Eur. Ct. H.R. 44, No. 24276/94, Judgment of 25 May 1998. Musa Saidykhan v. Republic of The Gambia (2010) African Court on Human and Peoples' Rights, ECW/CCJ/JUD/08/10, 16 December 2010. United States Diplomatic and Consular Staff in Tehran (United States of America v. Iran) (1980) Judgment by International Court of Justice, judgment of 24 May 1980. Books and Articles: Ghanea, Nazila, Alan Stephens, Walden Raphael (2007) Does God Believe in Human Rights?, Netherlands: Martinus Nijhoff  Publishers,.  A.Jovanović, Miodrag (2012) Collective Rights: A Legal Theory, New York: Cambridge University Press. Baderin, Mashood (2010) International Human Rights Law:Six Decades After the UDHR and Beyond, UK: Ashgate Publishing. Benedek, Wolfgang (2006) Understanding Human Rights, Belgium: Neuer Wissenschaftlicher Verlag. Bossuyt, Marc J. (1987) Guide to the "travaux Préparatoires" of the International Covenant on Civil and Political Rights, Netherlands: Martinus Nijhoff Publishers. Brendalyn, Ambrose(1995) Democratization and the Protection of Human Rights in Africa: Problems and Prospects, USA:Greenwood Publishing Group. Brutau, J. Puig (1979)  Fundamentos de Derecho Civil, Tomo I, vol. I.   Crawshaw, Ralph (2008)  Leif  Holmström , Essential Texts on Human Rights for the Police: A Compilation of International Instruments,  Netherlands:Martinus Nijhooff  Publishers. Douglas, Hodgson (2003) Individual Duty Within a Human Rights Discourse, England: Ashgate Publishing. Glendon , Mary Ann (2004) “The Rule of Law in the Universal Declaration of Human Rights”, Journal of International Human Rights , Spring 2004, vol. 2, Issue 1. Johnson, Scott Patrick(2011) Trials of the Century: An Encyclopedia of Popular Culture and the Law, Vol.1, USA:Greenwood Publishing Group. K.M.Smith, Rhona(2007) Textbook on International Human Rights, 3rd Edition, New York: Oxford University Press. Marc J. Bossuyt (1987) Guide to the "travaux Préparatoires" of the International Covenant on Civil and Political Rights, Netherlands: Martinus Nijhoff Publishers. Morsink, Johanne (2011) The Universal Declaration of Human Rights: Origins, Drafting, and Intent, USA: University of Pennsylvania Press. Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights(2005), Legal capacity, Background conference document in August 2005, Sixth Session of the Ad Hoc Committee on a Comprehensive and Integral International Convention on Protection and Promotion of the Rights and Dignity of Persons with Disabilities. Ouguergouz, Fatsah(2003) The African Charter of Human and People's Rights: A Comprehensive Agenda for Human Dignity And Sustainable Democracy In Africa , Netherlands: Martinus Nijhoff  Publishers. Picazo,Luis Diez(1967) Lecciones de Derecho Civil, Tomo I. Power, Andrew, Janet E. Lord, Allison S. DeFranco(2013) Active Citizenship and Disability: Implementing the Personalisation of Support, Cambridge University Press, New York,  . Reinbold, Jenna (2007) Making and Unmaking Political Myth in the Era of Human Rights, ProQuest. Rita, Joseph(2009) Human Rights and the Unborn Child, Netherlands: Martinus Nijhoff Publishers.   Roosevelt, Eleanor (1995) What I Hope to Leave Behind: The Essential Essays of Eleanor Roosevelt, New York: Carlson Pub. . Tinta ,Mónica Feria(2008) The Landmark Rulings of the Inter-American Court of Human Rights on the Rights of the Child: Protecting the Most Vulnerable at the Edge, Netherlands: Martinus Nijhoff Publishers. Torres, M. A. Del Arco , M. Pons Gonzalez(1984) ‘Capacidad jurídica’, in Diccionario de Derecho Civil, Tomo Primero (A-G), Editorial Aranzadi. van der Wolf, Willem-Jan , Haardt , S. de (2007) Global human rights law collection ,Part 3 , Global Law Association. Yágüez, Ricardo de Ángel (1979) Introducción al estudio del Derecho. Yogi, Praveen(2006) Human Rights and Equal Opportunities, India: Gyan Publishing House.
Comp Law Rev دانشگاه تهران مطالعات حقوق تطبیقی 1735-496X دانشگاه تهران 75 10.22059/jcl.2017.230902.633474 حقوق محیط زیست اصول توسعۀ پایدار در رویۀ دیوان بین‌المللی دادگستری و دادگاه بین‌المللی حقوق دریاها اصول توسعۀ پایدار در رویۀ دیوان بین‌المللی دادگستری و دادگاه بین‌المللی حقوق دریاها میرمحمدی سید مصطفی دانشیار دانشکدۀ حقوق دانشگاه مفید جهانی‌پور محمدرضا دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل دانشگاه قم 23 09 2017 8 2 799 819 14 04 2017 31 05 2017 Copyright © 2017, دانشگاه تهران. 2017 https://jcl.ut.ac.ir/article_65170.html

مفهوم توسعۀ پایدار از دو دهۀ آخر قرن بیستم به‌تدریج وارد حوزۀ سیاست و اقتصاد شد و با اقبال جامعۀ بین‌المللی و پذیرش گسترده روبرو گردید. ورود این مفهوم به حوزۀ حقوق بین‌الملل در پی تدوین آن در معاهدات گوناگون منطقه‌ای و بین‌المللی صورت گرفت و همین امر انجمن حقوق بین‌الملل را بر آن داشت با تشکیل کمیته‌ای اصول حقوق بین‌الملل توسعۀ پایدار را شناسایی نماید. در این میان با توجه به نقش تعیین‌کنندۀ دیوان‌ها و دادگاه‌های بین‌المللی در توسعۀ حقوق بین‌الملل، رویکرد این محاکم به مفهوم توسعۀ پایدار و اصول آن از اهمیت بسزایی برخوردار است. در این مقاله با تحلیل برخی آرای دیوان بین‌المللی دادگستری و دادگاه بین‌المللی حقوق دریاها نشان می‌دهیم که این محاکم در تصمیمات دو دهۀ اخیر خود از اصول توسعۀ پایدار به‌خوبی استفاده کرده و عنصر هنجاری مفهوم توسعۀ پایدار را آشکار نموده‌اند. مقایسۀ آرای دیوان بین‌المللی دادگستری و دادگاه بین‌المللی حقوق دریاها یک همسویی معنادار در استناد به اصول توسعۀ پایدار را از خود نشان می‌دهد و این امر بیانگر تثبیت جایگاه این اصول در رویۀ این دو نهاد و رویکرد مثبت این محاکم به حقوق نسل‌های آینده، ضمن دفاع از منافع نسل کنونی است.

 اختلافات بین‌المللی مرتبط با توسعه اعلامیۀ دهلی نو دادگاه بین‌المللی حقوق دریاها دیوان بین‌المللی دادگستری مفهوم توسعۀ پایدار الف) فارسی ضیایی بیگدلی، محمدرضا (1395)، حقوق بین‌الملل عمومی، چ54 ، تهران: انتشارات گنج دانش. ضیایی، یاسر (1393)، «جایگاهتعهداتزیست‌محیطیدرحقوقبین‌المللسرمایه‌گذاری»، پژوهش حقوق عمومی، سال پانزدهم، ش42، ص 224-191. طلایی، فرهاد (1390)، حقوق بین‌الملل دریاها، چ1، تهران: انتشارات جنگل. مشهدی، علی (1393)، «اساسی سازی ماهوی حق بر محیط زیست در حقوق ایران و فرانسه»، مطالعات حقوق تطبیقی، دورۀ 5، ص 580-559. ب) خارجی 5. Armstrong, D., et al (eds)(2009), Routledge Handbook of International Law , Routledge. 6. Cordonier Segger,M.C, Khalfan,A.(2004), Sustainable Development law: Principles, Practices, and Prospects ,Oxford University Press. 7. Faure, M.( 2016), Elgar Encyclopedia of Environmental Law, Edward elgar publishing. 8. Fitzmaurice,Malgosia,Tamada,Dai(2016), Whaling in the Antarctic Significance and Implications of the ICJ Judgment , Brill. 9. Kiss,A., Shelton,D.(2007), Guide to International Environmental Law,Martinus Nijhoff . 10. Patel,Bimal N(2014), The World Court Reference Guide and Case-Law Digest,Brill Nijhoff. 11) Sands,Philippe (2003), Principles of International E$nvironmental Law,2nd ed ,Cambridge. 12. Schrijver Nico,Weiss Friedel(eds)(2004), International Law and Sustainable Development Principles and  Practice, Martinus Nijhoff. 13. Schrijver,Nico(2008), The Evolution of Sustainable Development in International Law:Inception,Meaning and Status ,Hague Academy of International Law. 14. Tanaka,Yoshifumi(2012), The International Law of the Sea, cambridge. 15. World Commission on Environment and Development(1987), Our Common Future,Oxford University Press. 16. Beham,Markus P(2012), «Gabčíkovo-Nagymaros as a ‘Mox Dam’? Thoughts on a Possible Solution by the European Court of Justice» Austrian Review of International and European Law, Vol. 17, pp. 117-136. 17. Boyle,A. ,Harrison,J.(2013), «Judicial Settlement of International Environmental Disputes: Current Problems» Journal of international dispute settlement, 4(2), p 245-276. 18. Cordonier Segger,M.C(2009), «The Role of International Forums in the Advancement of Sustainable Development Law»,sustainable development law and policy,10(1),pp.4-18. 19. Marr,Simon(2000), «The Southerrn Blufin Tuna Cases: the Precautinary Approach and Conservation of Fish Resources»,EJIL,2000,vol11.No.4,p.829-843 20. Zhu,X., and He,J.(2012), «International Court of Justice’s Impact on Internationa Environmental Law Focusing on the Pulp Mills Case» , Yearbook of International Environmental Law, Vol. 23, No. 1, pp. 105-132. 21. Case concerning gabcíkovo-nagymaros project (Hungary/Slovakia), Judgment of 25 September 1997. 22. Case concerning gabcíkovo-nagymaros project, separate opinion of vice-president Weeramantry. 23. Case concerning pulp mills on the river uruguay (Argentina v.Uruguay),Judgment of 20 April 2010. 24. Case concerning pulp mills on the River Uruguay, separate opinion of judge Cançado Trindade. 25. Whaling in the Antarctic (Australia v. Japan : New zealand intervening),judgment 31 march 2014. 26. Decision of the Council of the International Seabed Authority requesting  an advisory opinion ,161th meeting,6 may 2010. 27. Responsibilities and obligations of States sponsoring persons and entities with respect to activities in the Area, advisory opinion of 1 february 2011. 28. Request for the prescription of provisional measures submitted by Australia,30 july 1999. 29. Southern bluefin tuna cases, (provisional measures),Order of 27 August 1999. 30. Fifth Report on the Principles ofInternational Law relating to Sustainable Development, ILA, Committee on the Legal Aspects of Sustainable Development,  (London: ILA, 2002). 31. New Delhi Declaration Of Principles Of International Law Relating To Sustainable Development, ILA Resolution,3/2002. 32. Rio Declaration, United Nations "Conference on Environment and Development",1992. .33. United Nations Framework Convention on Climate Change,4 June 1992 34. www. icj-cij.org/ last visited on:28/01/2017 35. www.itlos.org/ last visited on :20/01/2017_||_ 1. Armstrong, D., et al (eds)(2009) Routledge Handbook of International Law , Routledge. 2. Cordonier Segger,M.C, Khalfan,A.(2004) Sustainable Development law: Principles, Practices, and Prospects ,Oxford University Press. 3. Faure, M.( 2016) Elgar Encyclopedia of Environmental Law, Edward elgar publishing. 4. Fitzmaurice,Malgosia,Tamada,Dai(2016) Whaling in the Antarctic Significance and Implications of the ICJ Judgment , Brill. 5. Kiss,A., Shelton,D.(2007)Guide to International Environmental Law,Martinus Nijhoff . 6. Patel,Bimal N(2014)The World Court Reference Guide and Case-Law Digest,Brill 7. Sands,Philippe (2003)Principles of International E$nvironmental Law,2nd ed ,Cambridge. 8. Schrijver Nico,Weiss Friedel(eds)(2004) International Law and Sustainable Development Principles and  Practice, Martinus Nijhoff. 9. Schrijver,Nico(2008) The Evolution of Sustainable Development in International Law:Inception,Meaning and Status ,Hague Academy of International Law. 10. Talai,Farhad(2011) International Law of  the Sea,Jangal Publishing.(in Persian) 11. Tanaka,Yoshifumi(2012)The International Law of the Sea, cambridge. 12. World Commission on Environment and Development(1987) Our Common Future,Oxford University Press. 13. Ziae Bigdeli,M.R(2016),Public International Law , Ganje Danesh .(in Persian) 14. Beham,Markus P(2012)”Gabčíkovo-Nagymaros as a ‘Mox Dam’? Thoughts on a Possible Solution by the European Court of Justice” Austrian Review of International and European Law, Vol. 17, pp. 117-136. 15. Boyle,A. ,Harrison,J.(2013)“Judicial Settlement of International Environmental Disputes: Current Problems” Journal of international dispute settlement, 4(2), p 245-276. 16. Cordonier Segger,M.C(2009)”The Role of International Forums in the Advancement of Sustainable Development Law”,sustainable development law and policy,10(1),pp.4-18. 17. Marr,Simon(2000)”The Southerrn Blufin Tuna Cases: the Precautinary Approach and Conservation of Fish Resources”,EJIL,2000,vol11.No.4,p.829-843 18. Mshhadi,Ali(2014),”Substantial Costitutinalization of Right to Environment in Iran law and France Law”,Journal of Comprative Law,vol.5.pp.559-580.(in Persian) 19. Ziae,Yaser(2014),” Environmental Obligations in International Investment Law”, Journal of Public Law Research,No.42,pp.191-224.(in Persian) 20. Zhu,X., and He,J.(2012)” International Court of Justice’s Impact on Internationa Environmental Law Focusing on the Pulp Mills Case” , Yearbook of International Environmental Law, Vol. 23, No. 1, pp. 105-132. 21. Case concerning gabcíkovo-nagymaros project (Hungary/Slovakia), Judgment of 25 September 1997. 22. Case concerning gabcíkovo-nagymaros project, separate opinion of vice-president Weeramantry. 23. Case concerning pulp mills on the river uruguay (Argentina v.Uruguay),Judgment of 20 April 2010. 24. Case concerning pulp mills on the River Uruguay, separate opinion of judge Cançado Trindade. 25. Whaling in the Antarctic (Australia v. Japan : New zealand intervening),judgment 31 march 2014. 26. Decision of the Council of the International Seabed Authority requesting  an advisory opinion ,161th meeting,6 may 2010. 27. Responsibilities and obligations of States sponsoring persons and entities with respect to activities in the Area, advisory opinion of 1 february 2011. 28. Request for the prescription of provisional measures submitted by Australia,30 july 1999. 29. Southern bluefin tuna cases, (provisional measures),Order of 27 August 1999. Documents: 30. Fifth Report on the Principles ofInternational Law relating to Sustainable Development, ILA, Committee on the Legal Aspects of Sustainable Development,  (London: ILA, 2002). 31. New Delhi Declaration Of Principles Of International Law Relating To Sustainable Development, ILA Resolution,3/2002. 32. Rio Declaration, United Nations "Conference on Environment and Development",1992. 33. United Nations Framework Convention on Climate Change,4 June 1992 WEB SITES 34. www. icj-cij.org/ last visited on:28/01/2017 35. www.itlos.org/ last visited on :20/01/2017
Comp Law Rev دانشگاه تهران مطالعات حقوق تطبیقی 1735-496X دانشگاه تهران 75 10.22059/jcl.2017.213137.633371 حقوق عمومی بررسی تطبیقی ارکان و الزامات حکومت محلی در ایران و ژاپن بررسی تطبیقی ارکان و الزامات حکومت محلی در ایران و ژاپن همتی مجتبی استادیار گروه حقوق عمومی و بین‌الملل دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری 23 09 2017 8 2 821 844 02 08 2016 20 06 2017 Copyright © 2017, دانشگاه تهران. 2017 https://jcl.ut.ac.ir/article_65171.html

حکومت خوب محلی، نزدیک‌ترین، واقعی‌ترین و مردمی‌ترین مصداق حکمروایی خوب است که هم پدیدۀ مشارکت مردم در آن واقعی است، هم نظارت در آن عینی و ملموس است و هم زمینه‌ساز و شکل‌دهندۀ فرهنگ مردم‌سالاری و حکمروایی خوب در سطح ملی است. از همه مهم‌تر، با بحرانی شدن الگوی متمرکز دولت‌های ملی، دولت‌های محلی نقش برجسته‌ای در توسعۀ متوازن ایفا می‌کنند. در مقالۀ حاضر، ارکان و الزامات حکومت محلی/ شهری در ایران و ژاپن بررسی می‌شود. پرسش‌های این نوشتار عبارت‌اند از: وضعیت حکومت محلی در این کشورها به چه نحوی است؟ مبنای مشروعیت آن‌ها چیست؟ از چه صلاحیت‌هایی در اعمال قدرت عمومی برخوردار هستند؟ و نوع رابطۀ حکومت مرکزی و محلی و نحوۀ نظارت بر نهادهای محلی چگونه است؟ این مقاله از طریق جمع‌آوری داده‌ها از منابع حقوقی مختلف و با روش توصیفی- تحلیلی به دنبال پاسخ به پرسش‌های یادشده است. مؤلف مقاله بر این باور است که افزون بر لزوم تقویت و رفع مشکلات ارکان دولت محلی، همۀ راه‌حل‌های حقوقی مورد بحث در مقاله زمانی اثربخش خواهد بود که در راستای تحقق توسعۀ متوازن، تغییرات جدی در سیاست‌های ملی و رویکرد ملی به حوزۀ محلی و منطقه‌ای و آمایش سرزمینی حاصل شود.  

 استقلال/ شخصیت حقوقی مستقل صلاحیت قانونی مسئولیت مشروعیت نظارت الف) فارسی جلیلی، مصطفی (1391)، «چشم‌انداز مدیریت شهری در ایران»، ماهنامۀ‌ شهرداری‌ها، سال 12، ش 107، ص42-45. رستمی، ولی و عامری، معصومه (1395)، «شهرداری در نظام حقوقی ایران و فرانسه»، مطالعات حقوق تطبیقی، دورۀ 7، ش1، ص141-161. رضایی‌زاده، محمد جواد (1390)، حقوق برنامه‌ریزی شهری، چاپ اول، تهران، انتشارات مجد. زارعی، محمدحسین و رضایی‌زاده، ملیحه (1390)، «حکومت محلی در کشورهای فدرال و یکپارچه»، مجلۀ تحقیقات حقوقی، ویژه‌نامۀ ش6، دانشکدۀ حقوق دانشگاه شهید بهشتی. ص281-309. زرگوش، مشتاق (1392)، مسئولیت مدنی دولت و کارکنان آن، قواعد اختصاصی، چ1، تهران: انتشارات جنگل و جاودانه. مظهری، محمد (1395)، «تأملی بر فرایند انتخابات شوراهای شهر و روستا در ایران و فرانسه»، مطالعات حقوق تطبیقی، دورۀ 7، ش2، ص752-725. هاشمی، سیدمحمد (1377)، حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، ج2، حاکمیت و نهادهای سیاسی، چ3، تهران: نشر دادگستر. هاشمی، سیدمحمد؛ همتی، مجتبی؛ اسماعیل‌زاده، حسن (1388)، «حقوق شهروندی و توسعۀ شهری مشارکتی»، مجلۀ تحقیقات حقوقی، دانشکدۀ حقوق دانشگاه شهید بهشتی، ش50، ص49-80. هداوند، مهدی (1386)، «مهار قدرت و تحول آن در حقوق اداری»، نشریۀ حقوق اساسی، ش8، ص277-317. همتی، مجتبی و اسماعیل‌زاده، حسن (1391) «حکمروایی خوب، راه چارۀ تحقق شهر خوب»، اطلاعات سیاسی- اقتصادی، ش288، ص102-115. همتی، مجتبی (1387)، تحلیل ابعاد حقوقی حکومت محلی در ژاپن، طرح پژوهشی دانشجویی دورۀ دکتری، معاونت پژوهشی دانشگاه شهید بهشتی. هیوود، آندره (1389)، کلیدواژه‌ها در سیاست و حقوق عمومی، ترجمۀ اردشیر امیر ارجمند و سیدباسم موالی‌زاده، چ2، تهران: انتشارات امیرکبیر. ب) خارجی 13    Hawake , Neilanel & Parpworth , Neil , (2014), Introduction to Administrative Law , London: Cavendish Publishing Limited. 14    Council of Local Authorities for International Relations (CLAIR), (2014), Local government in Japan, , available in: http://www.clair.or.jp, last visited: 2016,28,6. 15    Hiroaki Inatsugu, (2001), Personnel Systems in Japanese Local Governments, The International Bank for Reconstruction and Development/The World Bank, Washington, D.C., U.S.A, available in: http://siteresources.worldbank.org/WBI/Resources/wbi37174.pdf ,last visited: 2016,28,6. 16    Japan Local Government Centre (JLGC), London, An outline of local government in Japan, available in: http://www.jlgc.org.uk/en/pdfs/CHAPTER_1.pdf, last visited: 2016,28,6. 17    Japan Local Government Centre (JLGC), London, Local authority functions, available in: http://www.jlgc.org.uk/en/pdfs/CHAPTER_2.pdf 18    Japan Local Government Centre (JLGC), London, The mechanism of local government, available at: http://www.jlgc.org.uk/en/pdfs/CHAPTER_4.pdf, last visited: 2016,28,6. 19    Japan’s Local Government System, available in: http://www.metro.tokyo.jp/ENGLISH/ABOUT/STRUCTURE/structure01.htm.last visited: 2016,28,6. 20    Local self – government, available at: http://unpan1.un.org/intradoc/groups/public/documents/APCITY/UNPAN030174.pdf .last visited: 2016,28,6. 21    Ministry of Internal Affairs and Communications of Japan government, (2015), White Paper on Local Public Finance,  available in: http://www.soumu.go.jp/iken/zaisei/27data/chihouzaisei_2015_en.pdf,last visited: 2016,28,6. 22    National Assembly, Election system in Japan, available in: http://www.parliament.am/library/norelectoral%20law/chaponia.pdf ,last visited: 2016,28,6. 23    Newman, Kevin, (1998), local government in Japan, united nation economic, social commission for Asia and pacific. 24    United Nations, (1960), Local government personal system, united nation publication._||_ Council of Local Authorities for International Relations (CLAIR), Local government in Japan, (2014), available in: http://www.clair.or.jp, last visited: 2016,28,6. Hadavand, Mehdi, (2007), Limitations of Public Power and Its Evolution in Administrative Law, Constitutional law Review, volume 8,Tehran, pp. 277-317. Hashemi, seyyed Mohammad and Hemmati, Mojtaba and Esmaeelzadeh, Hasan, (2009), Citizanship Rights and Participatory Municipal Development, Law Research Review Vol. 50, Law faculty of Shahid Beheshti University,Tehran, pp. 49-80. Hashemi, seyyed Mohammad, (1998), Constitutional law of Islamic Republic of Iran, Vol. 2, Sovereignty and political institutions, Tehran: Dadgostar publisher. Hawake , Neilanel & Parpworth , Neil , (2014) Introduction to Administrative Law , London: Cavendish Publishing Limited. Hemmati, Mojtaba and Esmaeelzadeh, Hasan, (2012), Good Governance: solution of Realization of good city, Economic – Political magazine, Vol. 288,Tehran, pp. 102-115. Hemmati, Mojtaba, (2008), Analysis of Legal Dimensions of Local Government in Japan, Research Report, Research Department of Shahid Beheshti University,Tehran. Heywood. Andrew, Keyword in politics and public Law, Translated by: Amirarjomand, Ardeshir and Mavalizadeh, seyyed Basem, (2010), Tehran: Amirkabir publisher. Hiroaki Inatsugu, Personnel Systems in Japanese Local Governments, The International Bank for Reconstruction and Development/The World Bank, Washington, D.C., U.S.A, 2001, available in: http://siteresources.worldbank.org/WBI/Resources/wbi37174.pdf ,last visited: 2016,28,6. Jalili, Mostafa, (2012), perspective of municipal management in Iran, magazine of municipalities, year 12, volume 107,tehran, pp. 42-45. Japan Local Government Centre (JLGC), London, An outline of local government in Japan, available in: http://www.jlgc.org.uk/en/pdfs/CHAPTER_1.pdf, last visited: 2016,28,6. Japan Local Government Centre (JLGC), London, Local authority functions, available in: http://www.jlgc.org.uk/en/pdfs/CHAPTER_2.pdf Japan Local Government Centre (JLGC), London, The mechanism of local government, available at: http://www.jlgc.org.uk/en/pdfs/CHAPTER_4.pdf, last visited: 2016,28,6. Japan Local Government Centre (JLGC),London, An outline of local government in Japan, Available At: http://www.jlgc.org.uk/en/pdfs/CHAPTER_1.pdf, last visited: 2016,28,6. Japan’s Local Government System, available in: http://www.metro.tokyo.jp/ENGLISH/ABOUT/STRUCTURE/structure01.htm.last visited: 2016,28,6. Local self – government, available at: http://unpan1.un.org/intradoc/groups/public/documents/APCITY/UNPAN030174.pdf .last visited: 2016,28,6. Mazhari , Mohammad, 20016,comparative Study of Municipal electoral system in Iran and France, comparative law review, Volume 7, Issue 2 (Autumn & Winter),  Page 725-752. Ministry of Internal Affairs and Communications of Japan government, White Paper on Local Public Finance, 2015, available in: http://www.soumu.go.jp/iken/zaisei/27data/chihouzaisei_2015_en.pdf,last visited: 2016,28,6. National Assembly, Election system in Japan, available in: http://www.parliament.am/library/norelectoral%20law/chaponia.pdf ,last visited: 2016,28,6. Newman, Kevin, local government in Japan, united nation economic, social commission for Asia and pacific, 1998. Rezaeizadeh, Mohammad Javad, (2011), Municipal Planning Law, Tehran: majd publisher. Rostami, Vali and Ameri, Masoumeh, 2016, Municipality in legal system of Iran and France, Comparative Law Review, Volume 7, Issue 1 (Spring), Page 141-161. United Nations, Local government personal system, united nation publication, 1960. Zareei, Mohammad Hossein and rezaeizade, Maliheh, (2011), Local Government in Federal and Unitary Countries, Law research magazine , special volume: 6, Law faculty of Shahid Beheshti University,Tehran, p.p. 281-309. Zargoush, Moshtagh, (2013), Civil Responsibility of Government and public servant, Specific Rules, Tehran: Jungle publisher.